Malaysia tawar pesawat dan tiga helikopter untuk padam kebakaran Indonesia

Bantuan udara Malaysia bagi kebakaran hutan Indonesia sudah ditawarkan secara rasmi, namun pergerakan sebuah pesawat khas, tiga helikopter dan 52 anggota masih bergantung pada persetujuan kerajaan negara itu.

Malaysia telah menawarkan bantuan udara kepada Indonesia untuk menangani kebakaran hutan yang menyumbang kepada masalah jerebu rentas sempadan. Pakej yang dicadangkan merangkumi sebuah pesawat Bombardier CL-415MP, tiga helikopter serta 52 pegawai dan anggota. Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Dr Ahmad Zahid Hamidi menyampaikan tawaran itu kepada Naib Presiden Indonesia Gibran Rakabuming Raka ketika pertemuan di Jakarta. Tawaran rasmi ini belum sama dengan pengerahan aset kerana keputusan seterusnya berada pada pihak Indonesia.

Kelulusan ialah sempadan utama perkembangan semasa. Ahmad Zahid memaklumkan bahawa perkara tersebut akan dirujuk kepada Presiden Prabowo Subianto bagi mendapatkan persetujuan kerajaan Indonesia. Sehingga kelulusan itu diberikan, pesawat, helikopter dan pasukan Malaysia tidak wajar dianggap sudah memulakan operasi. Perbezaan antara tawaran dengan penugasan sebenar penting kerana laporan sumber tidak memberikan tarikh berlepas, kawasan sasaran atau tempoh misi yang telah dipersetujui.

Pasukan yang ditawarkan menggabungkan tiga agensi Malaysia, iaitu Agensi Pengurusan Bencana Negara, Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia dan Tentera Udara Diraja Malaysia. Jumlah keseluruhannya ialah 52 pegawai serta anggota. Komposisi itu menunjukkan operasi yang dicadang bukan penerbangan sebuah pesawat sahaja, sebaliknya memerlukan penyelarasan pengurusan bencana, aset maritim dan keupayaan udara. Pecahan bilangan anggota mengikut agensi atau tugas khusus setiap kumpulan tidak dihuraikan dalam laporan.

Bombardier CL-415MP milik APMM mempunyai rekod operasi di Indonesia. Pada 2015, pesawat itu dihantar ke Sumatera Selatan dan menjatuhkan 546,000 liter air dalam tempoh lima hari. Pesawat berkenaan boleh mengambil air daripada tasik, laut atau sungai sebelum melepaskannya di kawasan terjejas. Tiga helikopter yang ditawarkan juga akan digunakan untuk pemadaman udara. Pengalaman terdahulu menyediakan ukuran kemampuan, tetapi tidak menjamin skala misi 2026 akan sama jika bantuan diterima.

Matlamat yang dinyatakan Malaysia ialah membantu mengawal kebakaran yang kesannya melangkaui sempadan. Ahmad Zahid menerangkan bahawa pembakaran terbuka di Kalimantan atau Sumatera berlaku berulang dan jerebu yang terhasil sampai ke Malaysia. Bantuan itu digambarkan sebagai kerjasama menangani masalah bersama, bukannya campur tangan dalam urusan Indonesia. Fokusnya ialah mengurangkan punca asap melalui pemadaman serta membina tindakan pencegahan yang boleh digunakan sebelum keadaan berulang setiap tahun.

Cadangan itu turut disertai seruan kepada pelan mitigasi atau strategi pencegahan jangka lebih panjang. Operasi udara boleh membantu ketika kebakaran sudah berlaku, tetapi kenyataan Malaysia menekankan keperluan menyelesaikan masalah sebelum ia menjadi kejadian tahunan. Laporan tidak menyenaraikan kandungan pelan bersama, pembiayaan atau sasaran masa bagi pencegahan tersebut. Oleh itu, komponen yang sudah konkrit setakat ini ialah aset dan anggota yang ditawarkan; bentuk mitigasi kekal pada peringkat hasrat kerjasama.

Perbincangan berlangsung dalam lawatan kerja empat hari Ahmad Zahid ke Indonesia. Lawatan itu turut berkaitan Sidang Kemuncak Halal 20 dan kerjasama pembangunan luar bandar, tetapi pengurusan bencana menjadi salah satu tujuan hubungan dua hala. Pertemuan dengan Gibran memberikan saluran rasmi bagi tawaran bantuan, manakala keputusan akhir akan melalui Presiden Indonesia. Urutan ini menjelaskan mengapa pengumuman Malaysia belum menghasilkan jadual operasi yang boleh diumumkan kepada orang ramai.

Bagi penduduk Kuala Lumpur, Selangor dan kawasan lain yang mengalami jerebu, kepentingannya ialah usaha memadam kebakaran di negara sumber boleh mengurangkan asap sebelum bergerak lebih jauh. Namun kesan sebenar bergantung pada penerimaan Indonesia, lokasi dan keluasan kebakaran serta pelaksanaan operasi yang belum ditetapkan. Pembaca boleh memantau dua perkembangan seterusnya: sama ada tawaran diluluskan dan bila aset benar-benar dikerahkan. Tanpa dua pengesahan itu, bantuan kekal sebagai tawaran rasmi Malaysia.