Pulau Pinang uji beg alternatif bersama peniaga sebelum penguatkuasaan diperluas

Pulau Pinang memilih ujian bersama peniaga sebelum mewajibkan alternatif kepada beg plastik konvensional, dengan jurang harga semasa menjadi salah satu halangan utama kepada peralihan.

Pulau Pinang merancang projek perintis penggunaan beg biodegradasi dan biokompos bersama peniaga terpilih sebelum hujung 2026. Ujian itu akan melibatkan vendor di medan selera, pasar dan pasar basah pada lokasi di bahagian pulau serta tanah besar. Matlamat awalnya bukan memaksa semua penjaja menukar bahan serentak, tetapi membolehkan produk berbeza dicuba dalam operasi sebenar. Peniaga dapat menilai sama ada beg berkenaan sesuai untuk makanan, minuman dan barangan basah yang mereka urus setiap hari.

Kos menerangkan mengapa peralihan dibuat secara berperingkat. Beg plastik konvensional dianggarkan berharga kira-kira RM5 bagi setiap 100 unit, manakala alternatif biodegradasi sekitar RM15 bagi kuantiti sama, bergantung pada saiz dan spesifikasi. Harga beg biokompos pula berubah mengikut bahan, saiz dan pensijilan. Perbezaan itu bermakna produk alternatif boleh menelan belanja sekitar tiga kali ganda berdasarkan contoh yang diberikan, walaupun harga sebenar bagi setiap peniaga belum ditetapkan dalam laporan.

Ketua Pegawai Eksekutif Penang Green Council Josephine Tan menjangkakan harga boleh menurun apabila permintaan meningkat. Selepas projek perintis, urusan pembelian akan dibuat terus antara perniagaan dengan pembekal. Susunan ini memberi peniaga peluang mengenal pasti produk yang sesuai sebelum membuat keputusan perolehan sendiri. Namun, sumber tidak menyatakan kerajaan negeri akan menanggung beza kos, memberikan subsidi atau menetapkan satu pembekal. Peniaga tidak patut menganggap bantuan kewangan akan tersedia tanpa pengumuman khusus.

Pensijilan menjadi cara untuk membezakan dakwaan pemasaran daripada ciri produk yang diuji. Perniagaan digalakkan memilih alternatif dengan label eko yang diiktiraf, termasuk Sirim ECO 001 dan ECO 098. ECO 001 meliputi plastik biokompos yang boleh terurai kepada bahan tidak berbahaya serta sesuai untuk pengkomposan. ECO 098 pula menetapkan keperluan bagi plastik boleh urai yang bertujuan mengurangkan pencemaran mikroplastik jangka panjang. Kedua-dua label mempunyai fungsi berbeza dan tidak patut dianggap sebagai istilah yang sama.

Keutamaan yang dinyatakan tetap penggunaan barangan boleh guna semula. Beg sekali guna yang mempunyai bahan lebih baik hanya menjadi pilihan apabila penggunaan sekali guna sukar dielakkan. Bagi pengguna, ini bermakna membawa beg, bekas atau cawan sendiri masih menjadi langkah utama jika premis membenarkannya. Laporan tidak menyatakan semua produk biodegradasi akan terurai dengan cepat dalam setiap keadaan; tempohnya bergantung pada bahan dan persekitaran. Pelupusan yang betul kekal penting selepas sesuatu beg digunakan.

Kerajaan negeri juga mencari bahan yang menyerupai sifat beg plastik biasa tetapi tidak mengandungi plastik. Salah satu pilihan yang sedang diteroka diperbuat daripada sisa kopi dan boleh terurai secara semula jadi selepas dibuang. Negeri mahu mendapatkan bahan yang boleh memenuhi keperluan operasi sebelum mewajibkan penggunaannya apabila skala ekonomi menurunkan harga. Statusnya masih pada peringkat pencarian dan penilaian, bukan pengesahan bahawa beg sisa kopi sudah tersedia secara meluas atau diluluskan untuk semua kegunaan makanan.

Buat masa ini, penjaja dan peniaga pasar boleh terus menggunakan beg plastik konvensional. Kerajaan negeri mengakui pertukaran mendadak boleh meningkatkan kos, terutama bagi perniagaan yang menggunakan banyak beg setiap hari. Pada masa sama, Pulau Pinang sudah menguatkuasakan inisiatif Tiada Plastik Sekali Guna mulai 1 September di pasar raya besar, pasar raya, gedung serbaneka, kedai mudah beli, restoran makanan segera, kedai serbaneka stesen minyak, kedai rangkaian, farmasi dan klinik. Liputan itu tidak dinyatakan sebagai kewajipan baharu kepada semua penjaja dalam laporan ini.

Pendekatan perintis Pulau Pinang relevan kepada bandar lain di Malaysia kerana ia menguji tiga perkara yang sering menentukan penerimaan dasar: prestasi produk, pengesahan bahan dan kos kepada peniaga kecil. Hasil yang perlu diperhatikan selepas ujian bermula ialah jenis beg yang berfungsi, maklum balas vendor, perubahan harga dan masa penguatkuasaan. Sehingga butiran itu diterbitkan, pengguna boleh mengurangkan permintaan beg sekali guna, manakala peniaga wajar merujuk label yang diiktiraf dan bukan hanya dakwaan produk mesra alam.