Kopratasa: dari pejabat teater di Kampung Baru ke pentas lagu puisi, kisah trio yang menghidupkan sajak Usman Awang dan A. Samad Said
Ringkasnya
- Kopratasa ditubuhkan pada 1985 dan dikenali melalui tiga anggotanya, Sani Sudin, Usop (Mohd Yusof Ahmad) dan Siso (Syed Indera Syed Omar).
- Kumpulan ini lahir dalam lingkungan teater, di pejabat Teater Elit milik penyair Dinsman di Jalan Raja Abdullah, Kampung Baru, dan bertemu M. Nasir di situ.
- Lagu-lagu Kopratasa banyak berasaskan puisi penyair terkenal seperti Usman Awang dan A. Samad Said, dengan lagu ikonik Masihkah Kau Ingat ciptaan Sani Sudin.
- Siso, yang berasal dari Balok, Kuantan, dilaporkan telah menulis kira-kira 300 lirik atas namanya sendiri.
Dalam dunia muzik tempatan yang sering dikuasai trend, Kopratasa kekal sebagai nama yang sinonim dengan lagu puisi. Trio ini tidak lahir daripada pertandingan nyanyian atau syarikat rakaman besar, tetapi daripada lingkungan seniman teater dan penyair di Kampung Baru, Kuala Lumpur, pada pertengahan 1980-an. Empat dekad kemudian, lagu seperti Masihkah Kau Ingat masih dinyanyikan di pentas universiti dan majlis seni.
Apa maknanya kepada anda
Bagi peminat muzik dan ibu bapa di Lembah Klang, kisah Kopratasa ialah pintu masuk yang mudah untuk memperkenalkan sastera Melayu kepada generasi muda. Lagu mereka menjadikan sajak penyair besar negara sesuatu yang boleh didengar dan dinyanyikan, bukan sekadar dibaca dalam buku teks. Bagi pemuzik muda pula, perjalanan mereka menunjukkan bahawa karya yang berakar pada bahasa dan komuniti boleh bertahan lama.
Kopratasa ialah kumpulan vokal lelaki yang ditubuhkan pada 1985, dianggotai Sani Sudin, Usop (Mohd Yusof Ahmad) dan Siso (Syed Indera Syed Omar). Menurut rekod ensiklopedia, antara pencetus penubuhannya ialah penulis drama dan penyair Dinsman. Kumpulan itu menyanyikan lagu ciptaan sendiri dengan lirik berdasarkan puisi penyair terkenal seperti Usman Awang, A. Samad Said, J.M. Aziz, Abdul Aziz H.M. dan Latiff Mohidin.
Menurut Wikipedia Bahasa Melayu, Kopratasa ditubuhkan di pejabat Teater Elit di Jalan Raja Abdullah, Kampung Baru, milik Dinsman. Pengasas bersamanya ialah Usop, Sani Sudin dan Mohd Shah Ibrahim, yang sebelum itu bergerak sebagai Grup Teater Elit dan bertemu ketika bekerja dengan Dinsman. Di pejabat yang sama mereka bertemu M. Nasir buat pertama kali. Apabila M. Nasir menawarkan peluang merakam album, Mohd Shah menarik diri dan tempatnya diambil oleh Siso.
Lagu-lagu awal Kopratasa dipengaruhi M. Nasir, yang membantu kumpulan itu menghasilkan rakaman pertama mereka. Secara keseluruhan, kumpulan ini telah mengeluarkan lebih 10 album, dan lagu identiti mereka ialah Masihkah Kau Ingat yang dicipta oleh Sani Sudin. Lagu Dondang Mustika pula tersenarai dalam senarai akhir Anugerah Juara Lagu 2000 kategori Irama Malaysia.
Perjalanan mereka tidak selalu lancar. Kumpulan itu tidak aktif dari 1989 hingga 1996, mengumumkan perpisahan pada 1997, tetapi kembali bersatu setahun kemudian. Album 2016 yang menggunakan nama Kopratasa, berasaskan karya Rumi, dirakam oleh dua anggota iaitu Sani Sudin dan Usop. Di luar kumpulan, ketiga-tiga anggota turut aktif sebagai pelukis, pelakon drama, filem dan teater serta pendeklamasi sajak, terutamanya dalam acara seni di universiti tempatan.
Sani Sudin, yang lahir di Kuala Lumpur pada 1957, turut dikenali sebagai pelakon dengan penampilan dalam filem seperti 1957: Hati Malaya dan Leftwings. Siso pula berasal dari Balok, Kuantan. Dalam program Bicara Ikon Budaya Pahang di Universiti Malaysia Pahang yang dilaporkan pada Mac 2023, beliau dinyatakan mempunyai pengalaman 36 tahun sebagai penulis lirik dan telah menulis kira-kira 300 lirik lagu atas namanya sendiri. Pada program itu, beliau dan Sani Sudin menyanyikan Masihkah Kau Ingat bersama-sama.
