Pasport 10 tahun kini tepat 10 tahun, 26,000 dokumen terjejas diberi keutamaan ganti

Perubahan segera Imigresen memisahkan dua kaedah pembaharuan pasport: pilihan 10 tahun tidak lagi membawa baki lama, sedangkan pilihan lima tahun masih boleh menerimanya sehingga enam bulan.

Pemegang Pasport Malaysia Antarabangsa perlu melihat tarikh luput sebenar pada dokumen, bukan sekadar mengingati bahawa mereka memilih pakej 10 tahun. Jabatan Imigresen Malaysia menetapkan tempoh sah maksimum pasport pada tepat 10 tahun selepas beberapa pemegang dokumen yang melebihi tempoh itu menghadapi masalah ketika mendaftar masuk dengan syarikat penerbangan di luar negara. Pengeluaran dengan tempoh melebihi 10 tahun digantung sementara isu berkenaan diselesaikan bersama syarikat penerbangan dan Pertubuhan Penerbangan Awam Antarabangsa atau ICAO.

Perubahan itu memberi kesan kepada 26,000 pasport melebihi 10 tahun yang telah dikeluarkan sejak struktur baharu bermula pada 1 Julai. Menurut Ketua Pengarah Imigresen Datuk Zakaria Shaaban, pemegang dokumen terbabit akan diberi keutamaan bagi urusan penggantian. Portal Berita RTM melaporkan penggantian itu dibuat tanpa bayaran. Jabatan turut mengeluarkan surat pemberitahuan kepada semua syarikat penerbangan supaya rakyat Malaysia yang sudah berada di luar negara boleh dibantu jika berdepan kesulitan berkaitan tempoh sah.

Punca tempoh melebihi 10 tahun terletak pada cara baki pasport lama sebelum ini dibawa ke dokumen baharu. Seseorang yang memperbaharui pasport ketika masih mempunyai baki sehingga enam bulan boleh menerima tempoh tambahan itu. Apabila baki tersebut digabungkan dengan pilihan 10 tahun, tarikh akhir pada dokumen baharu melangkaui 10 tahun. Walaupun maklum balas ICAO tidak menghalang pelaksanaan tersebut, beberapa sistem atau syarikat penerbangan mentafsir keperluan tempoh sah dengan cara yang menimbulkan masalah ketika daftar masuk.

Mulai ketetapan baharu ini, pemohon yang memilih pembaharuan 10 tahun menerima tepat 10 tahun sahaja. Jika pasport lama masih mempunyai baki enam bulan, baki itu tidak akan dipindahkan ke pilihan berkenaan. Perubahan tersebut bukan pengurangan terhadap dokumen yang sepatutnya mempunyai 10 tahun, tetapi penghentian penambahan baki lama di atas tempoh itu. Yuran yang dilaporkan bagi pasport 10 tahun ialah RM350, manakala pilihan lima tahun kekal RM200.

Kaedah untuk pasport lima tahun berbeza. Imigresen masih membenarkan baki sah pasport lama sehingga maksimum enam bulan dibawa ke pembaharuan lima tahun. Dalam contoh yang diberikan jabatan, dokumen baharu boleh mempunyai tempoh lima tahun enam bulan. Oleh itu, istilah maksimum 10 tahun tidak bermakna semua pembaharuan kini mesti tepat lima atau 10 tahun tanpa pengecualian; kelonggaran baki enam bulan dikekalkan khusus bagi pilihan lima tahun.

Bagi orang yang sudah memegang pasport melebihi 10 tahun, keutamaan penggantian ialah langkah operasi yang paling penting. Pengumuman itu tidak menyenaraikan pejabat tertentu, waktu khas, keperluan temu janji atau dokumen sokongan yang perlu dibawa. Pemegang tidak patut mereka sendiri proses atau menganggap urusan boleh diselesaikan di kaunter lapangan terbang. Maklumat yang disahkan ialah kumpulan terjejas diberi keutamaan dan syarikat penerbangan akan menerima pemberitahuan daripada jabatan.

Pengembara dari Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia juga perlu membezakan tempoh sah pasport daripada syarat kemasukan sesebuah negara. Ketetapan ini menangani kekeliruan mengenai dokumen yang melebihi 10 tahun serta tafsiran tambahan enam bulan oleh sesetengah syarikat penerbangan. Ia tidak menghapuskan kewajipan pelawat mematuhi baki tempoh sah yang diminta destinasi masing-masing. Penggantian dokumen terjejas juga tidak dengan sendirinya mengesahkan visa, tiket atau kelayakan masuk ke negara tujuan.

Tindakan paling selamat sebelum perjalanan ialah memeriksa tarikh mula dan tarikh luput pada halaman biodata. Jika jaraknya melebihi 10 tahun, pemegang termasuk dalam keadaan yang diterangkan Imigresen dan perlu mendapatkan arahan penggantian rasmi sebelum berlepas. Bagi pembaharuan akan datang, pilihan 10 tahun berakhir tepat selepas satu dekad tanpa baki lama, sementara pilihan lima tahun boleh memuatkan baki maksimum enam bulan. Pemisahan ini perlu difahami ketika membandingkan yuran, tempoh dan masa pembaharuan.