Teksi udara Malaysia perlu buktikan lima lapis keselamatan sebelum bawa penumpang

Gambaran perjalanan udara selama 10 minit dari Kuala Lumpur ke Genting Highlands belum hampir menjadi perkhidmatan harian kerana kelulusan penumpang memerlukan bukti keselamatan yang jauh lebih ketat daripada percubaan kargo.

Perjalanan singkat menggunakan teksi udara dari Kuala Lumpur ke Genting Highlands mungkin boleh dilakukan pada masa depan, tetapi ia belum menjadi pilihan pengangkutan yang boleh ditempah. Pihak Berkuasa Penerbangan Awam Malaysia atau CAAM menjangka kelulusan perkhidmatan seperti itu masih mengambil masa bertahun-tahun. Pesawat yang dibincangkan ialah eVTOL, iaitu pesawat elektrik berkuasa bateri yang boleh berlepas dan mendarat secara menegak seperti helikopter. Bentuknya sesuai untuk perjalanan pendek, tetapi kesesuaian teknikal tidak sama dengan kebenaran membawa penumpang.

Ketua Pegawai Eksekutif CAAM, Kapten Datuk Norazman Mahmud, menetapkan sempadan yang jelas antara percubaan kargo dengan operasi manusia. Pergerakan kargo sedang diuji di Malaysia, namun kelulusan untuk membawa barang tidak boleh dipanjangkan secara automatik kepada penumpang. Operator perlu menunjukkan bahawa pesawat, kru, kemudahan pendaratan dan sistem kecemasan mampu beroperasi dengan selamat. Tahap jaminan menjadi lebih tinggi apabila orang awam berada di dalam pesawat, walaupun laluan yang dicadangkan pendek dan tetap.

Laluan tetap seperti sambungan antara pulau dengan tanah besar juga tidak akan menerima kelonggaran. CAAM mahu bukti kelayakan terbang, prosedur operasi selamat, penyelenggaraan, penyelarasan ruang udara dan tindak balas kecemasan. Senarai ini menunjukkan bahawa penilaian bukan tertumpu kepada pesawat sahaja. Tapak berlepas dan mendarat, orang yang mengendalikannya, penyepaduan dengan trafik udara lain serta tindakan ketika berlaku kegagalan semuanya berada dalam rantaian keselamatan yang sama.

Pensijilan antarabangsa pula hanya langkah pertama. Norazman berkata pesawat eVTOL terawal mungkin menerima pensijilan daripada pihak berkuasa penerbangan utama seawal tahun depan, tetapi sijil tidak bermakna pesawat terus tersedia untuk operasi. Beliau menganggarkan penghantaran terpantas mungkin berlaku pada 2028 atau 2029. Jangka masa itu merujuk kepada ketersediaan pesawat, bukan janji bahawa rangkaian teksi udara Malaysia akan bermula pada salah satu tahun berkenaan.

Pengiktirafan daripada Pentadbiran Penerbangan Persekutuan Amerika Syarikat atau Agensi Keselamatan Penerbangan Kesatuan Eropah boleh memudahkan semakan kerana kedua-duanya menggunakan piawaian yang dikenali. Walau bagaimanapun, CAAM masih perlu berpuas hati bahawa asas pensijilan dan bukti sokongan memenuhi keperluan yang terpakai di Malaysia. Oleh itu, pensijilan luar negara tidak menghasilkan kelulusan tempatan secara automatik. Operator masih menanggung tanggungjawab untuk menunjukkan kesesuaian sistemnya dalam ruang udara dan aturan negara ini.

Operasi berbilang pesawat menambah lapisan digital. Norazman melihat kecerdasan buatan dan sistem komunikasi sebagai komponen yang membolehkan pesawat berkongsi maklumat, mengelakkan satu sama lain dan bergerak dalam laluan yang ditetapkan. Teknologi itu diperlukan jika ratusan teksi udara mahu bergerak dalam tempoh yang rapat. Pada masa yang sama, sistem berkenaan mesti kukuh dan tidak mudah digodam. Keupayaan menyambung pesawat tidak boleh dipisahkan daripada keupayaan melindungi rangkaian yang menyelaras pergerakannya.

Beberapa negara sedang menyediakan peraturan, pesawat dan kemudahan pendaratan, tetapi rangkaian komersial berskala luas masih belum beroperasi. China antara negara terawal yang membenarkan operasi penumpang terhad termasuk penerbangan persiaran. Emiriah Arab Bersatu dan Amerika Syarikat juga membuat persediaan. Pengalaman itu boleh menyediakan rujukan pensijilan dan operasi, namun CAAM tidak menyatakan Malaysia akan menyalin garis masa atau bentuk perkhidmatan mana-mana pasaran tersebut.

Bagi penduduk Kuala Lumpur dan pengguna yang membayangkan pemindahan lapangan terbang atau perjalanan ke bandar berdekatan, mesej semasa ialah menilai status peraturan, bukan masa penerbangan yang diiklankan. Belum ada operator, tambang, tapak pendaratan atau tarikh perkhidmatan penumpang yang diluluskan dalam laporan ini. CAAM juga mengaitkan keyakinan awam dengan maklumat yang jelas, bukti keselamatan yang boleh dipercayai dan libat urus dengan komuniti terjejas. Tanpa semua unsur itu, teksi udara kekal kemungkinan teknologi dan bukannya pilihan perjalanan harian.