NRES mahu data sampah marin diseragamkan selepas kutipan 165kg

Kutipan sampah di pantai mahu diubah daripada aktiviti sekali lalu kepada rangka pemantauan yang merekod jenis, jumlah, taburan dan perubahan pencemaran dari masa ke masa.

Aktiviti membersihkan pantai di Malaysia mahu digabungkan dengan kaedah pemantauan yang seragam supaya sampah yang dikutip turut menghasilkan data berguna. Kementerian Sumber Asli dan Kelestarian Alam menyenaraikan pembersihan, pengumpulan maklumat dan pemerhatian sistematik sebagai sebahagian strategi pengurusan sisa marin. Pendekatan itu cuba menjawab lebih daripada persoalan berapa banyak sampah dibawa keluar pada satu hari. Jenis, jumlah, taburan dan perubahan dari masa ke masa diperlukan untuk memahami corak pencemaran di sepanjang pantai.

Timbalan Ketua Setiausaha Kelestarian Alam NRES Datuk Nor Yahati Awang menyatakan unjuran 230 juta tan metrik sisa plastik boleh mencemari persekitaran daratan dan perairan Malaysia menjelang 2040. Beliau turut menyebut kira-kira 23 juta tan dilepaskan ke laluan air setiap tahun dan menimbulkan ancaman kepada ekosistem marin. Angka itu disampaikan sebagai anggaran kementerian dalam laporan BERNAMA; sumber tidak menerangkan tahun asas, kaedah model atau pecahan negeri yang digunakan untuk menghasilkan unjuran tersebut.

Ketiadaan metodologi terperinci dalam laporan bermaksud kedua-dua angka perlu dikekalkan tepat sebagai unjuran dan anggaran yang dinyatakan, bukan ukuran sisa yang telah ditimbang secara langsung di semua sungai. Ia juga tidak menyediakan pecahan antara plastik isi rumah, industri, pembungkusan atau peralatan menangkap ikan. Pembaca tidak boleh menggunakan angka nasional itu untuk menentukan jumlah pencemaran di Kuala Lumpur atau Selangor tanpa data setempat. Fungsi rangka pemantauan seragam ialah membantu membina bukti yang lebih teratur.

Cadangan kementerian selari dengan pendekatan Coordinating Body on the Seas of East Asia. Badan itu mengesyorkan pembersihan pantai disepadukan dengan pemantauan saintifik, pengelasan sisa yang seragam, pengumpulan data berkualiti dan analisis trend mengikut masa. Susunan ini membezakan acara kutipan sekali sahaja daripada siri pemerhatian yang boleh dibandingkan. Data yang konsisten boleh membantu penyelidik melihat bahan mana paling kerap ditemui, lokasi tumpuan dan sama ada coraknya berubah selepas langkah pencegahan dilaksanakan.

Satu contoh lapangan datang daripada Program Sains Warga Kebangsaan 2026 bagi pemantauan dan pembersihan sisa plastik marin di Pantai Tanjung Gelam. Lebih 100 peserta mengumpul 165 kilogram sampah dalam masa kurang dua jam. Bahan yang dikutip dan diasingkan termasuk plastik, pembungkusan serta peralatan menangkap ikan. Angka 165 kilogram menerangkan hasil sesi di pantai tersebut, bukannya purata bagi semua pantai Malaysia atau ukuran tahunan pencemaran di Kuala Nerus.

Program itu melibatkan Universiti Malaysia Terengganu, NRES dan persatuan Geng Plastik Ija. Pesertanya terdiri daripada pelajar, sukarelawan dan anggota komuniti setempat. Selain mengutip sisa, mereka menerima pendidikan mengenai pengelasan sampah marin, kepentingan mengurangkan penggunaan plastik dan peranan masyarakat dalam menjaga kawasan pesisir. Pantai Tanjung Gelam dipilih kerana fungsinya sebagai kawasan rekreasi dan ekosistem pantai yang memerlukan pemantauan serta penjagaan berterusan.

Data daripada kutipan tersebut akan digunakan untuk mengenal pasti jenis, isi padu dan taburan sampah di pesisir. Maklumat itu boleh menyokong kajian masa depan, pemantauan dan perancangan pengurusan alam sekitar. NRES turut mengaitkan data berkualiti dengan penggubalan dasar berasaskan bukti serta tanggungjawab Malaysia di bawah Matlamat Pembangunan Mampan 14 mengenai hidupan bawah air. Laporan tidak mengumumkan pangkalan data awam, kekerapan kutipan atau senarai pantai lain yang akan menggunakan rangka sama.

Bagi komuniti bandar di Kuala Lumpur dan Selangor, nilai praktikal pengumuman ini terletak pada hubungan antara sampah daratan, laluan air dan ekosistem marin Malaysia. Namun, sumber tidak menyebut kempen tempatan, jadual sukarelawan atau arahan pengasingan khusus bagi mana-mana PBT Lembah Klang. Orang ramai tidak patut mereka saluran penyertaan sendiri daripada berita ini. Perkembangan yang wajar dinilai seterusnya ialah penerbitan kaedah pengelasan, liputan lokasi dan siri data yang membolehkan hasil pembersihan dibandingkan secara konsisten, bukan jumlah satu acara sahaja.