Teksi Madani ubah lesen, perlindungan dan laluan memiliki kenderaan

Sebulan selepas Dasar Teksi Madani diperkenalkan, ukuran yang paling dekat dengan kehidupan pemandu ialah tempoh lesen lebih panjang, perlindungan kemalangan dan bantuan untuk mengganti kenderaan lama.

Perubahan paling mudah diukur dalam Dasar Teksi Madani bukan slogan transformasi, tetapi masa dan kos yang perlu ditanggung pemandu. Dasar yang dilancarkan pada 1 Julai menggantikan Program Transformasi Industri Teksi dan menyusun pembaharuan di bawah lima teras: tadbir urus serta pelesenan, kebajikan pemandu, pemerkasaan, keselamatan dan mutu perkhidmatan, serta pengukuhan ekosistem. Bagi pemandu Kuala Lumpur dan Selangor yang bergantung pada pendapatan harian, butiran mengenai lesen, umur bekerja dan kenderaan menentukan sama ada pembaharuan itu benar-benar boleh digunakan.

Lesen vokasional teksi kini boleh sah selama lima tahun berbanding pembaharuan setiap tahun sebelum ini. Had umur pemandu pula dilanjutkan sehingga 70 tahun, tetapi kelayakan itu bergantung pada pemeriksaan kesihatan dan kelulusan Agensi Pengangkutan Awam Darat. Dua perubahan tersebut boleh mengurangkan urusan pentadbiran berulang dan membolehkan pemandu berpengalaman terus bekerja. Ia bukan kelulusan automatik untuk semua orang; syarat kesihatan serta keputusan pihak berkuasa kekal sebahagian daripada proses yang dihuraikan.

Lapisan kebajikan merangkumi perlindungan insurans kemalangan sehingga RM100,000. Pemandu turut ditawarkan rebat RM500 bagi pembelian teksi baharu. Laporan Malay Mail juga menyatakan pemandu teksi menikmati peruntukan petrol bersubsidi sehingga 800 liter sebulan di bawah BUDI95. Setiap manfaat menangani kos yang berlainan: perlindungan untuk risiko kemalangan, rebat bagi peralihan kenderaan dan bantuan bahan api bagi operasi harian. Namun, laporan tidak menyediakan borang permohonan atau jadual pembayaran bagi semua komponen itu.

Kos mengganti teksi lama ditangani melalui program penukaran kenderaan bernilai RM2 juta. Program tersebut menyasarkan 1,000 pemandu dan menawarkan pembiayaan sehingga 50 peratus daripada kos kenderaan atau maksimum RM20,000. Model sewa beli turut disebut sebagai satu pilihan. Untuk pemandu, had bantuan itu perlu dibandingkan dengan baki harga kenderaan, tempoh bayaran dan kemampuan pendapatan sebenar. Nilai maksimum tidak bermaksud setiap peserta akan menerima RM20,000 kerana laporan menetapkan had peratusan dan had tunai serentak.

Latar kepada pembaharuan ini ialah perubahan besar dalam pilihan penumpang. Menurut angka yang dipetik, bahagian pasaran teksi turun daripada 58.4 peratus pada 2018 kepada 16.6 peratus pada Jun 2026, manakala e-hailing menguasai 83.4 peratus. Jurang itu menerangkan mengapa pembaikan kenderaan sahaja tidak mencukupi. Teksi perlu bersaing melalui ketersediaan, kemudahan tempahan, mutu layanan dan keyakinan penumpang, selain memastikan pemandu mempunyai struktur kos yang lebih munasabah.

Dasar berkenaan turut mahu meningkatkan kemahiran pemandu dan menyesuaikan perkhidmatan dengan teknologi. Laporan menyebut platform MyTeksi sebagai sebahagian usaha mendigitalkan ekosistem, di samping latihan berkaitan mutu perkhidmatan. Arah ini meletakkan pemandu dalam saluran tempahan yang lebih tersusun tanpa menghapuskan identiti teksi. Walau bagaimanapun, sumber yang diperiksa tidak menghuraikan kadar komisen, liputan pengguna atau tarikh semua fungsi digital tersedia, maka perkara itu belum boleh dinilai sebagai manfaat kewangan yang pasti.

Beberapa idea lain masih berada pada peringkat cadangan. Antaranya ialah permit yang lebih bersasar dan usaha memperkukuh kedudukan teksi dalam ekosistem pengangkutan. Pemandu perlu membezakan perubahan yang sudah diumumkan secara khusus, seperti tempoh lesen dan had umur bersyarat, daripada pembaharuan yang memerlukan garis panduan lanjut. Perbezaan itu penting sebelum seseorang menukar kenderaan, mengambil pembiayaan atau membuat anggaran pendapatan berdasarkan jangkaan dasar yang belum mempunyai kaedah pelaksanaan lengkap.

Bagi penumpang Lembah Klang, hasil yang patut diperhatikan ialah sama ada pembaharuan ini menghasilkan teksi yang lebih selamat, mudah ditempah dan konsisten tanpa memindahkan tekanan kos secara tidak telus. Bagi pemandu, langkah praktikal ialah menyemak kelayakan kesihatan, tarikh tamat lesen, dokumen kenderaan dan syarat pembiayaan melalui saluran rasmi APAD. Dasar Teksi Madani menyediakan rangka dan beberapa angka bantuan yang nyata, tetapi keberkesanannya akan bergantung pada akses pemandu kepada manfaat tersebut serta perubahan pengalaman penumpang di jalan raya.