Pelaburan pusat data besar, cabaran Malaysia ialah memperdalam nilai tempatan

Pertumbuhan pusat data, semikonduktor dan perdagangan memberi Malaysia skala baharu, tetapi jumlah modal sahaja belum menjawab sama ada lebih banyak keupayaan, pekerjaan dan rangkaian pembekal dibina dalam negara.

Malaysia mendapat manfaat daripada penyusunan semula rantaian bekalan Asia, namun fasa seterusnya bergantung pada berapa banyak nilai yang boleh dikekalkan di dalam negara. Ketua serantau Penyelesaian Perdagangan Global HSBC bagi Asia, Aditya Gahlaut, melihat perubahan aliran perdagangan dipacu gangguan global termasuk konflik di Asia Barat. Negara ini sudah menarik modal dan aktiviti baharu, tetapi ukuran yang lebih bermakna ialah sama ada pelaburan tersebut membina keupayaan tempatan, pekerjaan dan kedalaman industri yang boleh bertahan.

Pusat data menjadi contoh paling jelas tentang skala pelaburan semasa. Nilai pelaburan pusat data sebagai bahagian keluaran dalam negara kasar Malaysia disebut pada 4.2%. Angka itu melebihi purata Asia sekitar 1% dan juga julat 3.5% hingga 4% di Amerika Syarikat. Malaysia bersama Singapura pula dikenal pasti sebagai dua ekonomi yang menghasilkan lebihan daripada perkhidmatan komputer berkaitan pusat data. Perbandingan tersebut menunjukkan kekuatan semasa, tetapi tidak dengan sendirinya membuktikan manfaat tersebar kepada semua sektor.

Hubungan pusat data dengan industri elektrik dan elektronik memberi satu laluan untuk menambah nilai. Pusat data memerlukan semikonduktor, sementara Malaysia disebut sebagai pemain keenam terbesar dalam pasaran cip dunia. Ini bermakna pembinaan kemudahan digital boleh menyokong permintaan kepada ekosistem E&E walaupun pusat data berada di lokasi berbeza. Persoalannya ialah sejauh mana syarikat tempatan menyertai lapisan teknologi, perkhidmatan dan pembuatan bernilai tinggi, bukan hanya menyediakan ruang atau input asas kepada projek.

Kualiti pelaburan langsung asing juga perlu dinilai melalui kesannya kepada kemampuan industri. Aditya membangkitkan sama ada pertumbuhan cukup meluas dan mempunyai kedalaman untuk terus menyokong ekonomi. Modal masuk boleh menjadi permulaan, tetapi rangkaian pembekal, bakat, pelabuhan, logistik, sokongan dasar dan bekalan tenaga menentukan kebolehpercayaan operasi. Faktor-faktor itu kini menjadi kelebihan perdagangan Malaysia. Dalam masa sama, ia perlu diterjemahkan kepada pembelajaran dan pengeluaran barangan perantaraan yang menangkap nilai lebih tinggi.

Angka perdagangan 2026 menunjukkan permintaan luar yang kukuh. Dalam tujuh bulan pertama tahun ini, jumlah eksport meningkat 29.2% dan import bertambah 19.8%. Lebihan dagangan melonjak 138.7% kepada RM170.5 bilion. Industri E&E, yang membentuk 48.4% daripada keseluruhan eksport, tumbuh 43.9% dalam tempoh tujuh bulan itu, berbanding 17.4% pada tempoh sama tahun lalu. Ketua ekonomi Bank Muamalat Malaysia Bhd, Dr Mohd Afzanizam Abdul Rashid, mengaitkan prestasi itu dengan kedudukan Malaysia dalam rantaian bekalan teknologi global.

HSBC turut menaikkan unjuran pertumbuhan ekonomi Malaysia kepada 5.2%, berbanding anggaran Bank Negara Malaysia antara 4% hingga 5% bagi tahun ini. Asas keyakinan yang dinyatakan termasuk pasaran buruh yang kukuh, pertumbuhan upah, pengangguran yang rendah dan penggunaan swasta. Di peringkat serantau, koridor perdagangan ASEAN ke Amerika Syarikat mencatat kadar pertumbuhan tahunan terkumpul hampir 13% dalam tempoh 10 tahun. Penyebaran rantaian bekalan yang berterusan membantu ketahanan rantau ini.

Namun, syarikat kini menilai projek dengan disiplin yang lebih ketat. Keputusan pelaburan mengambil kira geopolitik, tarif dan tempoh pulangan yang lebih panjang. Risiko kepada Malaysia termasuk kekuatan permintaan global, dasar perlindungan perdagangan Amerika Syarikat serta ketegangan geopolitik di Asia Barat yang boleh menjejaskan bekalan tenaga dan kos menjalankan perniagaan. Oleh itu, kadar eksport atau jumlah pelaburan pada satu tempoh tidak menghapuskan risiko luaran yang boleh mengubah harga, permintaan dan jadual projek.

Bagi ekonomi Malaysia, cabaran nilai tambah boleh dilihat melalui tiga soalan praktikal: berapa banyak pembekal tempatan masuk ke rantaian projek, apakah kemahiran yang dibina dan sama ada pekerjaan yang diwujudkan bergerak ke tugas bernilai lebih tinggi. Angka pusat data dan E&E memberikan asas yang besar, sementara lebihan dagangan menunjukkan momentum semasa. Manfaat jangka panjang bagaimanapun bergantung pada kedalaman industri serta keupayaan syarikat menukar pelaburan, infrastruktur dan kedudukan perdagangan kepada teknologi, perkhidmatan dan produk yang lebih bernilai.