Warga emas kini 12 peratus penduduk, kemudahan mesra usia perlu dipercepat

Kira-kira seorang daripada setiap lapan penduduk Malaysia kini berusia sekurang-kurangnya 60 tahun, menjadikan akses bandar, penjagaan dan perlindungan warga emas agenda semasa, bukan isu masa hadapan.

Penduduk berusia 60 tahun dan ke atas kini membentuk kira-kira 12 peratus populasi Malaysia. Angka yang diketengahkan sempena Hari Warga Emas Antarabangsa itu meletakkan isu penuaan dalam kehidupan semasa: sebahagian besar penduduk sudah memerlukan bandar, perkhidmatan dan aturan sosial yang mengambil kira perubahan mobiliti, kesihatan serta keselamatan. Ahli Majlis Penasihat Warga Emas Tan Sri Lee Lam Thye meminta komitmen negara bergerak melangkaui simpati semata-mata.

Keutamaan pertama yang disarankan ialah mempercepat Rang Undang-Undang Warga Emas yang menyeluruh bagi mengukuhkan hak, perlindungan dan kebajikan golongan tersebut. Saranan itu menunjukkan undang-undang berkenaan masih pada tahap yang perlu dipercepat, bukan akta baharu yang sudah berkuat kuasa pada 1 Oktober. Laporan yang diperiksa tidak menyatakan tarikh pembentangan, kandungan fasal, kementerian pelaksana atau jadual kelulusannya.

Persekitaran mesra usia turut diletakkan sebagai agenda fizikal, merangkumi kemudahan pejalan kaki yang lebih selamat, pengangkutan awam, perumahan dan ruang rekreasi. Bagi Kuala Lumpur dan bandar padat di Selangor, senarai ini menghubungkan penuaan dengan perjalanan harian dan reka bentuk kejiranan. Cadangan tersebut tidak menamakan projek, stesen, kawasan perumahan atau jumlah peruntukan tertentu, maka ia belum boleh dibaca sebagai janji naik taraf di lokasi khusus.

Sokongan juga perlu meliputi penjagaan kesihatan, penjagaan jangka panjang dan perkhidmatan berasaskan komuniti. Bidang ini penting kepada warga emas yang uzur, tinggal bersendirian, bergantung pada orang lain atau berdepan kekangan kewangan. Lee membezakan antara warga emas yang masih aktif dengan mereka yang memerlukan bantuan intensif. Satu pendekatan tidak memadai untuk semua kerana tahap kebebasan, kesihatan dan sokongan keluarga berbeza antara individu.

Perlindungan daripada penderaan, pengabaian, eksploitasi, diskriminasi dan penipuan kewangan ialah satu lagi keutamaan yang dinamakan. Senarai risiko itu menjadikan keselamatan warga emas lebih luas daripada rawatan kesihatan. Namun, sumber tidak mengumumkan talian baharu, prosedur laporan, hukuman atau agensi tunggal untuk setiap risiko. Orang ramai tidak patut menganggap kenyataan sempena hari peringatan ini sudah mewujudkan mekanisme penguatkuasaan baharu.

Pada masa yang sama, penuaan tidak disamakan dengan ketidakupayaan. Ramai warga emas mempunyai pengalaman dan pengetahuan yang masih boleh digunakan melalui pekerjaan yang sesuai, kerja sukarela atau bimbingan kepada generasi muda. Pembelajaran sepanjang hayat, keterangkuman digital dan peluang kerja yang serasi dengan kemampuan mereka disaran diperluas. Tujuannya ialah mengekalkan penyertaan dan tujuan hidup, bukan memaksa semua orang terus bekerja selepas usia tertentu.

Tanggungjawab yang dihuraikan melibatkan kerajaan, keluarga, majikan, komuniti, pertubuhan bukan kerajaan dan sektor swasta. Pendekatan seluruh masyarakat itu mengakui bahawa penjagaan tidak boleh diletakkan pada keluarga sahaja, sementara dasar awam juga tidak boleh menggantikan hubungan harian dan sokongan setempat. Hubungan antara generasi disaran diperkukuh supaya warga emas tidak terasing daripada keluarga serta kehidupan komuniti di sekeliling mereka.

Bagi pembaca di Kuala Lumpur dan Selangor, ukuran praktikal agenda ini ialah sama ada warga emas boleh bergerak, mendapatkan penjagaan, menggunakan perkhidmatan digital dan menyertai komuniti dengan selamat. Angka 12 peratus menerangkan skala nasional, manakala senarai keutamaan menunjukkan ruang tindakan. Langkah seterusnya yang masih perlu disahkan ialah jadual Rang Undang-Undang Warga Emas, dasar pelaksanaan, pembiayaan dan projek tempatan yang menukar saranan kepada kemudahan sebenar. Sumber juga tidak menetapkan sasaran masa untuk pembaikan pengangkutan, perumahan atau ruang rekreasi, jadi kemajuan belum boleh diukur melalui tarikh tertentu.