Pasukan geoforensik JMG di 'ground zero' Putra Heights

Pasukan geoforensik Jabatan Mineral dan Geosains Malaysia (JMG) berada di 'ground zero' lokasi insiden kebakaran saluran paip gas Putra Heights sejak hari kejadian, dengan tugasan tertumpu kepada menentukan kestabilan tanah serta menganalisis sampel geologi di tapak bencana.

Kehadiran pasukan JMG menjadi sebahagian penting daripada operasi menyeluruh di lokasi, yang turut membabitkan pelbagai pasukan teknikal daripada jabatan dan agensi lain. Setiap pasukan menjalankan tugas mengikut kepakaran masing-masing, dengan JMG menyumbang pengalaman khusus dalam bidang geoforensik. Bagi JMG, semua analisa dilakukan berdasarkan bukti dan kajian saintifik.

Ketua Pengarah JMG, Datuk Zamri Ramli, turun padang ke lokasi letupan paip gas tersebut. Beliau diiringi Pengarah JMG Negeri Selangor/Wilayah Persekutuan, Tuan Rusli Tuan Mohamed, bersama pegawai-pegawai geosains JMG, bagi menjalankan kerja-kerja penilaian teknikal berkaitan keadaan tanah di tapak kejadian.

Bidang geoforensik diperluas

Insiden ini menyerlahkan peranan ahli geologi JMG yang kini tidak lagi hanya menumpukan kepada kajian mahupun pemetaan geologi semata-mata. Bidang geoforensik telah menjadi salah satu bidang keutamaan jabatan tersebut, di mana kepakaran geologi diaplikasikan dalam menyiasat punca kejadian yang membabitkan keadaan tanah dan struktur bawah permukaan.

Geoforensik melibatkan penggunaan prinsip dan teknik geosains untuk menganalisis bukti berkaitan tanah, batuan dan bahan geologi. Dalam konteks insiden Putra Heights, kepakaran ini amat penting bagi memahami sama ada keadaan tanah menyumbang kepada kegagalan paip gas, serta bagi memastikan keselamatan kawasan sebelum kerja-kerja seterusnya dapat dijalankan.

Cabaran di tapak bencana

Kerja-kerja di lokasi kejadian menghadapi pelbagai cabaran, terutamanya berkaitan kestabilan struktur tanah. Kerja-kerja menstabilkan tanah berjalan agak perlahan kerana terdapat keperluan membuat teres bagi menyokong tanah supaya tidak runtuh ketika pengorekan dijalankan. Keadaan diburukkan lagi dengan cuaca hujan dan takungan air di kawah yang terbentuk akibat letupan.

Walaupun berdepan kekangan tersebut, kerja-kerja diteruskan sepanjang masa bagi mendedahkan sepenuhnya paip gas yang terlibat. Pengorekan dilakukan sehingga kedalaman kira-kira 10 meter, satu proses yang rumit memandangkan keperluan menjaga integriti dua lagi saluran paip yang berhampiran. Keadaan tanah yang sangat lembut turut menjadi risiko kepada pasukan penyiasat yang bertugas di lokasi.

Dalam operasi tersebut, JMG turut memainkan peranan menandakan kawasan selamat dengan bendera bagi memastikan keselamatan pasukan penyiasat semasa menjalankan tugas. Penandaan ini penting bagi memandu pergerakan pasukan di kawasan yang berisiko, di mana tanah yang tidak stabil boleh menyebabkan seseorang terjerlus.

Asas kepada siasatan punca

Spesimen daripada paip gas yang berjaya dikeluarkan dihantar ke makmal untuk dianalisis, sebelum rumusan punca letupan dan kebakaran dapat dibuat. Laporan geoforensik JMG berkaitan analisa struktur tanah dan ujian tanah menjadi sokongan penting kepada siasatan yang diketuai pihak berkuasa berkaitan keselamatan pekerjaan.

Hasil siasatan menyeluruh yang dijalankan pelbagai agensi selama hampir tiga bulan kemudiannya merumuskan bahawa keadaan tanah yang longgar dan lembut menjadi punca utama insiden. Paip gas didapati memenuhi spesifikasi teknikal yang ditetapkan, namun kelemahan sokongan tanah menyebabkan paip bergerak berulang kali sehingga menimbulkan tekanan dan keletihan pada permukaan paip, seterusnya mengakibatkan kegagalan fizikal dan kebocoran gas yang akhirnya terbakar.

Penemuan ini menyerlahkan kepentingan kepakaran geoforensik dalam menyiasat insiden yang berkaitan dengan struktur bawah tanah. Kerja-kerja teliti pasukan JMG di 'ground zero' Putra Heights, daripada penilaian awal kestabilan tanah sehingga analisis sampel geologi, menjadi sebahagian penting daripada usaha mengenal pasti punca sebenar tragedi tersebut, sekali gus menyumbang kepada langkah pencegahan pada masa hadapan.