Pengasingan Peguam Negara, Pendakwa Raya bergerak selepas Oktober

Cadangan mengasingkan peranan Peguam Negara dan Pendakwa Raya dijangka bergerak pada Oktober selepas syor Jawatankuasa Pilihan Khas dipersembahkan kepada Majlis Raja-Raja.

Kerajaan menjangka proses pindaan Perlembagaan untuk memisahkan fungsi Peguam Negara dan Pendakwa Raya diteruskan pada Oktober. Menteri di Jabatan Perdana Menteri, Azalina Othman Said, memberitahu Dewan Negara bahawa syor Jawatankuasa Pilihan Khas telah dipersembahkan kepada Majlis Raja-Raja selepas keputusan dibuat dalam mesyuarat Kabinet.

Oktober penting kerana mesyuarat Majlis Raja-Raja dijangka berlangsung pada bulan yang sama dengan sesi terakhir Parlimen bagi 2026. Urutan itu menunjukkan pindaan belum berkuat kuasa. Ia masih bergantung pada pertimbangan institusi berkaitan dan langkah perundangan yang perlu dilalui sebelum dua jawatan berkenaan benar-benar dipisahkan.

Peranan Peguam Negara dan Pendakwa Raya kini menjadi sebahagian daripada satu susunan perlembagaan. Cadangan pemisahan bertujuan mewujudkan pembahagian fungsi yang lebih jelas, namun laporan terbaru tidak menerbitkan teks pindaan, kaedah pelantikan atau aturan peralihan. Perincian tersebut hanya boleh dinilai apabila dokumen rasmi dibentangkan.

Azalina menjawab soalan tambahan Senator Abdul Halim Suleiman mengenai kemajuan usaha berkenaan serta pencapaian agenda reformasi kerajaan. Beliau turut menyatakan keputusan Kabinet merangkumi syor berkaitan cadangan mengehadkan tempoh jawatan Perdana Menteri. Dua cadangan itu berhubung reformasi, tetapi memerlukan penelitian perlembagaan masing-masing.

Menteri berkenaan memaklumkan 21 inisiatif reformasi utama dilaksanakan antara 2022 hingga 2025. Angka itu menjadi latar kepada agenda semasa, bukan bukti pindaan pengasingan jawatan sudah selesai. Sumber tidak menyenaraikan kesemua 21 inisiatif atau menetapkan tarikh kuat kuasa bagi cadangan terbaru.

Bagi orang awam di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia, kepentingan pemisahan terletak pada garis kuasa pendakwaan dan nasihat undang-undang kerajaan. Walau bagaimanapun, laporan belum menyatakan bagaimana aduan, semakan keputusan pendakwaan atau kes sedia ada akan dikendalikan selepas pindaan. Tiada perubahan prosedur boleh dianggap bermula sekarang.

Langkah mempersembahkan syor kepada Majlis Raja-Raja membezakan perkembangan hari ini daripada perbincangan awal jawatankuasa. Ia menandakan proses sudah bergerak ke peringkat institusi seterusnya. Namun harapan untuk meneruskan pindaan pada Oktober bukan jaminan ia akan diluluskan dalam bentuk atau jadual yang sama.

Apabila rang undang-undang diterbitkan, perkara utama untuk diperiksa termasuk definisi kedua-dua fungsi, pihak yang melantik, tempoh jawatan, mekanisme akauntabiliti dan susunan bagi pegawai sedia ada. Semua unsur itu belum dihuraikan dalam laporan Dewan Negara. Menambahnya sekarang akan melangkaui fakta yang diumumkan Azalina.

Perkembangan berikutnya ialah mesyuarat Majlis Raja-Raja dan sesi Parlimen Oktober. Sehingga teks rasmi tersedia, orang ramai hanya boleh mengesahkan bahawa syor jawatankuasa telah dipersembahkan, Kabinet menyokong proses tersebut dan kerajaan berharap pindaan diteruskan. Jadual perbahasan, bilangan pindaan serta tarikh kuat kuasa masih belum diumumkan.

Pindaan Perlembagaan juga memerlukan sokongan mengikut tatacara Parlimen, bukannya keputusan pentadbiran semata-mata. Laporan tidak menyatakan majoriti yang sudah dijamin atau pendirian setiap parti. Oleh sebab itu, perjalanan selepas Oktober perlu dilaporkan mengikut langkah sebenar: teks dibentang, perbahasan berlangsung, undian dibuat dan tarikh pelaksanaan ditetapkan.

Dokumen jawatankuasa dan rekod Parlimen akan menjadi rujukan utama untuk membezakan syor, keputusan kerajaan dan undang-undang yang akhirnya diluluskan. Setiap tahap perlu diberi tarikh serta status yang tepat.