Rang undang-undang muzium disasar 2027, tiga Wilayah Persekutuan jadi skop awal

Kuala Lumpur, Putrajaya dan Labuan bakal menjadi kawasan pertama di bawah kerangka muzium persekutuan yang baharu jika rang undang-undang dirancang dibentangkan dan diluluskan pada tahun depan.

Kedudukan muzium di tiga Wilayah Persekutuan mungkin berubah melalui satu kerangka undang-undang khusus seawal tahun depan. Menteri Perpaduan Negara Datuk Aaron Ago Dagang memaklumkan Rang Undang-Undang Muzium Malaysia mungkin dibentangkan di Parlimen pada 2027. Skop yang dinyatakan buat masa ini ialah Kuala Lumpur, Putrajaya dan Labuan sahaja. Perkataan mungkin penting kerana sumber yang diperiksa belum memberikan tarikh persidangan, nombor rang undang-undang atau pengesahan bahawa pembentangan sudah dijadualkan.

Cadangan itu sudah melepasi satu peringkat dasar. Aaron berkata proses kelulusan dasar Kabinet telah selesai, manakala draf rang undang-undang juga telah disiapkan. Dokumen tersebut kini menunggu Jabatan Peguam Negara memuktamadkannya. Ini bermakna cadangan berkenaan lebih maju daripada sekadar idea awal, tetapi ia masih belum menjadi undang-undang. Teks muktamad juga belum dibentangkan dalam laporan The Star yang menjadi sumber artikel ini.

Salah satu struktur yang dirancang ialah Majlis Muzium Malaysia. Menteri menyatakan majlis berkenaan akan ditubuhkan melalui rang undang-undang itu. Sumber tidak menghuraikan keanggotaan, kuasa, kaedah pelantikan atau hubungan majlis tersebut dengan institusi muzium sedia ada. Oleh itu, belum boleh disimpulkan sama ada majlis akan mengeluarkan lesen, menetapkan piawaian khusus atau menjalankan penguatkuasaan dalam bentuk tertentu.

Keperluan yang disebut kerajaan berkait dengan penggunaan nama muzium. Aaron merujuk kepada pertambahan tempat di Wilayah Persekutuan yang menampilkan diri sebagai muzium, termasuk muzium kartun dan ruang lain yang ditubuhkan secara bebas. Kerajaan mahu mengawal keadaan itu serta mengelakkan penyalahgunaan atau salah tafsir tentang apa yang layak dianggap sebagai muzium. Takrif undang-undang yang dicadangkan bagaimanapun belum diterbitkan dalam sumber berkenaan.

Had geografi cadangan ini juga jelas. Kerajaan Persekutuan tidak bercadang menggunakan rang undang-undang itu secara langsung di semua negeri kerana negeri mempunyai enakmen muzium masing-masing. Menteri berkata negeri lain boleh memilih untuk menyertainya kemudian. Pilihan tersebut belum disertai prosedur, tempoh atau syarat dalam laporan yang diperiksa, maka skop awal kekal pada tiga Wilayah Persekutuan dan tidak patut digambarkan sebagai peraturan kebangsaan yang sudah seragam.

Bagi pengendali ruang pameran di Kuala Lumpur, Putrajaya dan Labuan, perkembangan paling penting seterusnya ialah penerbitan teks draf atau pembentangan rasmi. Laporan semasa tidak menyebut keperluan pendaftaran, fi, pemeriksaan koleksi, standard kuratorial atau tempoh peralihan. Pengusaha tidak mempunyai asas daripada sumber ini untuk menganggap operasi mereka sudah tertakluk pada syarat baharu. Pengunjung pula belum dapat menilai bagaimana istilah muzium akan ditentukan sehingga butiran undang-undang tersedia.

Cadangan berkenaan diumumkan pada Festival Penceritaan Malaysia 2026 di Kuala Lumpur pada 21 September. Tempat pengumuman itu tidak mengubah status perundangannya: kelulusan dasar Kabinet dan draf siap ialah langkah persediaan, pemuktamadan oleh Jabatan Peguam Negara masih berjalan, dan pembentangan Parlimen hanya disasarkan pada tahun depan. Selepas pembentangan pun, sebarang kuat kuasa bergantung pada proses yang tidak diterangkan oleh sumber ini.

Pembaca di Wilayah Persekutuan boleh menilai kemajuan melalui tiga penanda yang sudah disahkan: draf dimuktamadkan, rang undang-undang dibentangkan, dan butiran Majlis Muzium Malaysia diterbitkan. Buat masa ini, cadangan menawarkan arah yang nyata untuk membezakan institusi muzium daripada ruang yang hanya menggunakan nama tersebut. Namun, hak, tanggungjawab dan piawaian sebenar belum boleh ditentukan tanpa teks akhir yang akan melalui proses Parlimen. Pengumuman semasa juga tidak mengubah status operasi mana-mana muzium serta-merta kerana tarikh pembentangan masih berupa sasaran tahun 2027.