Pasport 10 tahun bakal boleh diperbaharui dalam talian secara berperingkat

Pilihan pasport 10 tahun akan dibawa ke saluran permohonan dalam talian, tetapi kemudahan itu hanya dibuka secara berperingkat selepas pelaksanaan di semua pejabat dan kestabilan sistem disahkan.

Rakyat Malaysia yang mahu memilih tempoh sah pasport lebih panjang bakal mendapat saluran dalam talian, namun kemudahan itu belum dibuka serta-merta. Ketua Pengarah Imigresen Datuk Zakaria Shaaban memaklumkan perkhidmatan permohonan dalam talian yang kini hanya menerima pasport lima tahun akan diperluas kepada pasport 10 tahun secara berperingkat. Pelaksanaan bergantung pada dua syarat yang dinyatakan: semua pejabat pengeluar pasport di dalam dan luar negara perlu menamatkan pelaksanaan sistem, kemudian kestabilannya perlu disahkan sebelum akses diperluas.

Perbezaan antara pengumuman dan ketersediaan sebenar penting bagi pemohon di Kuala Lumpur, Selangor dan seluruh Malaysia. Jabatan Imigresen belum memberikan tarikh pembukaan kemudahan dalam talian bagi pilihan 10 tahun atau menyenaraikan pejabat yang akan menerimanya terlebih dahulu. Oleh itu, paparan semasa yang hanya menawarkan pasport lima tahun tidak bermakna pemohon terlepas kemudahan baharu. Ia menunjukkan peluasan masih menunggu pelaksanaan teknikal yang lengkap dan akan berlaku mengikut peringkat, bukan serentak pada satu tarikh yang sudah ditetapkan.

Pilihan tempoh sah itu sendiri sudah diperkenalkan bersama pasport baharu sejak 1 Julai. Rakyat Malaysia berumur 18 tahun dan ke atas boleh memilih pasport lima tahun pada harga RM200 atau pasport 10 tahun dengan bayaran RM350. Sumber tidak menyatakan pilihan 10 tahun tersedia kepada pemohon bawah 18 tahun. Pemohon dewasa boleh membandingkan kos dan tempoh mengikut rancangan perjalanan sendiri, tetapi pelaksanaan dalam talian perlu dibezakan daripada kelayakan memilih tempoh pasport melalui urusan sedia ada.

Sambutan tiga bulan pertama menunjukkan lebih ramai memilih tempoh lebih panjang. Antara 1 Julai hingga 30 September, Jabatan Imigresen mengeluarkan 915,248 pasport. Daripada jumlah itu, 517,117 mempunyai tempoh sah 10 tahun, manakala 398,131 lagi ialah pasport lima tahun. Angka tersebut merekodkan dokumen yang dikeluarkan dalam tempoh berkenaan dan bukan ramalan permohonan selepas saluran dalam talian diperluas. Ia juga tidak memecahkan jumlah mengikut negeri, pejabat atau kaedah permohonan.

Bagi urusan di pejabat, purata masa menunggu untuk pasport baharu ialah kira-kira satu jam selepas bayaran dibuat. Zakaria menjelaskan tempoh sebenar masih bergantung pada kecekapan proses dan keadaan operasi pejabat pengeluar. Kelewatan kecil boleh berlaku ketika waktu puncak apabila jumlah pemohon bertambah. Purata satu jam itu bukan jaminan masa siap di setiap cawangan, terutama apabila permintaan tinggi atau keadaan operasi berbeza daripada hari biasa.

Pemegang dokumen lama pula tidak perlu menukarnya semata-mata kerana reka bentuk baharu telah diperkenalkan. Jabatan Imigresen mengingatkan bahawa versi lama yang mempunyai baki tempoh sah melebihi enam bulan masih boleh digunakan untuk perjalanan. Penjelasan ini berkaitan kesahan pasport Malaysia; pelancong tetap perlu memastikan tempoh sah memenuhi kehendak destinasi dan rancangan perjalanan mereka. Sumber yang diperiksa tidak menyenaraikan syarat masuk negara tertentu, jadi pemohon perlu membezakan kesahan dokumen dengan aturan destinasi masing-masing.

Pasport generasi baharu mempunyai 94 unsur keselamatan berbanding 49 pada versi sebelumnya. Ciri yang dinyatakan termasuk hologram, cetakan ultraungu, imej pendam, corak guilloche dan unsur forensik khusus. Dokumen itu mematuhi piawaian Pertubuhan Penerbangan Awam Antarabangsa, manakala Malaysia telah menggunakan sistem ePasport sejak 1998. Tambahan ciri ini menerangkan perubahan pada dokumen, tetapi tidak mengubah hakikat bahawa pasport versi lama dengan baki sah mencukupi masih diterima untuk perjalanan.

Kapasiti pengeluaran juga sedang menyokong permintaan semasa. Mesin cetak generasi baharu boleh menghasilkan sehingga 60 pasport sejam, sementara Malaysia mengeluarkan purata antara 180,000 hingga 220,000 pasport sebulan. Jabatan menjangka permintaan meningkat sedikit selepas pilihan 10 tahun diperkenalkan. Bagi pengguna, perkembangan yang perlu dipantau seterusnya ialah pengumuman rasmi tentang tarikh dan pejabat yang membuka pilihan 10 tahun dalam talian; sehingga itu, jangan menganggap setiap permohonan digital sudah menawarkan kedua-dua tempoh sah.