Pelan keselamatan penerbangan sasar skor ICAO 90 peratus pada Disember 2028

Malaysia menetapkan dua ukuran utama untuk tiga tahun akan datang: mengekalkan penerbangan komersial tanpa kemalangan maut dan menaikkan skor pelaksanaan keselamatan antarabangsa.

Pelan Keselamatan Penerbangan Malaysia 2026–2028 menetapkan sasaran sifar kemalangan maut dalam penerbangan komersial dan skor Pelaksanaan Berkesan Pertubuhan Penerbangan Awam Antarabangsa sekurang-kurangnya 90 peratus menjelang Disember 2028. Kerangka tiga tahun itu turut mahu mengurangkan insiden serius serta kejadian keselamatan landasan. Sasaran tersebut ialah ukuran prestasi sistem, bukan jaminan bahawa semua risiko boleh dihapuskan serta-merta.

Pelan nasional berkenaan diselaraskan dengan Pelan Keselamatan Penerbangan Global ICAO dan pelan serantau Asia-Pasifik. Ketua Setiausaha Kementerian Pengangkutan, Datuk Seri Jana Munayan, melancarkannya pada Seminar Keselamatan Penerbangan Malaysia 2026 di Kuala Lumpur. Penyelarasan itu meletakkan sasaran tempatan dalam rangka antarabangsa, tetapi sumber tidak menyenaraikan skor permulaan Malaysia atau pecahan tindakan tahunan bagi mencapai sekurang-kurangnya 90 peratus.

Pelaporan keselamatan yang lebih kukuh menjadi salah satu alat pencegahan. Jana menjelaskan bahawa peningkatan jumlah laporan tidak semestinya menandakan sistem semakin tidak selamat. Budaya pelaporan yang sihat boleh memberi gambaran lebih jelas tentang bahaya berpotensi, lalu membolehkan pihak berkuasa dan industri campur tangan sebelum masalah berkembang menjadi kemalangan. Pengumuman tidak memperincikan saluran laporan baharu atau kategori orang yang boleh menggunakannya.

Keyakinan pelapor juga diberi perhatian kerana maklumat hanya berguna jika kebimbangan boleh dikemukakan secara bertanggungjawab dan digunakan untuk memperbaiki sistem. Pelan itu mahu prestasi keselamatan boleh diukur dan dilihat melalui petunjuk jelas, data yang boleh dipercayai serta laporan tepat pada waktunya. Tiga unsur tersebut membantu mengenal pasti risiko lebih awal dan mengarahkan sumber ke tempat yang paling memerlukan perhatian.

Keupayaan pengawal selia ialah satu lagi keutamaan. Pengawasan berasaskan risiko memerlukan profesional teknikal berkelayakan, sistem yang boleh dipercayai dan kapasiti institusi yang berkekalan. Kementerian Pengangkutan akan terus menyokong Pihak Berkuasa Penerbangan Awam Malaysia untuk mengukuhkan dan mengekalkan kemampuan tersebut. Sumber tidak menyatakan bilangan jawatan, peruntukan tambahan, jadual pengambilan atau sistem khusus yang akan dibeli di bawah pelan.

Peraturan pula perlu bergerak seiring perubahan teknologi. Automasi dan sistem autonomi boleh meningkatkan kesedaran situasi, pembuatan keputusan serta kecekapan operasi, tetapi turut membawa risiko keselamatan siber, faktor manusia dan kebergantungan teknologi. Pendekatan yang diumumkan menghubungkan inovasi dengan tadbir urus, jaminan dan akauntabiliti. Ia tidak meluluskan satu teknologi tertentu untuk operasi atau menetapkan tarikh penggunaannya dalam pesawat dan lapangan terbang Malaysia.

Bagi penumpang yang menggunakan KLIA, Subang dan lapangan terbang lain, pelan tersebut tidak mengumumkan perubahan daftar masuk, pemeriksaan keselamatan, tambang atau jadual penerbangan. Kesan kepada pengguna berada pada tahap sistem: pengurangan kejadian serius, pengurusan risiko landasan, pengawasan teknikal dan keyakinan terhadap operasi. Kemajuan sebenar perlu dilihat melalui petunjuk prestasi yang diterbitkan, bukannya menganggap pelancaran pelan sahaja sudah memenuhi sasaran akhir 2028.

Keselamatan penerbangan juga menyokong pelancongan, perdagangan, pelaburan dan hubungan domestik serta antarabangsa Malaysia. Seminar yang menjadi tempat pelancaran dianjurkan CAAM dengan Pentadbiran Penerbangan Persekutuan Amerika Syarikat dan Boeing antara rakan program. Setakat 10 September, negara mempunyai sasaran yang boleh diukur dan tiga keutamaan pelaksanaan: pengawal selia berkeupayaan, prestasi telus serta peraturan yang kekal relevan. Data susulan akan menentukan sama ada hasil itu dicapai. Rekod keselamatan sedia ada tidak dianggap sesuatu yang boleh dibiarkan tanpa perhatian kerana ia bergantung pada pelaburan berterusan, institusi kukuh, kecekapan profesional dan kesediaan belajar daripada insiden. Disiplin keselamatan itu perlu diamalkan sepanjang operasi sistem penerbangan.