Sistem antidron RM43 juta bakal ditempatkan di Sepanggar dan Labuan

Labuan dipilih bersama Sepanggar sebagai lokasi strategik bagi sistem pemintas dron pertama yang dibekalkan Jepun melalui kerangka bantuan keselamatannya.

Wilayah Persekutuan Labuan akan menjadi salah satu lokasi strategik bagi penempatan sistem pemintas pesawat tanpa pemandu yang dibekalkan Jepun kepada Tentera Laut Diraja Malaysia. Menteri Pertahanan Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin menamakan Labuan dan Sepanggar di Sabah dalam pengumuman mengenai sistem C-UAS itu. Penempatan tersebut bertujuan memperkukuh keupayaan negara menghadapi ancaman dron, tetapi laporan tidak memberikan tapak pangkalan khusus atau tarikh sistem mula beroperasi.

Jepun akan membekalkan satu sistem bernilai 1.65 bilion yen, bersamaan kira-kira RM43 juta, melalui program Bantuan Keselamatan Rasmi bagi tahun fiskal 2026. Nilai itu merujuk sistem yang diumumkan kepada TLDM, bukan peruntukan berasingan bagi setiap lokasi. Malaysia juga disebut sebagai antara negara terawal menerima teknologi berkenaan melalui program tersebut. Tiada pecahan kos perkakasan, latihan, penyelenggaraan atau tempoh sokongan diterangkan dalam sumber.

Perjanjian ditandatangani di Tokyo pada 20 Oktober oleh Mohamed Khaled dan Menteri Luar Jepun Toshimitsu Motegi ketika lawatan kerja menteri Malaysia. Menurut Kementerian Luar Jepun, ini ialah projek pertama negara itu membekalkan sistem C-UAS melalui kerangka Bantuan Keselamatan Rasmi. Kedudukan sebagai projek pertama menerangkan bentuk kerjasama antara kerajaan, tetapi tidak dengan sendiri menunjukkan tahap prestasi atau keberkesanan sistem sebelum ia dipasang dan digunakan.

Kementerian Luar Jepun menjangka projek tersebut meningkatkan keupayaan keselamatan TLDM, termasuk aspek pemantauan dan pengawasan. Fungsi pemintas dron memberi tumpuan kepada ancaman pesawat tanpa pemandu, manakala pemantauan dan pengawasan menyokong gambaran keselamatan yang lebih luas. Bahan yang diperiksa tidak menyatakan jarak pengesanan, jenis dron yang boleh ditangani, bilangan unit kecil dalam sistem atau kaedah tindakan. Butiran teknikal sensitif tidak patut direka daripada nilai kontrak sahaja.

Kerajaan mengaitkan keperluan aset baharu dengan perlindungan wilayah daratan dan maritim dalam keadaan geopolitik yang mencabar. Perairan yang disebut termasuk Selat Melaka dan Laut China Selatan. Menteri turut merujuk tuntutan bertindih di Laut China Selatan yang melibatkan China, Vietnam dan Filipina serta persaingan kuasa besar di kawasan itu. Penjelasan ini memberi konteks strategik, bukannya pengumuman mengenai kejadian serangan tertentu atau perubahan segera pada tahap keselamatan awam.

Bagi Labuan, pemilihan lokasi menunjukkan peranan wilayah itu dalam susunan keselamatan maritim negara. Namun, penduduk belum diberikan maklumat tentang tempat pemasangan, kerja pembinaan, pergerakan aset atau kesan kepada akses kawasan. Tiada arahan kepada orang ramai, zon larangan baharu atau jadual aktiviti diumumkan dalam laporan. Oleh itu, kepentingan setempatnya ialah status Labuan sebagai lokasi penempatan, bukan andaian bahawa rutin penduduk akan berubah dalam masa terdekat.

Nilai RM43 juta juga perlu dibaca bersama batas pengumuman. Sumber mengesahkan satu sistem akan dibekalkan menerusi bantuan Jepun, tetapi tidak menghuraikan sama ada Malaysia menanggung kos sampingan atau bagaimana pemilikan dan penyelenggaraan diuruskan. Ia tidak menyatakan jumlah anggota yang dilatih atau tarikh penerimaan fizikal. Perjanjian yang sudah ditandatangani membuktikan komitmen projek, sementara kesiapsiagaan operasi hanya boleh dinilai selepas penghantaran, pemasangan dan penggunaan disahkan.

Perkara seterusnya untuk dipantau ialah jadual penyerahan, penyediaan lokasi di Sepanggar dan Labuan serta pengesahan bahawa sistem sudah boleh digunakan oleh TLDM. Maklumat awam mungkin kekal terhad kerana sifat pertahanan aset tersebut. Walau begitu, tiga ukuran asas telah ditetapkan: sebuah sistem C-UAS, nilai 1.65 bilion yen dan dua lokasi strategik yang dinamakan. Sebarang dakwaan lanjut tentang liputan, keberkesanan atau sekatan awam perlu menunggu kenyataan rasmi yang lebih khusus.