RON97 RM4.50, RON95 tanpa subsidi RM4.02 bagi 10 hingga 16 September

Perbezaan antara kadar pasaran dan kadar bantuan bersasar menjadi lebih besar minggu ini selepas tiga harga bahan api tanpa subsidi dinaikkan serentak.

Pemandu yang membeli bahan api pada kadar tanpa subsidi akan membayar 25 sen lebih tinggi bagi setiap liter mulai 10 September. Kadar RON97 ditetapkan pada RM4.50 seliter, meningkat daripada RM4.25. RON95 tanpa subsidi pula menjadi RM4.02 berbanding RM3.77, manakala diesel tanpa subsidi naik daripada RM4.67 kepada RM4.92. Semua kadar ini digunakan bagi tempoh tujuh hari hingga 16 September dan tidak patut dianggap sebagai harga tetap selepas tarikh tersebut.

Kesan kenaikan bergantung pada jenis bahan api dan status kelayakan pembeli. Kementerian Kewangan mengekalkan RON95 pada RM1.99 seliter untuk penerima Budi95 yang layak. Pada harga pasaran RM4.02, kerajaan menanggung subsidi RM2.03 bagi setiap liter atau 50 peratus daripada kadar tanpa subsidi. Maklumat itu menunjukkan jurang harga yang ditanggung program, tetapi laporan tidak menyatakan bahawa setiap pembelian RON95 secara automatik menerima kadar RM1.99 tanpa semakan kelayakan dan had penggunaan.

Bagi diesel, penerima Budi Diesel terus dikenakan RM2.10 seliter. Subsidi yang dinyatakan ialah RM2.82 seliter, bersamaan 57 peratus daripada harga tanpa subsidi RM4.92. Kadar di bawah Sistem Kawalan Diesel Bersubsidi pula kekal RM2.15 seliter. Dua harga bantuan itu merujuk saluran yang berbeza dan tidak boleh disatukan sebagai satu kadar umum bagi semua kenderaan diesel di Malaysia.

Sistem Kawalan Petrol Bersubsidi mengekalkan petrol pada RM2.05 seliter. Pada masa sama, had kelayakan asas bulanan bagi Budi95 dan Budi Diesel telah dinaikkan semula kepada 300 liter mulai 1 September. Pemilik trak pikap dan jip berkuasa diesel yang layak menerima tambahan 100 liter, menjadikan jumlah bulanan mereka 400 liter. Tambahan itu khusus kepada kategori kenderaan serta penerima layak yang dinyatakan, bukan kenaikan kuota menyeluruh untuk semua pengguna jalan raya.

Kementerian mengaitkan pelarasan minggu ini dengan kenaikan ketara harga minyak mentah dunia sepanjang tempoh pengiraan Mekanisme Harga Automatik. Harga Brent mencecah AS$97.31 setong pada Isnin ketika risiko gangguan bekalan melalui Selat Hormuz meningkat susulan perkembangan konflik antara Amerika Syarikat dengan Iran. Keterangan ini menerangkan input kepada pengiraan harga minggu semasa; ia bukan ramalan bahawa Brent akan kekal pada paras sama sepanjang 10 hingga 16 September.

Tekanan juga datang daripada pasaran produk petroleum yang sudah ditapis. Gangguan kapasiti penapisan di Asia Barat dan serangan berterusan terhadap kilang penapisan Rusia dilaporkan mengecilkan bekalan petrol, diesel serta produk lain di pasaran antarabangsa. Harga diesel antarabangsa meningkat lebih cepat daripada minyak mentah kerana kekangan penapisan dan inventori yang menurun. Perincian itu membantu menjelaskan mengapa pergerakan di pam tidak semata-mata bergantung pada satu harga minyak mentah.

Bagi isi rumah dan perniagaan di Kuala Lumpur serta Selangor, angka yang perlu disemak pada resit ialah kadar sebenar selepas status bantuan dan kuota diambil kira. Pengumuman tidak memperkenalkan borang kelayakan baharu, tarikh permohonan atau proses rayuan. Ia juga tidak mengira kos perjalanan seseorang. Oleh itu, pemandu tidak patut menganggarkan belanja hanya dengan membandingkan RM4.02 dengan RM1.99 tanpa mengetahui program yang digunakan dan baki liter bulanan mereka.

Tempoh harga yang diumumkan berakhir pada 16 September, maka semakan seterusnya perlu dibuat apabila kadar baharu diterbitkan. Buat masa ini, kenaikan 25 sen terpakai pada RON97, RON95 tanpa subsidi dan diesel tanpa subsidi. Kadar Budi95, Budi Diesel, SKPS dan SKDS kekal seperti yang dinyatakan. Membezakan enam angka tersebut mengelakkan satu perubahan harga pasaran dibaca secara salah sebagai kenaikan yang sama kepada semua penerima subsidi bersasar.