RM2.3 bilion kuarters penjawat awam perlu utamakan bandar dan penyelenggaraan

Peruntukan kuarters kerajaan perlu dibahagi antara pembinaan rumah berhampiran tempat kerja dan pemulihan bangunan lama, terutama di bandar yang menekan kos hidup penjawat awam.

Nilai RM2.3 bilion untuk kuarters kerajaan di bawah Belanjawan 2027 perlu menyelesaikan dua masalah serentak: kekurangan rumah berhampiran tempat bertugas dan keadaan bangunan lama yang memerlukan penyelenggaraan. Peruntukan itu meliputi pembinaan serta penjagaan kediaman untuk kumpulan seperti doktor, polis, anggota tentera, guru dan anggota bomba. Namun, laporan yang diperiksa tidak memecahkan jumlah mengikut kementerian, negeri atau bilangan unit, maka saiz manfaat di Kuala Lumpur dan Selangor belum boleh ditentukan.

Keperluan di bandar diberi perhatian kerana kos kediaman boleh menambah beban penjawat awam yang dipindahkan atau bertugas jauh dari rumah asal. Seorang guru yang ditemu bual berharap lebih banyak kuarters dibina supaya mereka yang berpindah dari pekan kecil ke bandar dapat mengawal perbelanjaan hidup. Beliau juga melihat ketersediaan rumah sebagai satu faktor yang boleh menjadikan kerjaya perguruan lebih menarik. Pandangan itu menerangkan keperluan pekerja, tetapi bukan pengesahan bahawa sebuah projek khusus sudah diluluskan.

Bagi kakitangan hospital, lokasi mempunyai nilai operasi selain mengurangkan sewa. Seorang doktor kerajaan di Kedah menerangkan bahawa kuarters yang dekat dengan hospital memudahkan petugas kembali dengan cepat apabila dipanggil bertugas. Kedekatan itu juga membolehkan doktor yang bekerja lama singgah melihat keluarga. Manfaat tersebut menunjukkan mengapa jarak antara rumah dan tempat kerja perlu dinilai bersama jumlah unit, terutama bagi perkhidmatan yang memerlukan tindak balas di luar waktu biasa.

Anggota bomba menghadapi pertimbangan serupa. Seorang pegawai Jabatan Bomba dan Penyelamat menyatakan kuarters berhampiran balai boleh memudahkan perjalanan ke tempat kerja. Dalam perkhidmatan kecemasan, jarak yang lebih dekat membantu rutin petugas, walaupun sumber tidak menetapkan sasaran masa respons atau radius lokasi. Peruntukan nasional itu juga merangkumi polis dan tentera, tetapi laporan tidak menghuraikan keutamaan tapak atau keperluan khusus kedua-dua kumpulan tersebut.

Pembinaan baharu sahaja tidak menyelesaikan keadaan kuarters sedia ada. Kerja yang disebut oleh pegawai bomba termasuk mengganti pendawaian elektrik yang menua dan mengecat semula bangunan lusuh. Doktor yang ditemu bual pula menyatakan kebanyakan kuarters Kementerian Kesihatan berada dalam keadaan baik dan boleh didiami, tetapi lokasi di Sabah, Sarawak dan Kelantan sering memerlukan lebih perhatian. Laporan tidak menyenaraikan blok tertentu atau menyatakan bahawa semua kuarters di negeri tersebut rosak.

Seorang pakar bedah ortopedik yang berpangkalan di Sabah menganggap peruntukan itu tepat pada masanya, sambil menekankan keperluan agihan seimbang di seluruh negara. Beliau menyatakan keadaan kuarters Kementerian Kesihatan berbeza mengikut lokasi: ada yang memadai, manakala sebahagiannya uzur. Perbezaan ini bermakna pembahagian dana tidak boleh dinilai hanya melalui jumlah penduduk atau unit. Keadaan fizikal, kekurangan perumahan dan keperluan operasi setiap tempat juga perlu diambil kira.

Bagi Kuala Lumpur dan Selangor, isu paling nyata ialah kemampuan tinggal dekat dengan tempat bertugas dalam pasaran perumahan bandar. Kuarters yang sesuai boleh mengurangkan perjalanan harian dan kos kediaman bagi pekerja yang layak, tetapi sumber tidak menyatakan kadar sewa, syarat kelayakan atau lokasi projek baharu di Lembah Klang. Penjawat awam tidak patut menganggap peruntukan nasional itu memberikan unit secara automatik. Pengumuman hanya mengesahkan tujuan umum pembinaan dan penyelenggaraan bagi beberapa perkhidmatan awam.

Butiran seterusnya yang perlu diperhatikan ialah pecahan projek, jumlah unit baharu, blok yang akan dibaiki dan jadual pelaksanaan. Ukuran kejayaan bukan sekadar berapa banyak wang dibelanjakan, tetapi sama ada rumah berada dekat tempat kerja, selamat didiami dan diselenggara selepas siap. Agihan juga perlu menunjukkan bagaimana kawasan bandar yang mahal diseimbangkan dengan lokasi luar bandar atau negeri yang mempunyai bangunan uzur. Sehingga senarai itu diterbitkan, RM2.3 bilion ialah komitmen nasional, bukan bukti bahawa kekurangan kuarters di sesuatu bandar sudah diselesaikan.