Pusat data RM95.8 bilion: pekerjaan perlu diseimbang dengan air dan elektrik

Nilai pelaburan pusat data kini besar dalam rekod nasional, tetapi manfaat pekerjaan bergerak bersama keperluan mengurus kapasiti grid, kecekapan tenaga dan bekalan air Lembah Klang.

Pusat data dan pengkomputeran awan menyumbang RM95.8 bilion dalam pelaburan yang diluluskan Malaysia pada separuh pertama 2026. Jumlah itu menghampiri 44 peratus daripada keseluruhan pelaburan diluluskan negara bagi tempoh tersebut. Minat pelabur tertumpu terutama di Johor dan Lembah Klang. Nilai besar ini menunjukkan skala pembinaan infrastruktur digital, tetapi kelulusan pelaburan tidak bermaksud semua kemudahan sudah siap, beroperasi atau mengambil pekerja pada masa yang sama.

Rekod terdahulu memberi ukuran pekerjaan yang lebih khusus. Antara 2021 hingga 2023, Malaysia meluluskan RM114.7 bilion pelaburan pusat data dan perkhidmatan awan yang mewujudkan 2,325 pekerjaan baharu bernilai tinggi dalam sains data, kejuruteraan data, keselamatan siber dan kejuruteraan rangkaian. Projek juga memerlukan kerja pembinaan, elektrik, telekomunikasi dan penyelenggaraan kemudahan. Namun, sumber tidak memecahkan angka pekerja mengikut negeri, syarikat atau julat gaji.

Peluang turut meliputi syarikat tempatan yang membekalkan reka bentuk seni bina, pembinaan, kejuruteraan dan perkhidmatan elektrik. Kerajaan telah memadankan pengendali pusat data dengan pembekal Malaysia bagi meningkatkan penyertaan dalam rantaian bekalan. Perkhidmatan awan pula boleh memberi perusahaan kecil akses kepada storan, analitik dan kuasa pengkomputeran tanpa membina pelayan sendiri. Manfaat itu bergantung pada kontrak serta penggunaan sebenar, bukan berlaku secara automatik daripada kelulusan projek.

Elektrik menjadi ujian utama kerana pelayan dan sistem penyejukan beroperasi secara berterusan. Permintaan puncak sebenar semua pusat data di Semenanjung ialah 849 megawatt setakat Disember 2025 dan diunjurkan meningkat kepada 4,811MW menjelang 2030. Kerajaan merancang sehingga 9,600MW kapasiti penjanaan baharu antara 2028 hingga 2031 untuk memenuhi keseluruhan permintaan Semenanjung, termasuk menggantikan loji yang dijangka ditamatkan menjelang 2030.

Perancangan kapasiti tidak sama dengan kenaikan bil elektrik isi rumah secara terus. Kerajaan juga sedang menilai sama ada permintaan maksimum yang diisytiharkan projek sepadan dengan penggunaan akhirnya. Pada Jun 2025, penggunaan sebenar pusat data di seluruh negara ialah 603MW berbanding permintaan maksimum diisytiharkan 1,276MW, kira-kira 47 peratus. Semakan itu bertujuan mengurangkan risiko infrastruktur elektrik kurang digunakan dan kosnya dipindahkan kepada pengguna lain.

Air diperlukan terutama bagi penyejukan, tetapi bahagiannya berbeza mengikut wilayah. Di Selangor, Kuala Lumpur dan Putrajaya, pusat data menggunakan purata 0.12 peratus daripada keseluruhan penggunaan air domestik dan bukan domestik kawasan tersebut. Johor merekodkan 9.07 juta liter sehari atau 0.6 peratus penggunaan negeri. Angka 0.47 juta liter sehari turut dinyatakan bagi kawasan yang dirujuk dalam data Parlimen, namun sumber tidak memberikan pecahan setiap kemudahan.

Air tebus guna menjadi salah satu jawapan untuk mengurangkan pergantungan pada air terawat. Menjelang Jun 2026, bekalan air tebus guna 12 juta liter sehari bagi penyejukan pusat data di Johor menjadi inisiatif pertama seumpamanya di Malaysia. Di Lembah Klang, Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air mengumumkan rantaian bekalan bersepadu melibatkan AWS, Air Selangor dan Indah Water Konsortium. Tarikh operasi dan jumlah bekalan projek Lembah Klang tidak diperincikan dalam sumber.

Projek baharu kini perlu membuktikan bekalan kuasa dan air terjamin serta pematuhan hijau sebelum mendapat pelepasan Pasukan Petugas Pusat Data. Syarat Keberkesanan Penggunaan Kuasa menetapkan nilai tidak melebihi 1.6 bagi pusat kolokasi dan 1.4 bagi hiperskala, di samping keperluan infrastruktur TNB mencukupi. Bagi penduduk Selangor dan Kuala Lumpur, kemajuan wajar diukur melalui pekerjaan sebenar, penyertaan pembekal, penggunaan sumber dan pematuhan kecekapan, bukan nilai RM95.8 bilion sahaja.