Dewan Rakyat lulus RUU Jenayah Siber 2026

RUU Jenayah Siber 2026 yang mengandungi 61 fasal diluluskan Dewan Rakyat bagi menangani kesalahan termasuk deepfake dan imej intim dimanipulasi.

Dewan Rakyat pada 1 Julai 2026 meluluskan Rang Undang-Undang Jenayah Siber 2026 dengan suara majoriti selepas perbahasan melibatkan 48 Ahli Parlimen kerajaan dan pembangkang. RUU itu mengandungi 61 fasal. Kelulusan di Dewan Rakyat ialah satu tahap proses perundangan; teksnya sendiri menyatakan akta akan mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan menteri melalui Warta.

Teks RUU membahagikan kesalahan kepada beberapa kelompok. Antaranya akses tanpa kuasa, pemintasan, gangguan data atau sistem, penyalahgunaan peranti, pemalsuan dan fraud berkaitan komputer. Ia juga menyenaraikan kecurian identiti, komunikasi salah, kandungan yang dijana atau dimanipulasi menggunakan sistem komputer, serta penyebaran imej intim sebagai kesalahan berasingan.

Ruang lingkupnya tidak terhad kepada kejadian sepenuhnya di Malaysia. Fasal pemakaian luar wilayah menyatakan undang-undang boleh terpakai apabila sistem, program atau data berada atau digunakan di Malaysia, atau apabila orang yang terjejas ialah warganegara Malaysia. Namun, bagaimana peruntukan rentas sempadan dikuatkuasakan dalam kes tertentu tetap bergantung pada siasatan, bukti dan proses undang-undang.

Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi menjelaskan bahawa kandungan janaan kecerdasan buatan tidak menjadi kesalahan semata-mata kerana teknologi AI digunakan. Menurut penggulungan yang dilaporkan Bernama, pendakwaan masih perlu membuktikan elemen kesalahan, termasuk niat jenayah, tujuan penggunaan dan kesan perbuatan. Ini membezakan penggunaan teknologi daripada perlakuan yang didakwa menyalahi undang-undang.

Bahagian penguatkuasaan teks itu memperuntukkan penggeledahan dan penyitaan dengan waran, keadaan penggeledahan tanpa waran, akses kepada sistem atau data, pemeliharaan dipercepat data, penzahiran data, pengumpulan data trafik masa nyata dan pemintasan data kandungan. Ahmad Zahid berkata kuasa akses tidak boleh digunakan sewenang-wenangnya dan perlu mengikut tatacara yang ditetapkan.

Notis pemeliharaan data, menurut penjelasan kerajaan, hanya boleh dikeluarkan apabila pegawai penyiasat berpuas hati data itu munasabah dan diperlukan untuk siasatan serta berisiko dipadam, diubah atau dimusnahkan. Bagi penzahiran pula, notis bertulis kepada pihak yang memiliki atau mengawal data diperlukan. Teks RUU juga memberi mahkamah kuasa membuat perintah tertentu atas permohonan pihak berkuasa.

PDRM kekal agensi utama penguatkuasaan, dengan Jabatan Siasatan Jenayah Komersial menerajui siasatan. NACSA berperanan sebagai penyelaras strategik bersama MCMC, Bank Negara Malaysia dan agensi teknikal lain. RUU turut menubuhkan Jawatankuasa Memerangi Jenayah Siber, manakala pendakwaan bagi kesalahan di bawah akta yang dicadangkan memerlukan keizinan bertulis Pendakwa Raya.

Teks itu turut mengenakan kewajipan tertentu kepada pemberi perkhidmatan dan menyediakan pemeliharaan data bagi siasatan. Pada masa yang sama, kuasa serta kewajipan tersebut perlu dibaca bersama syarat setiap fasal, bukan melalui ringkasan sahaja. Individu atau organisasi yang mungkin terkesan patut mendapatkan nasihat undang-undang berdasarkan teks yang akhirnya berkuat kuasa, bukannya menganggap semua kandungan digital kini dilarang.

Satu perkembangan institusi turut diumumkan semasa penggulungan. Kerajaan menubuhkan Cybersecurity and Cryptology Development Centre pada 3 Jun 2026 dengan menggabungkan CyberSecurity Malaysia dan Pusat Teknologi dan Pengurusan Kriptologi Malaysia di bawah NACSA, termasuk untuk memperkukuh forensik AI. Kerajaan juga menyatakan kerjasama dengan MCMC, platform digital dan rakan antarabangsa akan diperkukuh bagi mempercepat penurunan kandungan menyalahi undang-undang, sementara perkongsian maklumat masa nyata melalui Pusat Respons Penipuan Kebangsaan hendak ditambah baik. Pelaksanaan sebenar langkah itu masih perlu dinilai selepas akta berkuat kuasa.

Bagi orang ramai, langkah praktikal ialah menyimpan bukti asal seperti pautan, cap masa, mesej dan fail apabila menjadi mangsa, tanpa menyebarkan semula bahan intim atau manipulasi yang memudaratkan. Kedudukan undang-undang sebenar perlu disemak melalui teks akta dan Warta selepas proses legislatif selesai. Pada 21 Julai, sumber yang dirujuk belum mengesahkan tarikh kuat kuasa atau peraturan pelaksanaan.