Lebih 2,000 notis PERKESO sejak Julai, pekerja boleh lapor caruman tiada

Pekerja yang mendapati mereka tidak didaftarkan atau caruman wajib tidak dibuat boleh mengadu kepada PERKESO, ketika lebih 2,000 notis kompaun telah dikeluarkan terhadap majikan sejak Julai.

Lebih 2,000 notis kompaun dikeluarkan sejak Julai terhadap majikan yang gagal mendaftarkan perniagaan atau pekerja dengan Pertubuhan Keselamatan Sosial, atau tidak membuat caruman wajib. Angka itu menunjukkan penguatkuasaan tertumpu pada kewujudan perlindungan sebenar, bukan sekadar status sesebuah syarikat. Timbalan Ketua Eksekutif Operasi PERKESO, Azirruan Arifin, menjelaskan bahawa kesalahan berkenaan melibatkan tiga kerangka perundangan berkaitan keselamatan sosial pekerja, insurans pekerjaan dan pekerjaan sendiri.

Pada 22 September, Ops Kesan 2.0 menjalankan 159 pemeriksaan di seluruh negara. Sebanyak 14 notis dikeluarkan setakat 11.30 pagi dan PERKESO menjangkakan bilangannya bertambah sehingga operasi berakhir pada 6 petang. Masa rujukan itu penting kerana 14 notis bukan jumlah muktamad untuk sehari. Ia juga berbeza daripada lebih 2,000 notis yang merangkumi tempoh sejak Julai, maka dua angka tersebut tidak boleh dicampur sebagai ukuran satu operasi sahaja.

Seramai 300 pegawai daripada 54 pejabat PERKESO menyertai gerakan itu. Sasaran yang dinyatakan merangkumi majikan, penyedia platform dan pekerja sendiri, menunjukkan semakan tidak terhad kepada tempat kerja biasa. Di Lembah Klang, operasi memberi tumpuan kepada Pasar Seni, Brickfields, Pudu dan Bandar Baharu Ampang. Laporan tidak menamakan premis yang diperiksa atau menyatakan bahawa semua perniagaan di kawasan berkenaan melakukan kesalahan.

Antara alasan yang kerap diterima ialah majikan tidak mengetahui bahawa caruman diwajibkan. PERKESO turut menemui keadaan pekerja meminta majikan supaya tidak membuat caruman. Penjelasan ini tidak mengubah sifat wajib yang diterangkan oleh agensi tersebut. Bagi pekerja, persetujuan lisan untuk tidak mencarum boleh menghilangkan perlindungan apabila kemalangan atau keadaan tidak diingini berlaku, termasuk manfaat yang turut menyokong keluarga mereka.

Rekod lebih panjang memberi skala berbeza. Sejak 2020, PERKESO mengeluarkan 25,011 notis kompaun bernilai RM15 juta terhadap majikan kerana kegagalan mendaftar perniagaan atau pekerja. Dalam tempoh sama, 21,177 kes dibawa ke mahkamah bagi pelbagai kesalahan. Angka kompaun, nilai keseluruhan dan kes mahkamah ialah tiga ukuran berasingan; sumber tidak menyatakan bahawa setiap notis akhirnya menjadi pertuduhan atau bahawa RM15 juta sudah dikutip sepenuhnya.

Saluran tindakan untuk pekerja diterangkan dengan jelas. Individu yang tidak mempunyai perlindungan PERKESO boleh membuat aduan kepada pejabat berhampiran. Agensi itu menyatakan pegawainya akan melakukan lawatan tapak dan memastikan pekerja menerima caruman, manakala identiti pengadu dirahsiakan. Laporan tidak memberikan nombor telefon khusus atau tempoh penyelesaian aduan, jadi pekerja perlu berurusan dengan saluran pejabat rasmi tanpa menjangka keputusan serta-merta.

Penguatkuasaan turut merangkumi kerja gig. PERKESO menyatakan penyedia platform perlu memastikan pendaftaran dan caruman pekerja gig dibuat secara teratur mengikut Akta Pekerja Gig. Setakat laporan diterbitkan, 1.17 juta pekerja gig telah didaftarkan dan penguatkuasaan dijadual bermula pada 1 Oktober. Angka pendaftaran itu tidak menerangkan kadar caruman setiap individu atau membuktikan semua pekerja platform sudah dilindungi; ia hanya jumlah pendaftaran yang diumumkan.

Bagi pekerja di Kuala Lumpur dan Selangor, pemeriksaan di empat lokasi Lembah Klang menjadikan isu ini dekat dengan tempat kerja harian. Semakan paling praktikal ialah memastikan nama pekerja didaftarkan dan caruman benar-benar direkodkan, kemudian menyimpan dokumen pekerjaan yang berkaitan. Lebih 2,000 notis sejak Julai menunjukkan ketidakpatuhan masih ditemui. Aduan sulit kepada PERKESO memberi saluran susulan apabila majikan atau penyedia platform tidak menyediakan perlindungan yang diwajibkan. Manfaat caruman bukan sahaja berkaitan pekerja apabila musibah berlaku, malah turut melibatkan perlindungan untuk keluarga mereka seperti yang diterangkan oleh agensi itu.