Keperluan tenaga pusat data disemak supaya kapasiti berlebihan tidak bebani pengguna

Pertumbuhan pusat data tidak akan dinilai melalui nilai pelaburan sahaja apabila kerajaan meneliti sama ada tempahan elektrik dan air benar-benar sepadan dengan penggunaan operasi.

Kerajaan sedang menyemak keperluan elektrik sebenar pusat data supaya kapasiti penjanaan baharu tidak dibina berdasarkan tempahan yang akhirnya kurang digunakan. Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air, Datuk Seri Abdul Rahman Mohamad, menjelaskan di Dewan Rakyat bahawa permintaan yang dikemukakan pusat data tinggi tetapi penggunaan sebenar boleh lebih rendah. Isunya bukan sekadar memastikan bekalan mencukupi; kapasiti berlebihan juga boleh menjadi beban kepada pengguna jika perancangan tidak sepadan dengan penggunaan operasi.

Perbezaan antara kapasiti yang ditempah dengan tenaga yang benar-benar digunakan menjadi teras penelitian. Seorang ahli Dewan Rakyat membangkitkan perjanjian bekalan berkonsep ambil atau bayar selama lima tahun dan bertanya sama ada kos lebihan boleh dipindahkan kepada pengguna. Jawapan kementerian mengesahkan kajian penggunaan sebenar sedang dibuat, tetapi tidak menyatakan keputusan tentang kontrak, kaedah pemulihan kos atau perubahan tarif. Oleh itu, belum ada asas untuk menyimpulkan bil elektrik pengguna akan naik atau turun akibat semakan ini.

Air turut dinilai bersama tenaga. Kementerian meneliti keperluan elektrik dan air pusat data supaya pembangunannya tidak merugikan pengguna lain. Pertanyaan di Parlimen menyentuh kecukupan bekalan untuk kegunaan domestik serta industri dan jenis tarif air yang dikenakan kepada kemudahan tersebut. Laporan tidak memberikan kadar tarif, jumlah air yang digunakan atau pecahan mengikut projek. Maklumat yang disahkan ialah penggunaan kedua-dua sumber akan menjadi pertimbangan dalam pemilihan dan penilaian projek, bukan tenaga sahaja.

Malaysia mempunyai hampir 14,000 megawatt kapasiti tenaga boleh baharu terpasang setakat 1 September 2026, bersamaan hampir 32 peratus daripada jumlah kapasiti negara. Sasaran kerajaan ialah 35 peratus menjelang 2030 dan 70 peratus pada 2050. Angka itu mengukur bahagian kapasiti terpasang, bukan bahagian elektrik yang digunakan pada setiap jam. Perbezaan tersebut penting kerana pengeluaran solar, permintaan pengguna dan operasi loji berubah mengikut masa, sedangkan pusat data memerlukan bekalan yang stabil.

Berdasarkan program tenaga boleh baharu yang diumumkan serta rancangan swasta di bawah Skim Bekalan Tenaga Boleh Baharu Korporat, kementerian menjangka 10,000MW hingga 11,000MW kapasiti berjadual akan mula beroperasi menjelang 2030. Unjuran itu menerangkan saluran projek yang dirancang, bukan jaminan semua kapasiti siap pada satu tarikh atau khusus untuk pusat data. Ia juga tidak memecahkan sumbangan setiap teknologi. Kemajuan sebenar perlu dilihat melalui projek yang memperoleh kelulusan, dibina dan disambungkan kepada sistem.

Satu pilihan yang sedang dikaji ialah meminta sesetengah pusat data membangunkan bekalan elektrik sendiri, termasuk melalui tenaga solar dan storan bateri, daripada bergantung sepenuhnya pada grid nasional. Statusnya masih kemungkinan, bukan syarat yang telah diumumkan untuk semua kemudahan. Laporan juga tidak menetapkan saiz sistem, bahagian tenaga yang mesti disediakan sendiri atau bagaimana bekalan sandaran akan diurus. Kesan teknikal dan kos hanya dapat dinilai selepas aturan serta projek tertentu diterbitkan.

Nilai pelaburan pula tidak semestinya menjadi ukuran tunggal ketika projek dipilih. Kementerian menyatakan ada kemudahan yang mungkin tidak membawa manfaat mencukupi kepada negara walaupun angka pelaburannya besar. Tiada senarai projek yang diterima atau ditolak dalam laporan, dan ukuran manfaat belum diperincikan. Bagi Kuala Lumpur, Selangor dan pengguna dalam sistem nasional, perkara utama ialah kerajaan sedang cuba memadankan pembangunan pusat data dengan bekalan sebenar tanpa menjejaskan keperluan rumah serta industri lain.

Perkembangan selepas ini perlu dilihat pada tiga perkara: hasil semakan penggunaan sebenar, aturan bekalan sendiri dan perlindungan kos untuk pengguna lain. Sasaran tenaga boleh baharu menyediakan konteks kapasiti negara, tetapi tidak menyelesaikan persoalan lokasi, air, masa permintaan dan kebolehpercayaan secara automatik. Buat masa ini, kerajaan belum mengumumkan tarif baharu atau kewajipan menyeluruh. Kedudukan yang pasti ialah tenaga, air, pemilihan projek dan jurang antara tempahan dengan penggunaan sedang diteliti sebelum komitmen baharu diperluas.