Vaksin manusia buatan Malaysia disasar seawal 2028

Malaysia menyasarkan pengeluaran vaksin manusia tempatan pertama seawal 2028, dua tahun lebih awal daripada sasaran keupayaan asal. Produk itu ialah vaksin konjugat pneumokokal 13-valen atau PCV13 yang akan dibuat Pharmaniaga melalui pemindahan teknologi dari China.

Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi Chang Lih Kang memaklumkan Malaysia boleh menghasilkan vaksin manusia buatan tempatan pertama seawal 2028. Sasaran itu mempercepat rancangan asal untuk memiliki keupayaan pembangunan vaksin manusia pada 2030. Pengumuman menyatakan hala tuju teknologi, tetapi belum bermaksud vaksin tersebut sudah diluluskan atau tersedia untuk digunakan.

Produk yang dibangunkan ialah vaksin konjugat pneumokokal 13-valen, dikenali sebagai PCV13. Suntikan itu melindungi daripada 13 jenis bakteria Streptococcus pneumoniae yang boleh menyebabkan penyakit serius termasuk pneumonia dan meningitis. Pharmaniaga Bhd menjadi syarikat tempatan yang terlibat, dengan teknologi dipindahkan daripada sebuah syarikat di China.

Pada masa ini, semua vaksin Malaysia diimport dari beberapa negara termasuk Amerika Syarikat, Perancis, Belgium, Jepun, Korea Selatan, India, Thailand dan Indonesia. Senarai sumber bekalan yang luas tidak menghapuskan kebergantungan luar kerana jadual penghantaran dan harga masih ditentukan melalui rantaian pengeluaran antarabangsa.

Chang mengaitkan rancangan tersebut dengan pengalaman pandemik COVID-19 apabila Malaysia tidak mempunyai keupayaan menghasilkan vaksin manusia sendiri. Negara terpaksa bergantung pada pembekal asing ketika permintaan dunia meningkat serentak. Pengeluaran tempatan dijangka memberi lebih banyak kawalan terhadap teknologi kritikal apabila berlaku kecemasan kesihatan pada masa hadapan.

Pemindahan teknologi berbeza daripada penyelidikan vaksin sepenuhnya dari peringkat awal. Sumber menyebut Pharmaniaga akan menghasilkan PCV13 menggunakan teknologi syarikat China, tetapi tidak menghuraikan bahagian proses yang akan dibuat di Malaysia, pemilikan harta intelek, kandungan tempatan atau latihan tenaga mahir. Butiran itu diperlukan untuk menilai keluasan keupayaan sebenar.

Malaysia turut mengusahakan satu lagi pembangunan berkaitan vaksin, iaitu vaksin heksavalen untuk kanak-kanak. Laporan tidak menamakan syarikat, jadual atau tahap pembangunan produk kedua itu. Oleh itu, sasaran 2028 yang dinyatakan secara khusus perlu dikaitkan dengan keupayaan menghasilkan vaksin manusia, terutama PCV13, bukan dianggap tarikh semua projek vaksin siap.

Bagi keluarga Malaysia, kesan terdekat belum berupa perubahan jadual imunisasi atau harga suntikan. Tiada pengumuman tentang kelulusan Bahagian Regulatori Farmasi Negara, kapasiti tahunan, perolehan Kementerian Kesihatan atau kemasukan PCV13 buatan tempatan ke program kebangsaan. Semua langkah tersebut perlu dibezakan daripada pencapaian pemasangan dan pengeluaran di kilang.

Keupayaan tempatan boleh mengurangkan satu lapis risiko bekalan, namun bahan mentah, piawaian kualiti dan rantaian sejuk masih menentukan keselamatan produk. Sumber tidak mendakwa Malaysia akan menghentikan semua import selepas 2028. Pengguna juga tidak patut menukar keputusan vaksinasi semasa berdasarkan produk yang masih dalam pembangunan dan belum mempunyai jadual penggunaan.

Perkembangan seterusnya yang perlu diperhatikan ialah garis masa pemindahan teknologi, ujian, pendaftaran regulatori dan pengeluaran komersial Pharmaniaga. Kerajaan juga perlu menerangkan kapasiti, kos serta kedudukan PCV13 dalam perkhidmatan kesihatan. Sehingga maklumat itu diterbitkan, fakta yang disahkan ialah sasaran 2028 dan model kerjasama teknologi dari China. Penjelasan lanjut juga diperlukan tentang perbezaan antara keupayaan mengilang, memformulasi, mengisi dan menyelesaikan keseluruhan pembangunan vaksin. Setiap tahap membawa kemahiran serta keperluan regulatori berlainan. Tanpa pecahan itu, sasaran lebih awal wajar dibaca sebagai titik hala industri dan bukannya jaminan bahawa dos komersial akan berada di klinik Malaysia tepat pada awal 2028.