Pindaan kewarganegaraan: tarikh kuat kuasa tunggu urusan pentadbiran

Keluarga yang menunggu aturan baharu kewarganegaraan sudah mendapat gambaran persediaan kerajaan, tetapi belum boleh memohon di bawah pindaan itu sehingga tarikh kuat kuasa diumumkan.

Ibu Malaysia yang mempunyai anak lahir di luar negara masih perlu menunggu pengumuman rasmi sebelum pindaan peruntukan kewarganegaraan boleh digunakan. Menteri Dalam Negeri Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail berkata tarikh kuat kuasa telah ditentukan oleh Yang di-Pertuan Agong. Kementerian Dalam Negeri hanya akan mengumumkannya selepas beberapa urusan pentadbiran dimuktamadkan. Kedudukan ini bermakna pindaan telah mempunyai tarikh yang ditentukan, tetapi tarikh itu belum tersedia kepada pemohon dalam laporan 12 September.

Persediaan yang disebut merangkumi dokumen berkaitan, peraturan kewarganegaraan dan pengesahan daripada Jabatan Peguam Negara. Saifuddin menyatakan persediaan di peringkat kementerian telah selesai, sambil menerangkan masih ada perkara pentadbiran yang perlu diselesaikan sebelum pengumuman dibuat. Dua penerangan itu perlu dibaca bersama: bahan utama sudah disediakan, tetapi proses belum sampai ke tahap orang ramai boleh menganggap aturan baharu beroperasi. Sumber tidak menetapkan hari atau bulan pelaksanaannya.

Sistem permohonan dalam talian turut disediakan kerana pelaksanaan akan melibatkan pejabat perwakilan Malaysia di seluruh dunia. Unsur ini penting kepada keluarga yang tinggal di luar negara, namun laporan tidak memberikan alamat portal, langkah membuka akaun, senarai dokumen atau cara membuat janji temu di perwakilan. Kewujudan sistem dalam persediaan kerajaan belum sama dengan pembukaan sistem kepada pengguna. Pemohon tidak wajar menyerahkan maklumat peribadi melalui laman yang tidak diumumkan KDN.

Skala kumpulan yang terlibat dapat dilihat daripada tunggakan lama. Daripada kira-kira 50,000 permohonan kewarganegaraan yang pernah perlu diproses, sekitar 7,000 berkaitan anak yang dilahirkan di luar negara kepada ibu Malaysia. Menteri berkata hanya ratusan dalam kelompok 7,000 itu masih belum diputuskan. Angka ini merujuk kerja memproses permohonan sedia ada sementara kerajaan menunggu pindaan mula berkuat kuasa, bukan jumlah permohonan baharu yang akan diluluskan selepas sistem dibuka.

Apabila pindaan berkuat kuasa dan permohonan baharu dibuka, permohonan dalam kategori tersebut akan diproses mengikut peruntukan baharu. Laporan tidak memperincikan keputusan automatik, tempoh pemprosesan atau cara kes yang telah ditolak akan diperlakukan. Ia juga tidak menerbitkan borang dan bukti yang diperlukan bagi satu keluarga tertentu. Perubahan utama setakat ini ialah asas peruntukan yang akan digunakan kelak, sedangkan tindakan pemohon masih bergantung pada notis pelaksanaan KDN.

KDN pada masa sama mahu menyelesaikan baki 4,121 permohonan daripada kira-kira 50,000 tunggakan asal. Sasaran yang diberikan ialah membuat keputusan terhadap semuanya dalam tahun ini. Empat kategori dengan jumlah permohonan tertinggi berada di bawah Perkara 15A, Perkara 15(2), Perkara 19(1) dan Perkara 30(1) Perlembagaan Persekutuan. Sumber tidak memecahkan 4,121 kes mengikut kategori atau menyatakan bahawa setiap keputusan akan berakhir dengan kelulusan.

Bagi keluarga di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, perbezaan antara permohonan lama dengan permohonan baharu perlu dijaga. Kes lama terus diproses di bawah kerja pengurangan tunggakan, manakala permohonan baharu bagi kategori anak lahir di luar negara akan mengikut peruntukan baharu selepas tarikh mula diumumkan. KDN belum menyediakan dalam laporan ini saluran semakan kes individu, tempoh menunggu atau jadual perwakilan. Status seseorang tidak boleh disimpulkan daripada angka nasional sahaja.

Tiga tanda yang perlu diperhatikan seterusnya ialah pengumuman tarikh kuat kuasa, pembukaan sistem dalam talian dan arahan rasmi mengenai dokumen serta proses di perwakilan Malaysia. Sehingga itu, persediaan pentadbiran tidak boleh dianggap sebagai permohonan yang sudah dibuka. Angka ratusan kes dalam kelompok 7,000 dan baki keseluruhan 4,121 pula menunjukkan dua bahagian kerja yang masih berjalan. Keluarga mendapat isyarat bahawa pelaksanaan semakin hampir, tetapi hak dan langkah bagi kes mereka hanya boleh dipastikan daripada notis KDN yang lengkap.