Dua saat melihat video boleh membawa kereta sejauh 50 meter sebelum membrek

Skrin hiburan di dalam kenderaan boleh mengalihkan mata, fikiran dan pendengaran serentak, menjadikan fungsi bebas tangan tidak semestinya selamat apabila pemandu masih mengikuti kandungan video.

Gangguan digital di dalam kenderaan bukan lagi terhad kepada telefon yang dipegang. Skrin terbina dalam, aplikasi hiburan dan perisian yang membolehkan video dimainkan semasa kereta bergerak boleh menuntut perhatian pemandu walaupun tangan kekal pada stereng. Ahli Majlis Keselamatan Jalan Raya Malaysia Datuk Suret Singh menyifatkan pemanduan terganggu sebagai antara punca utama kemalangan di negara ini. Beliau memetik kajian Kementerian Pengangkutan yang mendapati 45% pemandu terlibat dalam kemalangan sedang menggunakan telefon ketika memandu.

Dua saat kehilangan tumpuan penuh sudah cukup untuk menghasilkan jarak yang panjang sebelum pemandu bertindak. Presiden Persatuan Keselamatan Jalan Raya dan Pengangkutan Malaysia, Md Hairolzaman Muhamed Nor, menerangkan bahawa tontonan video boleh melewatkan brek antara 1.5 hingga dua saat. Jika kenderaan bergerak pada 90 kilometer sejam, kelewatan dua saat membawa kereta kira-kira 50 meter sebelum brek mula digunakan. Dalam lalu lintas berubah pantas, jarak itu boleh merangkumi beberapa panjang kenderaan.

Risiko tidak hilang hanya kerana kandungan dipaparkan pada skrin asal kereta atau dikawal tanpa memegang peranti. Ketua Pusat Penyelidikan Keselamatan Jalan Raya Universiti Putra Malaysia, Profesor Madya Dr Law Teik Hua, menjelaskan bahawa video memerlukan penglibatan visual dan mental yang berterusan. Pemandu mungkin kembali memandang jalan dari semasa ke semasa, tetapi sebahagian perhatian visual masih terikat kepada apa yang berlaku di skrin. Fikiran juga boleh terus memproses cerita walaupun mata telah kembali ke hadapan.

Gangguan itu menjadi lebih berbahaya di persimpangan, dalam kesesakan berat dan ketika bergerak laju kerana keadaan di hadapan boleh berubah dalam tempoh yang sangat singkat. Pemandu juga mungkin melebihkan kebolehan mereka melakukan beberapa tugas serentak. Berbanding navigasi yang lazimnya hanya memerlukan pandangan ringkas, video memerlukan seseorang mengikuti imej bergerak secara berterusan. Perbezaan itu penting apabila menentukan fungsi skrin yang membantu pemanduan dan kandungan yang mengambil perhatian daripada jalan.

Terdapat juga keadaan apabila mata kelihatan menghadap jalan tetapi otak gagal memproses bahaya di hadapan. Md Hairolzaman menerangkan fenomena itu sebagai kegagalan perhatian akibat gangguan visual dan kognitif. Video turut membawa unsur bunyi yang boleh mengurangkan kesedaran terhadap hon, siren ambulans serta amaran kecemasan lain. Pada masa sama, tumpuan kepada kandungan bergerak boleh menjejaskan keupayaan mengekalkan kenderaan dalam lorong, bukan hanya melambatkan tindak balas brek.

Pakar yang dirujuk membezakan tontonan hiburan daripada penggunaan sah skrin kenderaan. Navigasi, maklumat keselamatan, kamera undur dan fungsi lain yang membantu pengendalian masih diperlukan. Cadangan mereka ialah peraturan khusus melarang pemandu menonton kandungan hiburan, bukannya menyekat semua paparan dalam kenderaan. Suret turut menyokong garis panduan bagi penggunaan skrin terbina dalam supaya kandungan hiburan ditujukan kepada penumpang sahaja dan tidak dapat menarik perhatian orang yang memandu.

Antara langkah penguatkuasaan yang dicadangkan ialah memperluas undang-undang lalu lintas supaya gangguan digital diliputi dengan lebih jelas. Md Hairolzaman turut mencadangkan denda mandatori lebih tinggi, mata demerit di bawah sistem Kejara atau penggantungan lesen bagi mereka yang didapati bersalah memasang perisian pintasan untuk menonton video ketika memandu. Semua itu ialah cadangan daripada pakar dan persatuan keselamatan jalan raya; laporan sumber tidak menyatakan bahawa hukuman baharu tersebut sudah berkuat kuasa.

Bagi pemandu di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, pencegahan boleh bermula sebelum perjalanan: tetapkan laluan lebih awal, elakkan menaip semasa bergerak dan gunakan arahan suara apabila aplikasi navigasi menyokongnya. Hiburan video perlu diserahkan kepada penumpang tanpa berada dalam medan perhatian pemandu. Ukuran yang relevan bukan sama ada kedua-dua tangan bebas, tetapi sama ada mata, fikiran dan pendengaran masih memberi keutamaan penuh kepada jalan serta perubahan trafik di sekeliling.