Tangguh projek mega, tumpu kepada rakyat

Pada Januari 2025, kerajaan mendahulukan kemiskinan, banjir, prasarana asas, pendidikan dan kesihatan sambil membiarkan pintu HSR terbuka kepada pembiayaan swasta penuh.

Ulasan WilayahKu pada 13 Januari 2025 menyokong keputusan kerajaan memberi keutamaan kepada keperluan rakyat sebelum komitmen baharu terhadap projek mega. Rencana itu bersandarkan sidang media pemimpin Malaysia dan Singapura pada 7 Januari. Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim menyebut kekangan sumber kerajaan serta keperluan menangani pembasmian kemiskinan, mitigasi banjir, infrastruktur asas, pendidikan dan kesihatan awam dalam tempoh terdekat.

Anwar menetapkan jangka keutamaan sekurang-kurangnya satu atau dua tahun. Kenyataan tersebut tidak bermaksud semua projek besar dibatalkan atau satu senarai rasmi projek ditangguhkan serta-merta. Ia menerangkan susunan penggunaan sumber kerajaan ketika tuntutan asas masih besar. Artikel asal mengaitkannya dengan kesejahteraan rakyat, tetapi penilaian pelaksanaan memerlukan maklumat projek mana yang ditunda, peruntukan mana yang diluluskan dan hasil apa yang diterima oleh masyarakat.

Kereta Api Berkelajuan Tinggi Kuala Lumpur-Singapura menjadi contoh utama. Anwar tidak menolak cadangan itu, sebaliknya berkata ia hanya patut diteruskan dengan penyertaan penuh sektor swasta dan penglibatan kerajaan yang amat minimum. Syarat tersebut membezakan keterbukaan dasar daripada kelulusan. Pada waktu sidang media, Malaysia masih menilai cadangan dan belum mengumumkan model pembiayaan, pembida berjaya, jadual pembinaan atau komitmen fiskal yang dipersetujui.

Perdana Menteri Singapura Lawrence Wong menyatakan negaranya terbuka menerima cadangan baharu Malaysia. Beliau menggambarkan proses itu sebagai bermula daripada keadaan bersih, yang bermaksud perbincangan akan menilai cadangan baharu dan bukan menyambung persetujuan lama secara automatik. Oleh sebab HSR melintasi sempadan, keputusan Malaysia sahaja tidak mencukupi untuk menghidupkan projek. Reka bentuk, pembiayaan dan syarat operasi tetap memerlukan rundingan serta persetujuan kedua-dua kerajaan.

Konteks sebelum sidang media menunjukkan projek masih melalui pertimbangan dasar. Pada Disember 2024, Menteri Pengangkutan Anthony Loke berkata sebuah kertas dasar akan dibawa kepada Kabinet sebelum sebarang rundingan baharu dengan Singapura. Beliau juga menjelaskan pertimbangan Kabinet tidak dengan sendirinya menghidupkan semula HSR. Urutan itu penting: penilaian cadangan, keputusan dasar Malaysia dan rundingan dua hala ialah tahap berbeza yang tidak boleh diringkaskan sebagai projek sudah diluluskan.

Pada 12 Januari 2024, firma Jepun termasuk East Japan Railway Co dilaporkan menarik diri daripada penyertaan. Laporan Kyodo yang diterbitkan semula The Edge menyatakan mereka melihat projek terlalu berisiko tanpa sokongan kewangan kerajaan Malaysia. Perkembangan itu memberi latar kepada syarat pembiayaan swasta setahun kemudian. Ia tidak membuktikan semua bakal pembida mempunyai pandangan sama atau tiada model lain dapat dikemukakan.

Anggaran kontemporari meletakkan nilai projek sekitar RM100 bilion bagi jajaran kira-kira 350 kilometer, dengan sasaran perjalanan antara Kuala Lumpur dan Singapura sekitar 90 minit. Angka tersebut ialah gambaran cadangan yang dilaporkan, bukan harga kontrak muktamad. Kos, jajaran dan masa perjalanan boleh berubah apabila reka bentuk serta pembiayaan diputuskan. Pemulihan ini tidak menggunakan anggaran itu untuk mengira dana yang kononnya tersedia kepada sektor lain.

Artikel asal membuat kesimpulan editorial bahawa wang yang sepatutnya diperuntukkan kepada HSR boleh disalurkan kepada banjir, pendidikan dan kesihatan. Sumber ucapan serta laporan yang diperiksa tidak mengenal pasti peruntukan awam HSR yang telah diluluskan atau jumlah penjimatan hasil penangguhan. Oleh itu, pengalihan wang tidak dipersembahkan sebagai fakta. Yang disahkan hanyalah Anwar mahu penglibatan kerajaan amat minimum dan meletakkan keperluan rakyat sebagai keutamaan jangka dekat.

Rencana arkib turut membawa tag ECRL, tetapi badannya tidak membincangkan projek Laluan Rel Pantai Timur secara substantif. Pemulihan ini tidak menambah ECRL atau projek mega lain hanya berdasarkan tag. Kedudukan yang direkodkan pada Januari 2025 ialah keterbukaan bersyarat terhadap HSR, keperluan rundingan baharu dan keutamaan fiskal kepada isu asas. Sebarang keputusan Kabinet, cadangan pembida atau status HSR selepas tarikh tersebut perlu disemak melalui kenyataan rasmi yang lebih baharu.