Pendapatan pulih, belanja kumpulan 70 peratus terbawah naik lebih 15 peratus

Pemulihan pendapatan selepas pandemik belum menghasilkan ruang kewangan yang sama rata apabila perbelanjaan meningkat paling ketara dalam kalangan isi rumah di bahagian bawah taburan pendapatan.

Pendapatan isi rumah Malaysia sudah kembali mengatasi paras sebelum pandemik, tetapi ukuran perbelanjaan menunjukkan sebahagian besar keluarga masih mempunyai ruang kewangan yang sempit. Laporan Khazanah Research Institute bertajuk From Income to Wellbeing: The State of Households 2026 meletakkan pendapatan bulanan median isi rumah pada RM7,017 bagi 2024. Pada tahun yang sama, kadar penyertaan tenaga buruh mencapai 70.6 peratus. Dua angka itu menunjukkan pemulihan pendapatan dan pekerjaan, namun tidak menerangkan sendiri berapa banyak wang yang masih berbaki selepas keperluan harian dibayar.

Tekanan paling jelas muncul pada kumpulan 70 peratus terbawah dalam taburan pendapatan. Perbelanjaan isi rumah mereka meningkat lebih 15 peratus antara 2019 dengan 2024, sedangkan perbelanjaan kumpulan 10 peratus teratas hampir tidak berubah. Perbandingan ini tidak menyatakan semua keluarga membeli perkara yang sama atau menghadapi kadar kenaikan seragam. Ia menunjukkan perubahan belanja mengikut kedudukan pendapatan, lalu membantu membezakan pertumbuhan pendapatan kasar daripada kemampuan sebenar menampung penggunaan.

Kumpulan 10 peratus terbawah mempunyai penampan paling kecil. Selepas menampung perbelanjaan penggunaan, mereka hanya mengekalkan 1.9 peratus daripada pendapatan kasar pada 2024. Bahagian itu ialah 10.8 peratus pada 2019. Penurunan tersebut bermakna baki selepas penggunaan mengecil dengan banyak dalam tempoh lima tahun. Laporan yang diperiksa turut memberi batas penting: ukuran baki itu belum menolak bayaran cukai, ansuran pinjaman atau kiriman wang kepada isi rumah lain.

Oleh sebab itu, baki 1.9 peratus bukan ukuran simpanan bersih yang boleh terus dimasukkan ke akaun kecemasan. Keluarga yang mempunyai hutang perumahan, kenderaan atau komitmen lain mungkin menghadapi ruang sebenar yang berbeza selepas semua bayaran dibuat. Pada masa yang sama, angka kumpulan tidak membolehkan seseorang menentukan kedudukannya hanya dengan satu perbelanjaan bulanan. Nilainya ialah sebagai petunjuk bahawa kenaikan pendapatan sahaja belum cukup untuk menilai ketahanan kewangan di bahagian bawah taburan.

Perbezaan tempat turut kelihatan dalam data daerah. Hampir separuh isi rumah Malaysia, iaitu 46.2 peratus, tinggal di 22 daripada 166 daerah yang pendapatan bulanan mediannya berada di bawah RM7,017. Angka ini tidak bermakna semua penduduk 22 daerah itu memperoleh kurang daripada median nasional kerana median membahagikan taburan kepada dua bahagian. Ia sebaliknya menunjukkan bahawa kegiatan ekonomi dan pendapatan tidak tersebar secara sama antara kawasan, walaupun ukuran nasional mencatat pemulihan.

Gambaran kemiskinan juga melangkaui beberapa lokasi sahaja. Sebanyak 111 daripada 166 daerah merekodkan kadar kemiskinan lebih tinggi daripada kadar nasional 5.1 peratus. Dalam 66 daerah, kadarnya melebihi dua kali paras nasional. Pecahan itu berguna kerana kadar negara boleh menyembunyikan jurang geografi yang besar. Sumber tidak memberikan dalam laporan berita ini senarai penuh daerah atau kadar khusus Kuala Lumpur dan Selangor, maka angka nasional tidak patut digunakan untuk mereka-reka kedudukan mana-mana kawasan tertentu.

Bagi keluarga di Kuala Lumpur, Selangor dan wilayah bandar lain, mesej praktikalnya ialah pendapatan median bukan bajet contoh yang sesuai untuk semua. Perbelanjaan, komitmen hutang dan kedudukan dalam taburan pendapatan menentukan berapa banyak ruang yang tinggal. Laporan ini tidak menyediakan kadar kenaikan bagi setiap kategori seperti makanan, perumahan atau pengangkutan dalam bahan yang diperiksa. Justeru, kesimpulan yang disokong ialah tekanan belanja lebih kuat pada kumpulan bawah, bukan andaian tentang satu punca kos tertentu.

Penilaian dasar selepas ini perlu membezakan tiga ukuran: pendapatan kasar, perbelanjaan penggunaan dan baki selepas komitmen lain. Laporan KRI mengesahkan pendapatan serta penyertaan buruh bertambah baik, tetapi ia juga menunjukkan baki kumpulan termiskin menyusut dan banyak daerah masih melebihi kadar kemiskinan nasional. Ukuran yang perlu diperhatikan bukan sekadar sama ada gaji pulih, tetapi sama ada pertumbuhan pendapatan seterusnya benar-benar meninggalkan lebih banyak ruang selepas keluarga membayar keperluan dan tanggungan mereka.