Tetingkap 48 hari tanpa yuran dibuka untuk penarafan perusahaan sosial

Perniagaan dan pertubuhan yang menjana kesan sosial mempunyai tempoh dari 1 Ogos hingga 17 September untuk memohon penarafan KUSKOP tanpa membayar yuran RM50 atau RM300.

Pengecualian yuran yang bermula pada 1 Ogos memberi perniagaan serta pertubuhan berimpak sosial satu tetingkap yang jelas, tetapi pendek. Kementerian Pembangunan Usahawan dan Koperasi menetapkan kempen itu sehingga 17 September sempena Bulan Kebangsaan dan Hari Malaysia. Dalam tempoh tersebut, yuran RM50 untuk penarafan Perusahaan Sosial Asas dan RM300 untuk penarafan Perusahaan Sosial Bertauliah ditanggung sepenuhnya oleh Institut Keusahawanan Negara. Ini ialah pelepasan yuran sementara, bukannya pemansuhan kekal atau bayaran tunai kepada pemohon.

Penarafan bertujuan memberi pengiktirafan rasmi kepada organisasi yang menggabungkan aktiviti perniagaan dengan matlamat sosial. Menteri Steven Sim berkata langkah tanpa yuran itu mahu menggalakkan lebih banyak syarikat mendaftar. Beliau melihat kemungkinan syarikat, korporat dan pertubuhan bukan kerajaan sudah menjalankan aktiviti yang menghasilkan kesan sosial tetapi belum memohon kerana kurang kesedaran, faktor kos atau sebab lain. Laporan The Star tidak memperincikan definisi kelayakan atau dokumen yang perlu dikemukakan, jadi pengiktirafan tidak berlaku secara automatik hanya kerana yuran diketepikan.

Angka semasa menunjukkan jurang yang cuba dikecilkan. KUSKOP merekodkan 649 perusahaan sosial yang telah menerima penarafan: 328 pada peringkat aspirasi, 253 pada peringkat asas dan 68 pada peringkat bertauliah. Jumlah itu masih jauh daripada sasaran 5,000 perusahaan sosial menjelang 2025 yang ditetapkan dalam Pelan Tindakan Keusahawanan Sosial Malaysia 2030. Tarikh sasaran tersebut sudah berlalu, menjadikan peningkatan penyertaan dan keupayaan organisasi sebagai dua persoalan berasingan yang perlu diukur selepas kempen tamat.

Bagi pemohon di Kuala Lumpur dan Selangor, penjimatan langsung mudah dikira berdasarkan tahap yang dipohon: RM50 atau RM300. Namun, nilai sebenar penarafan juga bergantung pada akses yang boleh dibuka selepas organisasi diiktiraf. Sim menyatakan perusahaan sosial berdaftar layak menikmati insentif pengecualian cukai sehingga 31 Disember 2027. Sumber yang diperiksa tidak menyenaraikan kadar, had atau proses mendapatkan insentif cukai itu, maka pemohon masih perlu merujuk syarat rasmi sebelum memasukkannya dalam rancangan kewangan.

Sokongan kewangan lain bergerak melalui kemudahan berasingan. Kementerian telah memperuntukkan dana khusus hampir RM20 juta bagi membantu perusahaan sosial membina kapasiti perniagaan dan mengembangkan operasi. Antara kemudahan yang disebut ialah Skim Pembiayaan Perusahaan Sosial oleh SME Bank, yang menawarkan pembiayaan sehingga RM500,000 pada kadar serendah tiga peratus. Program Promosi Koperasi Sebagai Perusahaan Sosial oleh Suruhanjaya Koperasi Malaysia turut disenaraikan. Pengecualian yuran penarafan tidak bermakna pemohon terus menerima pembiayaan tersebut.

Kelajuan proses turut berubah. KUSKOP memendekkan tempoh pemprosesan permohonan penarafan daripada 90 hari kepada 30 hari melalui penambahbaikan dalaman. Tempoh baharu itu boleh menjadikan kempen lebih berguna kepada organisasi yang sudah bersedia dengan maklumat mereka. Bagaimanapun, laporan tidak menyatakan sama ada 30 hari dikira dari tarikh borang dihantar, selepas dokumen lengkap, atau selepas semakan tertentu. Pemohon wajar mengambil kira perbezaan itu dan tidak menganggap keputusan pasti diterima sebelum tetingkap kempen ditutup.

Satu lagi komponen ekosistem ialah Inisiatif Perolehan Impak Sosial Malaysia, atau Prisma. KUSKOP memperkenalkannya untuk mendorong syarikat serta agensi kerajaan mengambil kira kesan kepada masyarakat dan alam sekitar dalam amalan perolehan. Hubungan antara penarafan dan peluang perolehan penting kerana perusahaan sosial memerlukan pelanggan, bukan sekadar sijil. Namun, laporan tidak menjanjikan kontrak kepada organisasi yang dinilai dan tidak menyatakan kuota perolehan; Prisma perlu dibaca sebagai usaha mengubah pertimbangan pembelian.

Organisasi yang mahu menggunakan peluang ini perlu terlebih dahulu memilih tahap penarafan yang sesuai dan mendapatkan arahan permohonan rasmi KUSKOP atau agensinya. Tarikh 17 September ialah had kempen yuran, manakala penilaian kelayakan tetap terpakai. Mereka juga perlu memisahkan tiga perkara dalam perancangan: penjimatan yuran sekarang, insentif cukai yang mempunyai syarat sendiri dan pembiayaan yang memerlukan penilaian berasingan. Cara itu mengelakkan andaian bahawa satu permohonan memberi semua manfaat pada masa yang sama.