PPI Jun melonjak 9.2 peratus, tekanan kos belum habis sampai kepada pengguna

Jurang besar antara inflasi pengeluar 9.2 peratus dan inflasi pengguna 1.9 peratus menunjukkan sebahagian kenaikan kos mungkin masih bergerak melalui rantaian bekalan.

Harga yang dibayar pengeluar Malaysia meningkat jauh lebih pantas daripada harga yang direkodkan pada peringkat pengguna pada Jun. Indeks harga pengeluar atau PPI naik 9.2 peratus berbanding bulan sama tahun sebelumnya, kenaikan tahunan tertinggi dalam 48 bulan. Dalam tempoh yang sama, inflasi pengguna atau CPI berada pada 1.9 peratus. Perbezaan itu tidak bermakna harga runcit pasti mengejar PPI pada kadar sama, tetapi menunjukkan tekanan kos belum semestinya hilang.

PPI mengukur perubahan harga pada peringkat pengeluaran, manakala CPI mengesan harga bakul barangan dan perkhidmatan pengguna. Kedua-duanya melihat bahagian berlainan dalam perjalanan sesuatu produk. Apabila bahan mentah, bekalan atau komponen menjadi lebih mahal, perniagaan boleh menyerap kenaikan buat sementara, memindahkannya kepada pelanggan secara beransur atau mengubah operasi. Oleh sebab itu, lonjakan PPI boleh muncul dalam harga pengguna selepas suatu sela dan bukannya pada bulan yang sama.

Pecahan Jun menunjukkan bahan mentah untuk pemprosesan masih mencatat kenaikan 25 peratus tahun ke tahun, walaupun kadar itu sudah perlahan daripada 31.5 peratus pada Mei. Pada peringkat bahan perantaraan, bekalan dan komponen, kadar meningkat daripada 3.0 peratus pada Mei kepada 7.4 peratus pada Jun. Corak kedua lebih dekat kepada proses hiliran dan memberi isyarat bahawa kos masih bergerak ke bahagian seterusnya dalam rantaian bekalan.

Laporan The Star menerangkan bahawa sesetengah firma melambatkan pemindahan kos selama beberapa bulan untuk menjaga hubungan dalam rantaian bekalan. Penangguhan tidak sama dengan penghapusan. Pengeluar minyak dan gas, syarikat perladangan serta pengeksport produk berbeza seperti elektrik dan elektronik, semikonduktor dan bahan kimia khusus lazimnya mempunyai kuasa harga lebih besar. Pengeluar komoditi juga boleh mendapat manfaat apabila harga jualan meningkat.

Keadaan lebih sukar bagi perniagaan yang mempunyai ruang harga terhad. Pengusaha makanan dan minuman, syarikat pengangkutan serta penyedia logistik disebut sebagai kumpulan yang mungkin terpaksa menyerap kenaikan untuk suatu tempoh. Keupayaan itu ada batasnya; apabila margin tidak lagi mencukupi, sebahagian kos boleh dipindahkan kepada pelanggan. Sumber tidak menyatakan bila, berapa besar atau produk mana akan berubah, jadi lonjakan umum tidak boleh digunakan untuk meramalkan satu harga khusus.

CPI Jun berkurang kepada 1.9 peratus daripada 2.0 peratus pada Mei. Bacaan yang sederhana membantu menerangkan keadaan harga yang benar-benar dilihat dalam bakul pengguna pada bulan tersebut, tetapi tidak mengukur semua kos yang masih berada di bahagian pengeluaran. Subsidi dan kawalan harga juga boleh menahan kadar rasmi untuk satu tempoh tanpa menyingkirkan tekanan yang ditanggung syarikat. Dua indeks itu perlu dibaca bersama, bukan dipilih salah satu untuk menggambarkan keseluruhan ekonomi.

Bagi isi rumah Kuala Lumpur dan Selangor, kesan praktikalnya ialah berhati-hati membezakan amaran kos daripada kenaikan harga yang sudah berlaku. PPI 9.2 peratus bukan arahan supaya semua perbelanjaan dinaikkan sebanyak angka itu. Ia ialah petunjuk awal pada peringkat pengeluar. Bagi peniaga, pecahan bahan perantaraan 7.4 peratus lebih berguna untuk menilai invois pembekal dan margin sebenar daripada membuat keputusan berdasarkan CPI sahaja.

Data bulan seterusnya akan menunjukkan sama ada tekanan berkurang, kekal atau sampai kepada pengguna secara lebih jelas. Perkara yang perlu dibandingkan ialah perubahan PPI keseluruhan, bahan perantaraan dan CPI, serta harga sebenar dalam sektor yang terdedah. Setakat Jun, fakta yang disahkan ialah kenaikan pengeluar paling tinggi dalam empat tahun berlaku serentak dengan CPI yang lebih rendah. Jurang itu menjelaskan risiko harga tertangguh, bukan kepastian bahawa setiap barang atau perkhidmatan akan menjadi lebih mahal.