MediAsas: persoalan pembiayaan dan risiko sistem berpecah masih menunggu jawapan

Rancangan ujian rintis MediAsas di Lembah Klang membawa satu persoalan yang lebih besar daripada harga permulaan: adakah skim sukarela dengan beberapa pengendali dapat memperluas perlindungan tanpa menjadikan pembiayaan kesihatan semakin terpisah?

Bagi keluarga di Kuala Lumpur dan Selangor yang sedang menimbang perlindungan rawatan swasta, angka premium rendah sahaja belum menerangkan keseluruhan risiko. Dalam wawancara CodeBlue yang diterbitkan pada 21 Julai, pakar ekonomi kesihatan Prof Emeritus Datuk Dr Syed Mohamed Aljunid menilai semula sokongan awalnya terhadap MediAsas selepas lebih banyak butiran reka bentuk muncul. Kebimbangannya tertumpu pada cara wang dikumpulkan, keluasan kumpulan peserta dan kemungkinan skim itu menambah satu lagi lapisan dalam sistem kesihatan Malaysia. Pandangan tersebut ialah analisis seorang pakar, bukan keputusan rasmi bahawa skim berkenaan akan gagal.

MediAsas diterangkan sebagai produk insurans kesihatan swasta asas yang dibangunkan bersama oleh Bank Negara Malaysia dan Kementerian Kesihatan. Menurut laporan itu, penyertaan pengguna adalah secara sukarela dan sekurang-kurangnya enam organisasi insurans dan takaful dijangka menawarkan produk berkenaan. Kerajaan pula tidak menyediakan wang untuk premium peserta atau membayar tuntutan. Ujian rintis dirancang bermula di Lembah Klang pada penghujung Julai, manakala pelaksanaan nasional disasarkan pada Januari 2027. Laporan berkenaan tidak mengesahkan bahawa setiap peringkat itu sudah bermula atau menetapkan tarikh khusus bagi pengguna mendaftar.

Struktur harga yang disebut menunjukkan sebab pengguna tidak wajar menganggap satu angka sesuai untuk semua. Syed Mohamed merujuk premium sekitar RM60 sebulan bagi orang dewasa muda, tetapi menganggarkan kos boleh meningkat kepada RM500 atau RM600 sebulan bagi warga lebih berusia. Beliau turut menyatakan tiada sumbangan majikan dalam reka bentuk yang diterangkan. Oleh sebab penyertaan tidak wajib, golongan muda dan sihat mungkin memilih untuk tidak menyertai, sedangkan mereka yang lebih berumur atau mempunyai risiko kesihatan lebih tinggi mempunyai dorongan lebih kuat untuk mendapatkan perlindungan.

Dalam istilah pembiayaan kesihatan, corak penyertaan seperti itu boleh menghasilkan kumpulan risiko yang tidak seimbang. Hujah Syed Mohamed ialah insurans berfungsi lebih baik apabila golongan sihat dan sakit, muda dan tua, berkongsi satu kumpulan yang cukup besar. Jika setiap pengendali membentuk kumpulan sendiri dan hanya sebahagian kecil penduduk menyertai secara sukarela, kos tidak tersebar seluas sistem nasional. Itu ialah risiko dasar yang beliau bangkitkan; laporan tidak menyediakan data tuntutan rintis atau bukti bahawa hasil sedemikian sudah berlaku.

Skala pasaran semasa menjadi asas kepada kritikannya. Beliau menganggarkan insurans kesihatan swasta menyumbang kira-kira tujuh hingga sembilan peratus daripada jumlah perbelanjaan kesihatan negara dan meliputi sekitar sembilan hingga 10 peratus penduduk. Pada pandangannya, membahagikan bahagian yang kecil itu antara enam atau lebih pengendali berpotensi mengekalkan pemecahan yang sudah wujud. Pembaca perlu membezakan anggaran pakar ini daripada statistik prestasi MediAsas kerana skim tersebut belum mempunyai rekod operasi nasional yang boleh dibandingkan dalam laporan itu.

Sebagai alternatif, Syed Mohamed menyokong insurans kesihatan sosial mandatori yang dikumpulkan pada peringkat Persekutuan melalui sumbangan berkaitan gaji. Beliau berkata satu kajian yang pernah dipimpinnya mendapati 95 peratus responden sanggup menyumbang satu hingga dua peratus daripada pendapatan kepada skim insurans kesihatan nasional. Cadangan itu bertujuan membina satu kumpulan yang lebih luas dan berkongsi risiko secara nasional. Namun, ia kekal cadangan beliau dalam wawancara tersebut dan tidak patut dibaca sebagai ciri MediAsas atau keputusan baharu kerajaan.

Perbahasan dana juga berkait dengan sasaran yang lebih besar dalam Kertas Putih Kesihatan. Syed Mohamed merujuk sasaran perbelanjaan kesihatan awam bersamaan lima peratus keluaran dalam negara kasar, dengan perbelanjaan swasta membawa jumlah keseluruhan kepada kira-kira tujuh peratus. Beliau berpendapat tambahan hasil diperlukan untuk mengembangkan sistem secara mampan. Perbezaannya penting: satu produk insurans asas boleh membantu sebahagian pengguna mengurus bil hospital swasta, tetapi ia tidak semestinya menjawab persoalan pembiayaan seluruh sistem kesihatan awam.

Buat masa ini, pengguna Lembah Klang boleh menilai MediAsas melalui perkara yang benar-benar telah disahkan: penyertaan sukarela, pengendali yang berbilang, ketiadaan pembiayaan premium oleh kerajaan dan perbezaan kos mengikut umur yang dibangkitkan pakar. Butiran seperti senarai manfaat akhir, proses tuntutan, pilihan hospital dan kos sebenar bagi setiap kumpulan umur perlu dirujuk kepada dokumen rasmi apabila diterbitkan. Pendekatan itu lebih selamat daripada menganggap premium terendah mewakili semua pengguna atau menganggap cadangan insurans sosial pakar sudah menjadi dasar kerajaan.