Permohonan projek RM944 bilion menjelang Belanjawan belum bererti diluluskan

Nilai besar cadangan pembangunan kerajaan perlu dibaca sebagai permohonan yang akan disaring, bukannya senarai projek yang sudah menerima dana atau tarikh pelaksanaan.

Kementerian dan agensi telah mencadangkan 9,955 projek pembangunan baharu serta sambungan dengan jumlah kos RM944 bilion menjelang pembentangan Belanjawan 2027. Keperluan yang dikemukakan untuk tahun depan sahaja ialah RM80.4 bilion. Angka itu diberikan Kementerian Ekonomi dalam jawapan bertulis Parlimen beberapa hari sebelum Belanjawan dijadual dibentangkan pada 9 Oktober. Kedudukan yang tepat ialah permohonan projek, bukan pengesahan bahawa semua cadangan sudah diluluskan atau akan dimulakan pada 2027.

Cadangan tersebut berada di bawah Rancangan Malaysia Ke-13 dan merangkumi projek baharu serta projek yang diteruskan. Jumlah keseluruhan RM944 bilion melebihi dua kali peruntukan pembangunan RM430 bilion bagi seluruh tempoh lima tahun rancangan itu, menurut jawapan kementerian yang berasingan. Perbezaan skala tersebut menunjukkan kerajaan perlu membuat pilihan. Nilai permohonan tidak boleh disamakan dengan siling dana yang tersedia untuk membayar semua projek sepanjang tempoh rancangan.

Sebagai garis perbandingan tahunan, Belanjawan 2026 memperuntukkan RM81 bilion untuk perbelanjaan pembangunan. Permohonan RM80.4 bilion bagi 2027 hampir pada skala tahunan itu, tetapi sumber tidak mengatakan jumlah tersebut akan diterima sepenuhnya atau bahawa susunan keutamaan kekal sama. Belanjawan yang dibentangkan kemudian akan menentukan jumlah sebenar, sementara dokumen kementerian dan agensi diperlukan untuk mengenal pasti projek yang memperoleh dana.

Kementerian Ekonomi berkata setiap permohonan akan dinilai berdasarkan keutamaan pembangunan negara dan kedudukan fiskal kerajaan. Dua ukuran ini bermakna cadangan perlu dilihat dari segi sumbangannya kepada hala tuju pembangunan serta kemampuan kewangan awam. Laporan tidak menyediakan markah, ranking, nama semua projek atau pecahan nilai mengikut kementerian dan negeri. Tanpa senarai kelulusan, tidak ada asas untuk menyatakan kawasan tertentu pasti menerima projek hanya kerana permohonannya telah dihantar.

RMK13 turut menetapkan sasaran supaya tiada projek pembangunan yang sudah diluluskan kekal belum dimulakan pada tahun kedua selepas kelulusan. Sasaran itu bertujuan mengurangkan bahagian projek sedemikian kepada sifar menjelang 2030. Ia hanya terpakai selepas projek diluluskan dan tidak menjanjikan semua permohonan akan melepasi penilaian. Perbezaan antara memohon, meluluskan, memperuntukkan dana dan memulakan kerja perlu dikekalkan sepanjang menilai pengumuman pembangunan.

Kementerian dan agensi bertanggungjawab terhadap projek masing-masing. Pemantauan dibuat melalui beberapa mekanisme, termasuk Unit Penyelarasan Pelaksanaan di Jabatan Perdana Menteri. Pengaturan itu menjawab kebimbangan sama ada projek yang diumumkan mempunyai dana serta garis masa yang jelas. Namun, laporan tidak menyenaraikan petunjuk kemajuan projek satu demi satu atau menerangkan tindakan apabila sasaran mula kerja terlepas. Bukti pelaksanaan masih perlu datang daripada rekod peruntukan, tender dan kemajuan sebenar selepas kelulusan.

Bagi penduduk Kuala Lumpur, Selangor dan negeri lain, angka RM944 bilion tidak memberitahu secara langsung jalan, sekolah, hospital atau kemudahan mana akan dibina berhampiran mereka. Ia ialah jumlah kos permohonan pada peringkat seluruh kerajaan. Pembentangan Belanjawan pada 9 Oktober menjadi langkah seterusnya, tetapi pembaca mungkin masih perlu merujuk dokumen susulan untuk nama projek, nilai tahunan dan agensi pelaksana. Sumber semasa tidak membenarkan kesimpulan tentang manfaat setempat tertentu.

Cara paling tepat membaca perkembangan ini ialah memisahkan tiga perkara. Pertama, 9,955 projek telah dicadangkan dengan kos keseluruhan RM944 bilion. Kedua, keperluan RM80.4 bilion dikemukakan bagi 2027. Ketiga, keputusan tetap tertakluk pada penilaian keutamaan dan ruang fiskal. Selepas Belanjawan dibentangkan, ukuran yang berguna ialah projek mana diluluskan, berapa dana diberi, bila kerja dijadual bermula dan sama ada sasaran tiada projek tertangguh pada tahun kedua benar-benar dipenuhi.