Sasaran 2030 projek perumahan bermasalah bergantung pada pemantauan awal

Sasaran menamatkan masalah projek perumahan sakit dan terbengkalai pada 2030 akan ditentukan oleh keupayaan mengesan risiko sebelum pembinaan terhenti, bukan angka pemulihan semata-mata.

Malaysia menetapkan 2030 sebagai sasaran untuk menghapuskan projek perumahan sakit dan terbengkalai, satu tempoh yang memberi ukuran jelas tetapi belum menjadi jaminan bagi setiap pembeli. Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan, Nga Kor Ming, memberitahu Dewan Rakyat bahawa beberapa sistem pemantauan dan kaedah audit sudah diperkenalkan. Fokusnya ialah mengesan masalah, melindungi pembeli serta membantu pemaju menyelesaikan projek sebelum kelewatan berubah menjadi pemberhentian pembinaan yang berpanjangan.

Rekod sehingga Ogos menunjukkan 1,726 projek perumahan swasta berjaya dipulihkan. Keseluruhannya melibatkan 199,643 unit dengan nilai pembangunan kasar RM158.16 bilion. Angka itu menghimpunkan beberapa jenis hasil yang berbeza, termasuk projek sakit yang diselamatkan, projek yang sudah siap sepenuhnya dan projek terbengkalai yang dipulihkan. Oleh itu, jumlah besar berkenaan tidak bermaksud semua unit berada pada peringkat sama atau semua pembeli menerima kunci melalui kaedah yang seragam.

Daripada rekod tersebut, 147 projek sakit berjaya diselamatkan, merangkumi 29,900 unit dengan nilai pembangunan kasar RM40.92 bilion. Kategori diselamatkan perlu dibezakan daripada kategori selesai sepenuhnya kerana sumber tidak menyatakan setiap projek itu sudah menerima sijil penyiapan. Ia juga tidak menamakan tapak atau negeri. Bagi pembeli di Kuala Lumpur dan Selangor, angka nasional memberi gambaran skala tindakan kerajaan tetapi tidak boleh digunakan untuk menentukan status kediaman sendiri.

Sebanyak 1,542 projek sakit pula dilaporkan siap sepenuhnya dan memperoleh Sijil Perakuan Siap dan Pematuhan, atau CCC. Kumpulan ini melibatkan 163,621 unit dan nilai pembangunan kasar RM115.74 bilion. CCC menjadi pembeza penting kerana ia menunjukkan projek dalam kategori ini telah mencapai penyelesaian fizikal serta pematuhan yang dinyatakan. Laporan tidak menerangkan tarikh serahan setiap unit, aduan kecacatan atau urusan hak milik selepas siap, maka ukuran itu terhad kepada pencapaian yang diumumkan.

Bagi projek terbengkalai, 37 projek melibatkan 6,122 unit dan nilai pembangunan kasar RM1.504 bilion telah dipulihkan. Kaedahnya sama ada melalui penyiapan fizikal atau pemberian manfaat kepada pembeli rumah. Frasa manfaat kepada pembeli menunjukkan pemulihan tidak semestinya bermaksud bangunan asal disiapkan dalam semua kes. Sumber tidak memperincikan bentuk manfaat, jumlah penerima atau pembahagian antara kedua-dua kaedah, jadi pembeli tidak patut menganggap satu penyelesaian tertentu terpakai kepada semua projek.

Pencegahan bergantung pada maklumat yang bergerak lebih awal. Kementerian menggunakan Sistem Pengurusan Bersepadu Perumahan dan sistem Transformasi serta Pemerkasaan Penggunaan Data dalam Perumahan, yang dikenali sebagai Teduh. Audit berkala terhadap akaun pembangunan perumahan turut menjadi sebahagian pengawasan. Sebuah sistem analitik data besar juga akan dibangunkan sebagai pangkalan data untuk pihak berkepentingan. Laporan tidak memberikan tarikh siap atau akses pengguna bagi pangkalan data baharu itu.

Satu lagi langkah ialah skim pilihan untuk membeli dan pilihan untuk membina yang dijangka dilancarkan bulan depan. Nama itu menunjukkan dua mekanisme pilihan, tetapi syarat kelayakan, perlindungan pembayaran, jenis projek dan pihak yang boleh menyertainya belum diterangkan dalam laporan. Pembeli tidak wajar membuat bayaran atau menandatangani dokumen berdasarkan jangkaan pelancaran sahaja. Nilai sebenar skim hanya boleh dinilai apabila garis panduan, tanggungjawab pemaju dan hak pembeli diterbitkan secara rasmi.

Kemajuan menuju 2030 perlu dilihat melalui dua ukuran: projek lama yang benar-benar diselesaikan dan projek baharu yang dicegah daripada menjadi sakit. Senarai nasional setakat Ogos menunjukkan kapasiti pemulihan, manakala HIMS, Teduh, audit dan analitik data bertujuan memperbaiki amaran awal. Bagi pembeli Lembah Klang, tindakan praktikal ialah membezakan sasaran dasar daripada status kontrak mereka. Maklumat projek tertentu, CCC dan penyelesaian pembeli masih perlu disahkan melalui rekod rasmi, bukan disimpulkan daripada jumlah keseluruhan.