Tol tanpa palang MLFF akan guna AI, pelaksanaan tidak akan digesa

Perjalanan melalui plaza tol mungkin akhirnya berlaku tanpa palang dan lorong khusus, tetapi kementerian belum menetapkan tarikh operasi penuh ketika platform serta undang-undang masih diselesaikan.

Sistem Aliran Bebas Pelbagai Lorong atau MLFF akan menggabungkan kecerdasan buatan apabila dilaksanakan sepenuhnya di lebuh raya Malaysia. Menteri Kerja Raya, Datuk Seri Alexander Nanta Linggi, mengesahkan arah teknologi itu pada 13 Oktober, tetapi tidak memberikan tarikh operasi penuh. MLFF direka sebagai sistem bayaran tol tanpa palang supaya kenderaan boleh bergerak tanpa berhenti di lorong bayaran biasa. Pengumuman mengenai AI menerangkan satu komponen sistem, bukannya tanda bahawa pemandu perlu menukar kaedah bayaran sekarang.

Kecerdasan buatan sudah digunakan dalam pengurusan, perancangan dan penyelenggaraan rangkaian jalan. Skop yang disebut menteri merangkumi jalan persekutuan, jalan negeri dan jalan di bawah pihak berkuasa tempatan. Laporan tidak memperincikan aplikasi, vendor, data yang diproses atau ukuran prestasi bagi kegunaan semasa. Oleh itu, fakta yang boleh dipastikan ialah AI telah menjadi sebahagian kerja jalan raya dan akan dimasukkan ke dalam MLFF, sementara fungsi tepatnya dalam kutipan tol belum diterangkan kepada pengguna.

Kementerian sebelum ini menegaskan pelaksanaan MLFF tidak akan digesa. Pihak terlibat diberi lebih masa untuk menyelesaikan butiran, dengan beberapa platform sedang dipertimbang dan rundingan masih berjalan. Keputusan itu menunjukkan pilihan teknologi sahaja belum mencukupi untuk memulakan operasi. Penyelarasan antara syarikat konsesi, penyedia sistem dan kerangka perundangan perlu diselesaikan terlebih dahulu. Sumber tidak menamakan platform akhir atau menetapkan tarikh rundingan mesti selesai, jadi sebarang jadual penuh selain yang diumumkan masih bersifat andaian.

Pelaksanaan dirancang secara berperingkat melalui sistem Aliran Bebas Satu Lorong atau SLFF pada 2027. Peringkat tersebut hanya akan bergerak selepas pindaan kepada akta dan undang-undang berkaitan dimuktamadkan. Bezanya jelas: SLFF bermula pada satu lorong, manakala MLFF membolehkan pergerakan merentas beberapa lorong tanpa palang. Laporan tidak menyenaraikan lebuh raya atau plaza pertama, tarikh dalam tahun 2027, cara pendaftaran kenderaan mahupun peranti yang mungkin diperlukan. Pemandu perlu menunggu pengumuman operasi khusus.

Model yang dilaporkan menggunakan pendekatan antara perniagaan. Syarikat konsesi akan melantik penyedia perkhidmatan untuk melaksanakan sistem dan projek itu dikatakan tidak membawa implikasi kewangan kepada kerajaan. Kenyataan tersebut menerangkan susunan pembiayaan peringkat kerajaan, tetapi tidak menjawab struktur caj penyedia, kos pematuhan konsesi atau kemungkinan kesan kepada pengguna. Tiada perubahan kadar tol diumumkan dalam sumber. Pengenalan MLFF juga tidak boleh ditafsirkan sebagai penghapusan caj kerana matlamatnya ialah melancarkan pembayaran dan aliran trafik.

Sistem tanpa palang memerlukan aturan yang boleh mengenal pasti perjalanan serta mengurus pembayaran apabila kenderaan tidak berhenti, tetapi kaedah khusus belum dihuraikan dalam laporan. Penggunaan AI tidak dengan sendirinya menerangkan jenis data yang akan dikumpul, tempoh penyimpanan atau cara pertikaian diselesaikan. Pindaan undang-undang yang disebut menjadi penting kerana tanggungjawab pengguna, pengendali dan penguat kuasa perlu mempunyai asas yang jelas. Butiran perlindungan data, kegagalan bacaan dan bayaran tertunggak masih belum tersedia daripada pengumuman ini.

Bagi pengguna lebuh raya di Kuala Lumpur dan Selangor, faedah yang disasarkan ialah pergerakan lebih lancar tanpa palang, terutama pada laluan bertol yang membawa jumlah trafik tinggi. Namun, laporan tidak memberikan anggaran masa perjalanan, pengurangan kesesakan atau kapasiti lorong selepas MLFF. Pemandu juga tidak patut membeli peralatan atau mendaftar melalui pautan tidak rasmi berdasarkan pengumuman umum ini. Aturan sedia ada kekal rujukan sehingga konsesi dan kerajaan menamakan lokasi, kaedah bayaran, jadual serta saluran rasmi.

Tiga petunjuk akan menentukan kemajuan sebenar: pemuktamadan pindaan undang-undang, pengumuman tapak SLFF dan pemilihan platform melalui rundingan. Selepas peringkat satu lorong bermula, kerajaan boleh menilai sama ada teknologi mengenal pasti transaksi dengan tepat serta memperbaiki aliran trafik sebelum skala diperluas. Setakat 13 Oktober, kedudukan yang disokong ialah AI akan digunakan dalam MLFF, pelaksanaan tidak akan digesa dan SLFF dirancang bermula pada 2027. Tarikh MLFF penuh dan pengalaman pembayaran akhir masih belum diumumkan.