Solar domestik dilihat sebagai penampan risiko import tenaga, dasar perlu diselaras

Krisis bekalan di luar negara menghidupkan semula persoalan sama ada kekuatan Malaysia menghasilkan panel solar sudah diterjemahkan kepada penggunaan sumber domestik yang mencukupi.

Pergantungan Malaysia pada bahan api fosil import menjadikan gangguan geopolitik satu risiko kepada keselamatan bekalan tenaga. Penasihat Penyelidik Institut Penyelidikan Khazanah Profesor Dr Jomo Kwame Sundaram menggesa negara mempercepat peralihan kepada tenaga boleh baharu dan menggunakan lebih banyak sumber dalam negara. Beliau menumpukan tenaga solar sebagai pilihan yang mempunyai potensi besar. Pandangan itu disampaikan selepas sebuah sesi panel mengenai peralihan daripada bahan api fosil, bukan sebagai pengumuman skim atau kadar tenaga baharu.

Perkembangan di Selat Hormuz digunakan untuk menerangkan mengapa sumber yang diimport boleh terdedah kepada kejadian di luar kawalan Malaysia. Cadangannya ialah mengurangkan jumlah petroleum atau gas yang perlu dibawa masuk dengan memanfaatkan cahaya suria yang tersedia di dalam negara. Hubungan itu ialah soal kepelbagaian dan keselamatan bekalan. Laporan RTM tidak menyatakan jumlah import semasa, sasaran pengurangan atau tempoh yang diperlukan untuk menggantikan sebahagiannya dengan tenaga solar.

Malaysia mempunyai kelebihan industri kerana disenaraikan sebagai antara pengeluar utama panel solar fotovoltaik dunia. Keupayaan menghasilkan panel memberi asas kepada usaha mempercepat peralihan, tetapi sumber tidak menyatakan bahawa semua komponen dibuat tempatan atau berapa banyak keluaran digunakan dalam pasaran domestik. Kedudukan sebagai pengeluar dan tahap penggunaan tenaga solar ialah dua ukuran berbeza. Kekuatan yang pertama tidak secara automatik membuktikan yang kedua sudah mencukupi.

Jomo menegaskan bahawa penetapan sasaran sahaja tidak memadai. Peralihan perlu disokong dasar yang dilaksanakan secara berkesan dan diselaraskan dengan dasar lain. Beliau juga mengingatkan supaya pengembangan tenaga boleh baharu tidak dihalang kepentingan tertentu. Sumber tidak menamakan pihak, projek atau keputusan yang menjadi halangan. Oleh itu, kenyataan tersebut wajar dibaca sebagai prinsip tadbir urus dasar, bukan tuduhan khusus terhadap mana-mana organisasi.

Bagi pengguna di Kuala Lumpur, Selangor dan negeri lain, laporan ini tidak mengumumkan rebat panel, perubahan tarif elektrik, syarat pemasangan atau tarikh permohonan. Ia juga tidak memberikan pengiraan tentang tempoh pulangan modal sistem solar rumah atau perniagaan. Kesan praktikal sekarang ialah memahami arah cadangan: lebih banyak sumber domestik, kurang pendedahan import dan dasar yang diselaraskan. Keputusan kewangan individu masih memerlukan maklumat skim serta kos yang tiada dalam sumber.

Peralihan tenaga turut dibincangkan sebagai usaha yang memerlukan kerjasama antarabangsa. Sesi panel tempat pandangan itu disampaikan meneliti peranan kerjasama merentas negara dalam mempercepat tenaga boleh baharu. Pada masa sama, hujah tentang solar domestik menekankan daya tahan dalam negeri. Kedua-dua unsur tidak bercanggah: Malaysia boleh memanfaatkan sumber sendiri sambil bekerjasama tentang teknologi dan dasar. Namun, bentuk kerjasama atau rakan khusus tidak dihuraikan oleh laporan.

National Climate Governance Summit 2026 berlangsung selama lima hari dari 3 hingga 7 Ogos dan menghimpunkan penggubal dasar, pemain industri serta masyarakat sivil. Tempoh serta kelompok peserta menunjukkan perbincangan merentasi beberapa pihak. Ia tidak bermaksud semua cadangan panel telah diterima sebagai keputusan kerajaan. Langkah seterusnya yang boleh dinilai mestilah dasar, penyelarasan dan pelaksanaan sebenar, kerana itulah jurang yang ditekankan antara sasaran dengan hasil.

Ukuran kemajuan perlu lebih khusus daripada bilangan sasaran yang diumumkan. Data penggunaan solar domestik, perubahan import bahan api, keberkesanan penyelarasan dasar dan pelaksanaan projek akan menunjukkan sama ada risiko bekalan benar-benar berkurang. Sumber 4 Ogos hanya menyokong cadangan serta alasannya: geopolitik mengganggu keselamatan tenaga, cahaya suria tersedia dalam negara, Malaysia mempunyai industri panel yang kukuh dan dasar perlu berfungsi bersama. Ia belum membuktikan penjimatan atau pengurangan import telah berlaku.