Rang undang-undang e-dagang mahu tangani harga pemangsa dan tanggungjawab platform

Kerajaan mahu rangka undang-undang e-dagang menilai bukan sahaja tindakan penjual, tetapi juga peranan platform apabila harga terlalu rendah atau aktiviti pencatutan berlaku dalam ekosistem digital.

Peniaga tempatan yang berdepan barangan import pada harga amat rendah mungkin mendapat kerangka peraturan khusus melalui Rang Undang-Undang E-Dagang yang dicadangkan. Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Datuk Seri Dr Fuziah Salleh berkata kerajaan sedang meneliti mekanisme menangani harga pemangsa oleh penjual luar negara melalui platform dalam talian. Pengumuman itu mengesahkan perkara yang mahu dipertimbangkan, tetapi belum memberikan takrif undang-undang, ambang harga atau tindakan yang akan dikenakan.

Isu utamanya ialah perbezaan antara tawaran murah biasa dengan harga yang dianggap boleh memusnahkan persaingan tempatan. Fuziah menerangkan kebimbangan kerajaan terhadap barang yang memasuki Malaysia melalui platform digital pada harga terlalu rendah sehingga menjejaskan perniagaan dalam negara. Aduan peniaga dibangkitkan di Dewan Rakyat kerana mereka berpendapat tiada mekanisme sesuai mengawal platform yang membolehkan penjual luar negara menawarkan barang terus kepada pengguna Malaysia. Sumber tidak menyatakan kategori produk atau jumlah aduan yang diterima.

Kerajaan belum mengesahkan bahawa setiap barang import murah akan dianggap bermasalah. Perkara yang dinyatakan ialah mekanisme berkaitan harga pemangsa akan dinilai untuk dimasukkan dalam rang undang-undang. Tanpa teks peruntukan, pengguna tidak boleh menganggap diskaun, jualan promosi atau perbezaan kos antara negara akan dilarang secara automatik. Peniaga pula belum mempunyai formula untuk menentukan bila harga pesaing melanggar aturan. Perincian itu hanya boleh dinilai selepas draf rasmi menerangkan skop dan ujian yang digunakan.

Tanggungjawab platform menjadi bahagian kedua yang sedang diteliti. Kerajaan akan mempertimbangkan isu berkaitan peranan platform digital apabila aktiviti pencatutan berlaku dalam ekosistemnya. Ini menunjukkan rancangan tidak semata-mata melihat penjual individu, walaupun bentuk tanggungjawab platform belum dihuraikan. Laporan tidak menyatakan sama ada kewajipan kelak meliputi pemantauan harga, pengesahan penjual, pemadaman penyenaraian, penyimpanan rekod atau pampasan kepada pengguna.

Perbahasan turut menyentuh pembelian pukal dan penjualan semula tiket melalui platform e-dagang. Fuziah memaklumkan rang undang-undang itu dijangka dibentangkan pada mesyuarat pertama sidang pertama tahun depan. Tarikh tersebut ialah jangkaan pembentangan, bukan tarikh kuat kuasa. Selepas dibentangkan, cadangan masih perlu melalui proses perundangan sebelum sebarang kewajipan baharu boleh dikuatkuasakan. Pengguna belum mendapat hak tambahan hanya berdasarkan kenyataan bahawa satu isu sedang dimasukkan dalam draf.

Bagi perniagaan kecil di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, soalan paling penting kelak ialah bukti apa yang diperlukan untuk menunjukkan harga pemangsa. Harga yang lebih rendah boleh datang daripada skala pengeluaran, subsidi, promosi atau strategi menyingkirkan pesaing, tetapi sumber tidak membezakan keadaan tersebut. Tanpa kriteria muktamad, peniaga tidak patut menganggap setiap pesaing luar melakukan pelanggaran. Mereka juga belum diberi saluran aduan baharu atau tempoh siasatan khusus melalui pengumuman ini.

Pembeli pula mempunyai kepentingan yang berbeza. Harga rendah boleh mengurangkan kos pembelian dalam jangka pendek, sedangkan persaingan yang rosak boleh mengurangkan pilihan tempatan dalam tempoh lebih panjang. Rang undang-undang yang dicadangkan perlu menjelaskan bagaimana kedua-dua kepentingan itu diseimbangkan, tetapi laporan hanya mengesahkan kebimbangan kerajaan dan perkara yang sedang dipertimbang. Tiada maklumat tentang cukai, had import, kenaikan harga wajib atau larangan membeli daripada penjual negara tertentu.

Langkah seterusnya yang boleh dinilai ialah penerbitan teks rang undang-undang dan pembentangannya pada sidang tahun depan. Pada ketika itu, peniaga dan pengguna boleh melihat takrif harga pemangsa, pihak yang bertanggungjawab, kuasa penyiasatan, penalti serta proses aduan jika semua unsur itu dimasukkan. Sehingga dokumen tersebut tersedia, pengumuman 22 Oktober menetapkan arah dasar sahaja: penjual luar negara, pembelian pukal, jualan semula tiket dan peranan platform berada dalam skop pertimbangan, tetapi belum menjadi peraturan yang berkuat kuasa.