Dalam program yang sama, Siso menyentuh kebimbangan tentang warisan seni Pahang seperti Zapin Pekan, Zapin Raub dan Tarian Labi-Labi, yang menurutnya sukar diperturunkan kepada generasi baharu jika masyarakat sendiri tidak memeliharanya.
Kenapa lagu puisi Kopratasa masih relevan
Kekuatan Kopratasa terletak pada lirik. Dengan meminjam sajak penyair besar, mereka membawa tema kemanusiaan, ketuhanan dan kehidupan rakyat ke dalam bentuk lagu yang mudah diingat. Bagi pendengar hari ini yang terbiasa dengan lagu pendek di media sosial, ini peluang untuk menikmati bahasa Melayu yang kaya dan berlapis.
Kisah penubuhan mereka juga mengingatkan bahawa seni tempatan banyak tumbuh daripada ruang komuniti yang kecil: pejabat teater, pentas universiti dan pertemuan antara seniman. Ruang sebegini di Lembah Klang wajar disokong kerana di situlah bakat baharu biasanya bermula.
Senarai semak: mengenali Kopratasa dan lagu puisi bersama keluarga
Aktiviti berikut murah dan sesuai untuk keluarga, pelajar sekolah menengah atau sesiapa yang ingin mendalami muzik tempatan.
- Dengar Masihkah Kau Ingat dan Dondang Mustika di platform penstriman, kemudian bincangkan maksud liriknya bersama anak-anak.
- Dapatkan antologi sajak Usman Awang atau A. Samad Said di perpustakaan awam atau kedai buku, dan bandingkan sajak asal dengan versi lagunya.
- Kunjungi Kampung Baru, termasuk kawasan Jalan Raja Abdullah, dan ceritakan bagaimana sebuah kumpulan muzik terkenal bermula di situ.
- Pantau acara deklamasi puisi dan persembahan seni di universiti sekitar Lembah Klang, kerana pentas sebegini antara tempat Kopratasa sering tampil.
- Galakkan anak yang meminati muzik menulis lirik sendiri dan menyimpan rekod karya atas nama mereka, satu pengajaran daripada pengalaman penulis lirik veteran.
Legasi untuk generasi pemuzik baharu
Pengalaman Siso yang menulis ratusan lirik menunjukkan nilai dokumentasi. Bagi pencipta muda, menyimpan draf bertarikh, rakaman awal dan perjanjian bertulis dengan rakan kerjasama membantu memastikan sumbangan mereka diiktiraf.
Kebimbangan Siso tentang warisan Pahang juga relevan di Lembah Klang. Seni tradisional dan lagu puisi hanya akan hidup jika ada penonton, pelajar dan penganjur yang memberi ruang kepadanya. Menghadiri persembahan tempatan, membeli karya asli dan berkongsi muzik ini dengan generasi muda ialah sumbangan kecil yang bermakna.
Fakta penting
- Ditubuhkan: 1985, Kampung Baru, Kuala Lumpur.
- Anggota: Sani Sudin, Usop (Mohd Yusof Ahmad), Siso (Syed Indera Syed Omar).
- Lebih 10 album dikeluarkan; lagu identiti Masihkah Kau Ingat ciptaan Sani Sudin.
- Dondang Mustika tersenarai dalam senarai akhir Anugerah Juara Lagu 2000.
- Siso: kira-kira 300 lirik atas namanya sendiri.
Soalan lazim
Siapakah anggota Kopratasa?
Kopratasa dikenali melalui tiga anggota, iaitu Sani Sudin, Usop (Mohd Yusof Ahmad) dan Siso (Syed Indera Syed Omar). Mohd Shah Ibrahim ialah salah seorang pengasas bersama tetapi menarik diri sebelum rakaman album pertama.
Bilakah dan di manakah Kopratasa ditubuhkan?
Kumpulan ini ditubuhkan pada 1985 di pejabat Teater Elit milik penyair Dinsman di Jalan Raja Abdullah, Kampung Baru, Kuala Lumpur.
Siapakah pencipta lagu Masihkah Kau Ingat?
Lagu identiti Kopratasa itu dicipta oleh Sani Sudin.
Puisi siapakah yang dinyanyikan Kopratasa?
Antaranya karya Usman Awang, A. Samad Said, J.M. Aziz, Abdul Aziz H.M. dan Latiff Mohidin.
https://news.umpsa.edu.my/general/pahang-cultural-icon-talk-programme-siso-kopratasa-dari-balok-ke-pentas-seni