RUU Kebebasan Maklumat beri 15 hari untuk keputusan

Rang Undang-Undang Kebebasan Maklumat mencadangkan saluran permohonan bertulis kepada pihak berkuasa Persekutuan dengan keputusan dalam 15 hari bekerja.

Cadangan undang-undang Kebebasan Maklumat menetapkan cara rakyat Malaysia meminta rekod daripada pihak berkuasa awam Persekutuan. Ia bukan lesen automatik untuk memperoleh semua dokumen. Permohonan perlu dibuat secara bertulis, menyatakan maklumat dan tujuan, serta disertakan fi yang akan ditentukan melalui perintah Yang di-Pertuan Agong jika rang undang-undang itu diluluskan.

Hanya warganegara Malaysia berusia 18 tahun ke atas boleh memohon. Seseorang juga boleh bertindak bagi pihak orang lain jika dia penjaga sah, waris atau pentadbir harta pusaka. Pegawai yang dilantik perlu memberi pengakuan bertulis selepas menerima permohonan dan boleh meminta bukti identiti, kewarganegaraan atau dokumen berkaitan secara munasabah.

Tujuan yang dibenarkan termasuk menyemak dan membetulkan maklumat peribadi, penyelidikan atau pendidikan bukan komersial, serta pelaporan oleh pengamal media. Tujuan lain boleh diterima apabila tidak bercanggah dengan undang-undang dan pemohon mempunyai kepentingan nyata. Namun klausa cadangan itu menegaskan senarai tujuan berkenaan tidak mewujudkan hak mutlak kepada maklumat.

Skop pihak berkuasa meliputi Kerajaan Persekutuan, Perkhidmatan Parlimen, badan berkanun Persekutuan serta pihak berkuasa tempatan Kuala Lumpur, Putrajaya dan Labuan. Kerajaan negeri dan badan di bawah undang-undang negeri tidak termasuk. Oleh itu, DBKL berada dalam skop, manakala PKNS dan majlis tempatan Selangor tidak tertakluk melalui rang undang-undang Persekutuan ini.

Keputusan sama ada menerima atau menolak perlu dibuat dalam 15 hari bekerja. Jika diluluskan, maklumat lazimnya dibekalkan dalam 14 hari bekerja daripada tarikh keputusan. Permohonan berkaitan nyawa dan kebebasan seseorang mendapat tempoh keputusan 48 jam. Pembekalan boleh dilanjutkan sehingga 21 hari bekerja apabila dokumen banyak atau rekod perlu dicari di lokasi lain.

Penolakan dibenarkan apabila rekod dikecualikan, sudah tersedia kepada umum, tidak wujud, di luar kawalan pihak berkuasa atau mengandungi maklumat peribadi pihak ketiga. Permohonan remeh atau tidak munasabah juga boleh ditolak. Keputusan penolakan mesti bertulis, memberikan alasan dan menerangkan cara membuat rayuan kepada ketua pihak berkuasa.

Senarai pengecualian merangkumi rahsia rasmi, siasatan penguatkuasaan, sumber sulit, keselamatan saksi, rahsia dagangan, kepentingan komersial pihak berkuasa, nasihat dalaman kerajaan dan maklumat dilindungi kerahsiaan profesional. Pemohon yang tidak puas hati boleh merayu dalam 14 hari bekerja, kemudian mendapatkan semakan Ombudsman sebelum memohon semakan kehakiman di Mahkamah Tinggi.

Bagi warga Kuala Lumpur, perbezaan bidang kuasa perlu difahami sebelum menghantar permohonan. Rekod DBKL boleh termasuk dalam mekanisme ini jika diluluskan, tetapi rekod MBPJ atau MBSA tidak masuk hanya kerana kedua-duanya berada di Lembah Klang. Pemohon juga perlu menyatakan tujuan dengan tepat kerana penggunaan maklumat bercanggah dengan tujuan asal dicadangkan sebagai kesalahan.

Hukuman bagi kesalahan tertentu boleh mencapai denda RM100,000, penjara lima tahun atau kedua-duanya. Rang undang-undang yang dibaca kali pertama pada 13 Julai sudah dirujuk kepada Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen. Ia kekal cadangan, bukan undang-undang berkuat kuasa; pindaan dan keputusan Parlimen seterusnya perlu dipantau. Jawatankuasa Parlimen kini menjadi tempat menilai pengecualian, tempoh jawapan dan hubungan dengan Ombudsman. Orang ramai perlu menunggu teks yang diluluskan sebelum menganggap fi, prosedur atau bidang kuasanya muktamad.