RPTM 2026–2035 buka laluan APEL untuk golongan dewasa bekerja

Keluwesan untuk kembali belajar melalui pengiktirafan pengalaman terdahulu menjadi salah satu bahagian praktikal dalam hala tuju pendidikan tinggi Malaysia bagi dekad ini.

Golongan dewasa yang sudah bekerja termasuk dalam kelompok yang cuba dicapai oleh Rancangan Pendidikan Tinggi Malaysia 2026–2035. Pelan sedekad itu memperkenalkan keluwesan supaya mereka boleh kembali belajar dan menggunakan laluan Akreditasi Pembelajaran Berasaskan Pengalaman Terdahulu, atau APEL. Pengumuman ini memberi arah dasar, tetapi laporan yang diperiksa tidak menyenaraikan institusi, program, syarat pengalaman, kos atau tarikh permohonan yang tersedia melalui laluan tersebut.

Menteri Pendidikan Tinggi Datuk Seri Dr Zambry Abd Kadir menerangkan pelan berkenaan dalam satu sesi di Universiti Pendidikan Sultan Idris, Tanjong Malim, pada 4 September. Beliau meletakkan keupayaan akademik bersama nilai dan sahsiah sebagai hasil yang perlu dibentuk melalui pendidikan. Pendekatan itu bermaksud ukuran pendidikan dalam rancangan tersebut tidak terhad kepada pengetahuan dan kemahiran, walaupun laporan tidak memberikan petunjuk prestasi atau kaedah penilaian sahsiah.

Persediaan menghadapi perubahan pasaran kerja menjadi satu lagi alasan sistem pengajian tinggi perlu disemak. Zambry menamakan perkembangan kecerdasan buatan, model bahasa besar dan teknologi pengkomputeran sebagai antara perubahan pantas yang membentuk landskap pekerjaan. Sumber tidak menyatakan pekerjaan tertentu yang akan bertambah atau berkurang. Ia juga tidak mengumumkan kursus wajib baharu, maka hubungan teknologi dengan kurikulum kekal sebagai hala tuju persediaan dalam pelan.

Bagi pelajar dan pekerja di Kuala Lumpur, Selangor serta seluruh Malaysia, dua lapisan rancangan itu perlu dibezakan. Lapisan pertama ialah pembentukan graduan yang mampu menyesuaikan diri dengan dunia kerja sambil mempunyai nilai yang kukuh. Lapisan kedua ialah akses lebih anjal untuk orang dewasa menyambung pembelajaran melalui APEL. Laporan tidak menyatakan bahawa semua program atau institusi akan menggunakan susunan yang sama sepanjang tempoh 2026 hingga 2035.

Penerangan mengenai RPTM disampaikan sempena Karnival Pelajar Perak Sejahtera 3.0. Program itu menghimpunkan 807 peserta daripada institusi pengajian tinggi dan Tingkatan Enam. Mereka datang daripada pelbagai daerah serta latar etnik di Perak. Karnival digunakan sebagai ruang membina rangkaian, keyakinan dan kebersamaan. Angka 807 merujuk peserta program tersebut, bukannya jumlah penerima APEL atau sasaran pelajar di bawah rancangan pendidikan tinggi.

Kenyataan UPSI turut memetik Naib Canselor Prof Datuk Dr Md Amin Md Taff mengenai peluang peserta berkongsi pengalaman dan mendapatkan inspirasi daripada tokoh berpengalaman dalam kepimpinan serta pendidikan tinggi. Peranan program itu ialah mempertemukan pelajar dalam satu acara pembangunan. Sumber tidak melaporkan tempoh latihan, pensijilan atau hasil susulan bagi setiap peserta, jadi manfaatnya tidak boleh diukur sebagai kelayakan akademik baharu.

Penekanan terhadap nilai tidak menggantikan tuntutan akademik yang disebut dalam pelan. Sebaliknya, kedua-duanya digambarkan bergerak seiring ketika pelajar berdepan teknologi dan pasaran kerja yang berubah. Bagi orang dewasa bekerja pula, APEL disebut sebagai mekanisme untuk menggunakan pengalaman terdahulu apabila kembali ke pendidikan. Tiada jaminan kemasukan automatik dinyatakan. Calon masih memerlukan butiran rasmi sebelum membuat keputusan mengenai bidang, institusi atau cara pengalaman dinilai.

Maklumat paling berguna setakat 5 September ialah tempoh RPTM, pengiktirafan bahawa teknologi mengubah keperluan kerja, dan kedudukan APEL dalam usaha meluaskan keluwesan. Pelaksanaan khusus masih memerlukan penerangan lanjut daripada kementerian atau institusi terlibat. Oleh sebab laporan tidak menyediakan panduan permohonan, pembaca tidak patut menganggap laluan sudah seragam di seluruh negara. Pengumuman ini menetapkan arah, bukannya senarai lengkap pilihan pengajian semasa. Tempoh pelan itu merangkumi dekad akan datang.