Proton lihat E&E dan TVET sebagai asas fasa baharu industri automotif Malaysia

Peralihan kenderaan kepada lebih banyak komponen elektronik membuka ruang kepada kekuatan E&E Malaysia, tetapi Proton belum mengumumkan skim atau produk baharu.

Industri automotif Malaysia mempunyai ruang untuk menggunakan kekuatan sektor elektrik dan elektronik apabila kenderaan semakin bergantung pada komponen serta teknologi elektronik. Timbalan Ketua Pegawai Eksekutif Proton Holdings, Datuk Abdul Rashid Musa, meletakkan pertemuan dua sektor itu sebagai hala tuju yang boleh menyokong fasa pertumbuhan seterusnya. Pandangan tersebut disampaikan dalam wawancara di Global Automotive and Technology Expo 2026 di Kuala Lumpur. Ia bukan pelancaran produk, pelaburan kilang atau dasar kerajaan yang sudah diluluskan.

Proton melihat dasar kerajaan yang berterusan sebagai unsur penting untuk mengekalkan pertumbuhan dan mengukuhkan pertemuan antara E&E dengan automotif. Kenyataan itu diberikan ketika syarikat ditanya mengenai senarai harapan untuk Belanjawan 2027. Kedudukannya perlu dibaca dengan tepat: ia ialah pandangan industri menjelang belanjawan, bukan kandungan belanjawan yang telah diputuskan. Sumber tidak menamakan potongan cukai, geran, subsidi, jumlah peruntukan atau syarat kelayakan yang boleh digunakan oleh syarikat dan pekerja.

Sebagai ukuran kedudukan pasaran, Abdul Rashid menyatakan Malaysia merekodkan jumlah industri domestik atau TIV sebanyak 820,000 unit pada 2025. Menurut beliau, angka itu tertinggi dalam ASEAN walaupun populasi Malaysia berada di tempat kelima dalam rantau tersebut. TIV menerangkan jumlah pasaran kenderaan, bukan bilangan kenderaan yang dikeluarkan Proton atau dieksport. Laporan juga tidak memberikan pecahan mengikut jenama, jenis bahan api atau negeri, maka angka 820,000 tidak boleh digunakan untuk mengukur prestasi satu syarikat sahaja.

Keselamatan ialah bidang kedua yang dikatakan menempatkan Malaysia pada kedudukan utama serantau. Penilaian Asean New Car Assessment Programme atau Asean NCAP dijalankan di negara ini. Fakta tersebut menunjukkan peranan Malaysia dalam ekosistem penilaian keselamatan, tetapi sumber tidak menerbitkan keputusan ujian model tertentu atau perubahan standard. Tiada kenderaan diberikan penarafan baharu dalam laporan ini. Pembeli masih perlu merujuk keputusan ujian dan spesifikasi setiap model, bukan menganggap semua kenderaan tempatan mempunyai tahap keselamatan yang sama.

Skala tenaga kerja menambah kepentingan peralihan teknologi. Industri automotif melibatkan kira-kira 700,000 pekerja, menurut Abdul Rashid. Apabila lebih banyak fungsi kenderaan menggunakan elektronik, keperluan kemahiran dan rantaian pembekal boleh bertemu dengan pengalaman sektor E&E negara. Namun sumber tidak memecahkan jumlah pekerja mengikut pemasangan, kejuruteraan, jualan, penyelenggaraan atau komponen. Ia juga tidak mengunjurkan berapa banyak peranan akan berubah, diwujudkan atau berkurang akibat penggunaan teknologi elektronik yang lebih meluas.

Pendidikan dan latihan teknikal dan vokasional atau TVET disebut bersama usaha membangunkan lebih banyak komponen yang memanfaatkan industri E&E. Hubungan ini memberi fokus kepada dua bekalan utama: tenaga kerja dengan kemahiran berkaitan dan komponen yang boleh digunakan dalam kenderaan. Laporan tidak menamakan institusi TVET, kursus, tempoh latihan atau program pengambilan. Pelajar dan pekerja belum mempunyai borang permohonan atau laluan kelayakan baharu daripada kenyataan ini, walaupun arah kemahiran yang ditekankan dapat dikenal pasti.

Bagi pembekal Malaysia, pandangan Proton menunjukkan peluang tidak terhad kepada pemasangan kenderaan siap. Kandungan elektrik dan elektronik yang semakin besar membuka perbincangan mengenai persilangan teknologi serta komponen. Walau bagaimanapun, tiada kontrak pembekal, nilai pesanan, standard teknikal atau tarikh penyetempatan diterbitkan. Syarikat tidak boleh menganggap terdapat tender terbuka hanya kerana pengembangan komponen disebut. Bukti seterusnya perlu datang dalam bentuk projek, perolehan, dasar atau pelaburan yang menetapkan skop serta pihak terlibat.

Kepada pengguna di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, laporan ini belum mengubah harga kereta, pilihan model, jaminan atau jadual penghantaran. Kepentingannya lebih luas: sebuah industri dengan kira-kira 700,000 pekerja mahu menghubungkan skala pasaran 820,000 unit dengan kekuatan E&E dan TVET. Hasil sebenar perlu dinilai selepas Belanjawan 2027 atau pengumuman industri memperincikan tindakan. Sehingga itu, angka TIV, lokasi Asean NCAP dan jumlah tenaga kerja ialah fakta semasa, manakala insentif serta produk masa depan kekal belum diumumkan.