SST dan unsur GST: kredit cukai input masih cadangan, bukan dasar baharu

Perbincangan mengenai unsur GST dalam sistem SST belum menjadi perubahan cukai: rencana yang diperiksa menghuraikan pilihan dan kesannya, bukan kadar atau tarikh kuat kuasa baharu.

Perbincangan mengenai gabungan unsur cukai jualan dan perkhidmatan dengan mekanisme cukai barang dan perkhidmatan belum menghasilkan peraturan baharu. Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim dilaporkan berkata kerajaan tidak sedang mempertimbangkan pengenalan semula GST sebagai cukai berasaskan luas, walaupun beberapa unsurnya mungkin dimasukkan ke dalam SST. Rencana pandangan The Star oleh Datuk Koong Lin Loong menilai kemungkinan itu. Semua pilihan teknikal dalam rencana perlu dibaca sebagai analisis penulis, bukan keputusan kerajaan yang sudah berkuat kuasa.

Satu unsur yang sudah dibandingkan dengan GST ialah e-Invois. Penulis menerangkan bahawa mekanisme asas e-Invois menyerupai invois cukai yang digunakan dalam GST, sementara maklumat tambahan membantu kerajaan menangani pengelakan dan kebocoran cukai. Persamaan pada alat dokumentasi tidak menjadikan SST dan GST sistem yang sama. Rencana itu menegaskan kedua-duanya mempunyai struktur berlainan, terutama pada cara cukai dibayar dan dituntut semula sepanjang rantaian bekalan. Oleh itu, gabungan mekanisme tidak boleh dianggap berlaku secara automatik.

Perbezaan utama yang dihuraikan ialah cukai input. Di bawah GST, perniagaan secara umum boleh menuntut kredit bagi GST yang dibayar atas pembelian perniagaan yang layak, kemudian mengimbanginya dengan GST yang dikutip daripada jualan. Mekanisme itu membantu mencegah cukai bertindih pada beberapa peringkat. Di bawah SST, cukai pada input lazimnya tidak boleh dituntut dengan cara sama dan boleh menjadi sebahagian kos perniagaan sebelum tercermin dalam harga pengguna. Penerangan ini bersifat umum dan tidak menggantikan panduan cukai bagi transaksi tertentu.

Rencana tersebut mencadangkan kredit cukai input diperkenalkan secara berperingkat jika kerajaan mahu memperbaiki SST. Logistik dan pengangkutan disebut sebagai titik yang lazim merentas aktiviti import, pembuatan, pemborongan serta peruncitan. Pelaksanaan terpilih dikatakan boleh mengurangkan cukai bertindih dan memberi masa untuk persediaan. Namun, tiada sektor perintis, kadar kredit, borang tuntutan, syarat kelayakan atau tarikh mula diumumkan oleh kerajaan dalam sumber yang diperiksa. Perniagaan tidak boleh membuat tuntutan baharu berdasarkan cadangan ini sahaja.

Pilihan lain yang dibincangkan penulis ialah kadar lebih tinggi untuk barangan mewah tertentu atau pengecualian transaksi antara perniagaan supaya SST hanya dikenakan pada peringkat jualan kepada pengguna akhir. Kedua-duanya juga cadangan, bukannya dasar. Setiap pilihan mempunyai kesan terhadap hasil, harga, aliran tunai dan pentadbiran yang perlu diuji. Rencana meminta kerajaan berunding, menilai kesan susulan dan memberi masa mencukupi kepada perniagaan serta orang ramai sebelum sebarang perubahan dilaksanakan.

Perbahasan hasil kerajaan turut diberi konteks angka. Rencana menyatakan SST dijangka menghasilkan RM60 bilion di bawah Belanjawan 2026, manakala penulis menganggarkan GST boleh menghasilkan kira-kira RM70 bilion pada masa kini. Angka kedua ialah anggaran dalam rencana, bukan kutipan sebenar atau unjuran rasmi baharu. Penulis turut merujuk kajian pantas pusat penyelidikan ACCCIM pada 2022 yang mendapati 75.4 peratus responden menyokong pengembalian GST. Dapatan responden perniagaan itu tidak semestinya mewakili pandangan semua pengguna Malaysia.

Pada bahagian perbelanjaan, rencana menyenaraikan jumlah Belanjawan 2026 sebanyak RM419.2 bilion. Gaji dan pencen penjawat awam dikatakan membentuk 36.3 peratus, subsidi dan kebajikan sosial 11.7 peratus, manakala khidmat hutang 13.9 peratus. Penulis menggunakan pecahan ini untuk berhujah bahawa hasil tambahan sahaja tidak mencukupi tanpa perhatian pada perbelanjaan. Ia ialah hujah fiskal dalam rencana pandangan, dan bukan pengumuman pemotongan perbelanjaan atau perubahan bantuan kepada mana-mana penerima.

Bagi pengguna serta syarikat di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, kedudukan praktikal kekal mudah: patuhi sistem dan arahan rasmi yang sedang berkuat kuasa, bukan pilihan reka bentuk yang masih dibahaskan. Rencana tidak memberikan kadar cukai baharu, tarikh pelaksanaan, senarai transaksi terjejas atau prosedur bayaran balik. Jika kerajaan meneruskan sebarang unsur GST dalam SST, perkara yang perlu diperiksa kelak ialah teks rasmi, skop sektor, layanan transaksi antara perniagaan, aturan kredit input, kesiapsiagaan sistem dan tempoh peralihan.