Portal cadangan Belanjawan 2027 dibuka, pembentangan ditetapkan 9 Oktober

Rakyat dan komuniti perniagaan boleh menyampaikan pandangan melalui portal cadangan Belanjawan 2027, namun pengumuman pelancaran belum menyatakan tarikh tutup atau cara setiap input akan dinilai sebelum pembentangan 9 Oktober.

Kementerian Kewangan melancarkan Portal Cadangan Belanjawan 2027 dan Kenyataan Pra-Belanjawan pada 18 Ogos, membuka satu saluran untuk pandangan rakyat, komuniti perniagaan serta pemegang taruh sebelum dokumen fiskal dibentangkan. Tarikh pembentangan ditetapkan pada 9 Oktober. Pelancaran itu menandakan proses libat urus sudah bermula, tetapi halaman sumber yang diperiksa tidak menyatakan tarikh tutup penyerahan atau format maklumat yang perlu dimasukkan oleh pengguna portal.

Hampir 400 peserta telah memberikan pandangan dan mengemukakan cadangan setakat pengumuman dibuat. Kumpulan itu merangkumi agensi kerajaan, sektor swasta dan industri, ahli akademik, pertubuhan bukan kerajaan, pertubuhan masyarakat sivil serta pertubuhan antarabangsa. Angka peserta tidak sama dengan jumlah cadangan kerana sumber tidak memberikan bilangan input yang diterima, pecahan isu atau kaedah menyatukan cadangan yang mungkin bertindih.

Proses tidak terhad kepada portal. Majlis Libat Urus Belanjawan 2027 menjadi permulaan siri mesyuarat kumpulan fokus untuk memperhalusi pandangan daripada sektor dan lapisan masyarakat yang berbeza. MOF juga merancang siri jelajah di wilayah serta negeri. Laporan tidak menyediakan jadual lokasi atau tarikh jelajah, jadi orang ramai belum boleh menentukan daripada sumber ini bila sesi bersemuka akan berlangsung di Kuala Lumpur, Selangor atau kawasan lain.

Tema yang diumumkan ialah Malaysia MADANI: Menggapai di Langit, Mengakar di Bumi. MOF menyatakan Belanjawan MADANI kelima itu akan meneruskan penekanan kepada kerangka Ekonomi MADANI, ekonomi bernilai tambah tinggi dan keadilan sosial. Tema menerangkan arah perbincangan pada tahap luas; ia bukan keputusan peruntukan, kadar cukai, bantuan atau program. Semua butiran fiskal tersebut hanya boleh dianggap muktamad apabila diumumkan melalui dokumen rasmi yang berkaitan.

Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim menyatakan proses penyediaan perlu mendengar suara pelbagai lapisan supaya kemajuan bukan hanya terlihat pada angka, tetapi dirasai rakyat. Tekanan kos sara hidup dan krisis tenaga akibat konflik Asia Barat disebut sebagai sebahagian daripada konteks semasa. Kenyataan itu menetapkan masalah yang mahu diberi perhatian, namun sumber tidak mengumumkan penyelesaian, jumlah perbelanjaan atau kumpulan penerima bagi mana-mana bantuan baharu.

Bagi isi rumah Kuala Lumpur dan Selangor, ruang input boleh digunakan untuk menerangkan pengalaman perumahan, pengangkutan, penjagaan, makanan atau perkhidmatan bandar secara khusus. Perniagaan pula boleh mengemukakan isu operasi yang boleh disokong dengan angka dan contoh. Walau bagaimanapun, laporan RTM tidak memberikan borang, medan wajib atau kriteria pemilihan. Cadangan yang jelas dan bersandarkan pengalaman sebenar lebih mudah difahami, tetapi tiada jaminan dalam sumber bahawa setiap cadangan akan diterima sebagai dasar.

Kenyataan Pra-Belanjawan penting sebagai dokumen konteks yang dilancarkan bersama portal. Pembaca perlu membezakan dokumen awal, pandangan peserta dan Belanjawan yang akan dibentangkan pada 9 Oktober. Cadangan daripada sesuatu organisasi juga belum menjadi keputusan kerajaan hanya kerana dibincangkan dalam kumpulan fokus. Pemisahan status itu mengelakkan pengguna membuat keputusan kewangan lebih awal berdasarkan idea yang masih berada pada peringkat libat urus.

Tiga penanda kemajuan selepas pelancaran ialah penerbitan butiran penggunaan portal, pelaksanaan kumpulan fokus dan jelajah, serta pembentangan pada 9 Oktober. Setakat laporan 18 Ogos, MOF telah membuka proses cadangan dan hampir 400 peserta sudah terlibat. Tarikh tutup, jumlah cadangan, kaedah penilaian dan hasil yang dipilih belum diterbitkan pada halaman yang diperiksa. Orang ramai boleh mengambil bahagian, tetapi perlu menunggu dokumen rasmi sebelum menganggap sesuatu pandangan telah bertukar menjadi peruntukan atau dasar Belanjawan 2027.