Panduan usaha wajar bantu syarikat nilai risiko hak asasi

Syarikat di Malaysia kini diberikan kerangka yang lebih praktikal untuk menilai kesan terhadap pekerja dan komuniti, dengan skala tindakan disesuaikan kepada risiko serta kemampuan organisasi.

Kerajaan melancarkan Panduan Usaha Wajar Hak Asasi untuk Perniagaan di Kuala Lumpur bagi membantu syarikat mengurus kemungkinan kesan buruk daripada operasi dan keputusan mereka. Panduan itu menyediakan proses untuk mengenal pasti, mencegah, mengurangkan dan menangani kesan berkenaan. Menteri di Jabatan Perdana Menteri bagi Undang-Undang dan Reformasi Institusi, Datuk Seri Azalina Othman Said, meminta perniagaan menggunakannya sebagai alat pengurusan dan membuat keputusan, bukan sekadar satu lagi dokumen pentadbiran.

Dokumen tersebut berada di bawah Pelan Tindakan Nasional Perniagaan dan Hak Asasi Manusia 2025–2030 yang dilancarkan pada 2025. Pelan itu mempunyai 135 tindakan strategik merangkumi tiga bidang besar, iaitu tadbir urus, buruh dan alam sekitar. Jumlah tindakan menunjukkan skopnya melangkaui satu amalan sumber manusia atau satu audit pembekal. Namun, laporan yang diperiksa tidak menyenaraikan kesemua 135 tindakan atau agensi yang bertanggungjawab bagi setiap satu.

Usaha wajar dalam panduan bermula dengan pemahaman terhadap risiko dan kemungkinan kesan, sebelum syarikat memilih cara mencegah atau mengurangkannya. Jika kesan buruk berlaku, kerangka itu turut meliputi langkah menanganinya. Laporan tidak menyediakan contoh borang, senarai semak sektor atau kaedah pemarkahan risiko. Oleh itu, artikel ini tidak boleh menetapkan proses dalaman terperinci bagi pihak syarikat; dokumen panduan sebenar perlu menjadi rujukan untuk melaksanakannya.

Pendekatan yang dipilih bersifat berasaskan risiko dan berkadar. Ini mengiktiraf bahawa syarikat multinasional dan perusahaan kecil atau sederhana tidak semestinya mempunyai sumber, saiz operasi atau pendedahan risiko yang sama. Berkadar tidak bermaksud isu boleh diabaikan oleh organisasi kecil. Maksud yang disokong laporan ialah cara mengurusnya mengambil kira keadaan berbeza. Tiada ambang hasil, jumlah pekerja atau kategori syarikat diterbitkan dalam laporan bagi menentukan tahap tindakan tertentu.

Bagi tahun pertama, 11 tindakan segera telah dikenal pasti. Pelaksanaan akan diawasi oleh sebuah Jawatankuasa Pemandu Nasional yang disokong tiga Jawatankuasa Teknikal. Struktur itu menyediakan saluran pemantauan, tetapi sumber tidak menyatakan jadual mesyuarat, tarikh siap setiap tindakan atau petunjuk prestasi yang akan diterbitkan kepada orang ramai. Sebelas tindakan tersebut juga tidak dihuraikan satu demi satu, maka kemajuan perlu dinilai melalui laporan susulan kerajaan.

Kerajaan mahu pertimbangan hak asasi dimasukkan ke dalam dasar korporat, rantaian bekalan dan pembuatan keputusan. Arah ini menghubungkan pengurusan risiko dengan cara syarikat memilih pembekal, menyusun operasi dan menilai kesan terhadap pihak berkaitan. Azalina turut mengaitkan amalan perniagaan bertanggungjawab dengan kepercayaan, daya tahan dan reputasi. Laporan tidak memberikan anggaran kos pelaksanaan atau pulangan kewangan, jadi manfaat tersebut tidak patut ditukar menjadi angka yang tidak diterbitkan.

Penyediaan dasar itu turut melibatkan rundingan dengan pengawal selia, industri dan komuniti di Kuala Lumpur, Sabah serta Sarawak. Kerajaan menekankan bahawa pandangan pihak yang melaksanakan dasar dan pihak yang menerima kesannya perlu didengar. Skop geografi tersebut menunjukkan pelaksanaan tidak hanya dirancang dari Putrajaya. Walau begitu, sumber tidak menyatakan jumlah peserta, keputusan setiap sesi atau sama ada semua cadangan diterima ke dalam versi panduan yang dilancarkan.

Bagi pekerja, komuniti dan perniagaan di Kuala Lumpur, Selangor serta seluruh Malaysia, perubahan paling nyata hari ini ialah kewujudan alat rujukan yang boleh digunakan dalam pengurusan risiko. Laporan tidak mengumumkan undang-undang, penalti, pensijilan atau tarikh pematuhan baharu melalui pelancaran ini. Ukuran seterusnya ialah bagaimana 11 tindakan segera dilaksanakan, sama ada syarikat menggunakan proses berasaskan risiko secara bermakna dan bagaimana kemajuan 135 tindakan strategik dilaporkan hingga 2030.