Rang undang-undang e-dagang mahu jelas akauntabiliti platform dan penjual, masih dirangka

Pembeli, penjual dan pengendali platform belum berdepan peraturan baharu hari ini, tetapi KPDN mahu menggantikan akta lama dengan rangka yang menyatakan tanggungjawab mereka dengan lebih jelas.

Kerangka e-dagang Malaysia sedang disusun semula kerana Akta Perdagangan Elektronik 2006 dinilai tidak menerangkan akauntabiliti platform, penjual dan pengguna secara menyeluruh. Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Datuk Armizan Mohd Ali berkata undang-undang sedia ada pada asasnya mengesahkan kesahan urus niaga dalam talian dan elektronik. Cadangan pengganti mahu bergerak lebih jauh kepada tanggungjawab pihak yang terlibat. Namun rang undang-undang itu masih dirangka dan belum menjadi kewajipan baharu yang boleh dikuatkuasakan terhadap pembeli atau perniagaan.

KPDN bertanggungjawab terhadap e-dagang tetapi, menurut penerangan menteri, akta sedia ada tidak memberinya kuasa atau rangka undang-undang komprehensif untuk mengawal pelbagai aspek sektor tersebut. Kenyataan ini menerangkan alasan dasar untuk penggantian akta, bukan senarai kuasa baharu yang telah dipersetujui. Sumber tidak memberikan definisi platform, pembahagian tanggungjawab penjual dan pengguna, proses aduan atau hak mendapatkan bayaran balik. Semua butiran itu memerlukan teks draf yang belum diterbitkan pada halaman yang diperiksa.

Memorandum pada peringkat dasar dikemukakan kepada Kabinet dua bulan lalu. Selepas langkah itu, KPDN bekerjasama dengan Jabatan Peguam Negara, Kementerian Komunikasi, Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia serta Kementerian Digital untuk menyediakan peruntukan. Penglibatan beberapa agensi menunjukkan cadangan merentasi urus niaga, komunikasi dan persekitaran digital. Ia tidak membuktikan semua peruntukan telah dipersetujui atau bahawa setiap agensi akan menerima kuasa penguatkuasaan yang sama apabila rang undang-undang dibentangkan.

Sasaran semasa ialah membawa rang undang-undang tersebut ke persidangan Parlimen akan datang. Pembentangan ialah satu peringkat dalam proses perundangan dan tidak sama dengan kelulusan atau tarikh kuat kuasa. Laporan tidak menyatakan tarikh bacaan, tempoh peralihan atau aturan kepada kontrak dalam talian yang dibuat sebelum undang-undang baharu berkuat kuasa. Peniaga di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia belum mempunyai asas untuk mengubah terma perniagaan berdasarkan andaian tentang kandungan yang masih belum diumumkan.

Cadangan itu menyusuli kenyataan Perdana Menteri pada 20 Ogos bahawa penggubalan rang undang-undang e-dagang akan dipercepat untuk menambah baik kemudahan dan kawal selia sektor yang berkembang pantas. Kenyataan terbaharu memberi maklumat tambahan tentang status memorandum, agensi yang merangka dan sasaran persidangan. Ia masih tidak menetapkan bahawa platform tertentu akan disekat, bahawa penjual menerima lesen baharu atau bahawa pengguna dikenakan tanggungjawab kewangan tambahan. Tajuk dasar perlu dipisahkan daripada peruntukan sebenar yang hanya boleh dinilai selepas teks tersedia.

Armizan menghubungkan perbincangan digital dengan ancaman seperti buli siber, penipuan kewangan, penipuan percintaan dan tawaran kerja luar negara yang boleh menyeret mangsa menjadi ejen sindiket. Beliau turut merujuk Akta Keselamatan Dalam Talian 2025 serta garis panduan Bank Negara Malaysia sebagai langkah lain yang telah digubal. Penyebutan instrumen tersebut tidak bermakna rang undang-undang e-dagang baharu akan menggantikan semuanya. Sumber tidak menghuraikan pertindihan kuasa atau kaedah sesuatu kes akan dipilih di bawah satu undang-undang tertentu.

Tindakan segera yang disokong dalam laporan berkaitan kerugian penipuan ialah membuat laporan pantas kepada Pusat Respons Scam Kebangsaan. Menteri menjelaskan bahawa laporan segera membolehkan agensi kerajaan bertindak dengan lebih cepat untuk cuba menyelamatkan wang mangsa. Halaman sumber tidak menyertakan nombor hubungan, waktu operasi atau jaminan wang dapat dipulangkan, maka artikel ini tidak menambah butiran yang tidak disahkan. Nasihat laporan pantas juga berasingan daripada cadangan akauntabiliti e-dagang yang masih melalui proses penggubalan.

Bagi pengguna dan peniaga Lembah Klang, perkembangan seterusnya yang bernilai ialah penerbitan teks rang undang-undang, definisi setiap pihak, saluran aduan, kuasa penguatkuasaan dan tempoh pematuhan. Setakat 23 Ogos, fakta yang dapat dipastikan ialah Akta 2006 mahu diganti, memorandum dasar telah dikemukakan, empat rakan agensi terlibat dengan KPDN dan pembentangan disasar pada persidangan akan datang. Tiada penalti, fi, hak tuntutan atau tarikh mula boleh disimpulkan. Urus niaga semasa perlu terus mematuhi aturan yang benar-benar berkuat kuasa.