Pekerja lebih 60 tahun perlukan perlindungan, latihan dan persaraan berfasa

Keputusan untuk terus bekerja selepas usia 60 tahun memerlukan lebih daripada lanjutan umur persaraan kerana perlindungan sosial, latihan dan reka bentuk kerja turut menentukan sama ada seseorang dapat kekal produktif dengan selamat.

Pekerja Malaysia yang mahu atau perlu mencari pendapatan selepas usia 60 tahun berdepan persoalan yang tidak selesai hanya dengan menaikkan umur persaraan. Laporan The Star menghimpunkan pandangan pekerja dan pakar yang meletakkan perlindungan ketika sakit atau cedera, peluang mempelajari kemahiran baharu dan aturan kerja yang lebih anjal sebagai keperluan utama. Cadangan itu belum menjadi dasar baharu. Ia menerangkan perkara yang perlu dinilai oleh kerajaan dan majikan apabila lebih ramai warga berusia memilih untuk kekal dalam pasaran kerja.

Pengalaman R. Ravi menunjukkan pertimbangan kewangan dan peribadi boleh berlaku serentak. Pemandu peribadi berusia 63 tahun dari Cheras itu terus bekerja untuk kekal aktif, menampung perbelanjaan dan mengurangkan pergantungan kepada anaknya. Walaupun beliau merasakan pekerja berusia mempunyai perlindungan, Ravi mahu bantuan PERKESO ketika kecederaan atau penyakit disalurkan dengan lebih cepat dan kurang birokrasi. Beliau turut berharap perlindungan kecederaan kerja diperluas serta sokongan kewangan tetap dipertimbangkan untuk mereka yang bekerja selepas umur persaraan.

Seorang pembuat roti berusia 61 tahun yang dikenali sebagai Prem pula menekankan keperluan keselamatan kewangan apabila usia meningkat. Pada pandangannya, pekerja lebih tua yang berniaga kecil atau mengambil kerja fleksibel juga memerlukan perlindungan yang memadai dalam keadaan kos sara hidup meningkat. Beliau tidak meletakkan sasaran pendapatan setinggi ketika lebih muda, tetapi mahu dapat membayar perbelanjaan dan mempunyai perlindungan untuk masa hadapan. Laporan turut menyebut sebahagian warga sebayanya mengambil kerja seperti pemandu e-panggilan untuk pendapatan dan jaringan keselamatan yang lebih baik.

Di peringkat dasar buruh, Naib Presiden Malaysia Healthy Ageing Society, Dr Wong Teck Wee, menilai aturan semasa belum cukup bersedia untuk menyokong ekonomi umur panjang. Antara pembaharuan yang dicadangkannya ialah perlindungan undang-undang bagi kontrak kerja fleksibel untuk warga emas, akses kepada perlindungan penjagaan kesihatan dan insurans perubatan, serta struktur upah yang saksama. Beliau juga mahu kerangka keselamatan sosial seperti PERKESO berkembang untuk meliputi pekerja melebihi 60 tahun, di samping menggalakkan latihan mikro yang berterusan.

Halangan kemahiran diberi perhatian oleh Chai Sen Tyng dari Institut Penyelidikan Penuaan Malaysia, Universiti Putra Malaysia. Menurut beliau, peluang yang terhad untuk latihan, latihan semula dan peningkatan kemahiran boleh menghalang pekerja berusia memperoleh keupayaan baharu yang diperlukan. Tumpuan sepatutnya diberikan kepada kebolehan, sumbangan sebenar dan kepakaran mereka. Bagi majikan, Chai mencadangkan pekerjaan semula dan persaraan berfasa supaya pekerja lama boleh beralih ke peranan lain sambil membantu perancangan penggantian dalam organisasi.

Persaraan berfasa berbeza daripada lanjutan kerja tanpa perubahan peranan. Ia memberi ruang untuk pengalaman pekerja lama digunakan ketika tanggungjawab disusun semula, berdasarkan cadangan yang dilaporkan. Ahli ekonomi Universiti Teknologi MARA, Dr Mohamad Idham Razak, menegaskan bahawa menaikkan umur persaraan semata-mata tidak memadai. Pengekalan pekerja lebih tua, katanya, perlu berpandukan kecekapan, produktiviti dan kemahiran. Oleh sebab tiada skim khusus diumumkan, butiran kontrak, gaji, waktu bekerja dan perlindungan masih perlu diputuskan oleh pihak berkaitan.

Kebimbangan bahawa pekerja berusia mengambil ruang pekerja muda turut disentuh. Mohamad Idham mencadangkan pasaran kerja antara generasi yang mengiktiraf sumbangan berbeza: pekerja lebih lama membawa pengalaman dan kepakaran teknikal, manakala pekerja muda menyumbang idea baharu serta kemahiran digital. Majikan disaran mengekalkan laluan masuk melalui latihan industri, perantisan, program pelatih siswazah dan jawatan peringkat permulaan. Susunan ini ialah cadangan pakar, bukannya jaminan bahawa setiap tempat kerja sudah menyediakan semua laluan tersebut.

Bagi organisasi di Kuala Lumpur dan Selangor, isu ini dekat kerana salah seorang pekerja yang ditemu bual tinggal di Cheras, manakala pandangan penyelidikan datang daripada UPM dan UiTM. Pemeriksaan praktikal boleh bermula dengan tiga perkara yang disebut sumber: adakah pekerja berusia mendapat perlindungan setara, boleh mengakses latihan, dan mempunyai pilihan peralihan tugas yang jelas. Laporan tidak menyatakan perubahan undang-undang, umur persaraan baharu atau kadar bantuan tertentu. Oleh itu, pembaca perlu membezakan antara cadangan pakar dengan hak yang sudah berkuat kuasa.