Malaysia sasar miliki teknologi sendiri, perbelanjaan R&D mahu capai 2.5 peratus KDNK

Pelaburan pusat data hanya menjadi nilai jangka panjang kepada ekonomi tempatan jika Malaysia turut membina harta intelek, teknologi dan kepakaran yang boleh dimiliki serta dijual.

Malaysia mahu bergerak daripada kedudukan sebagai tempat produk dibuat kepada negara yang membangun, memiliki dan mengkomersialkan teknologi sendiri. Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi, Datuk Chang Lih Kang, menyifatkan perubahan itu sebagai peralihan daripada Made in Malaysia kepada Made by Malaysia. Maksud yang diterangkan sumber merangkumi pemilikan harta intelek, pembangunan teknologi asli, pengkomersialan penyelidikan dan penciptaan penyelesaian tempatan. Ia bukan pertukaran label produk atau arahan baharu bahawa semua teknologi asing mesti diganti.

Empat tonggak dinamakan untuk menyokong hala tuju tersebut. Yang pertama ialah penyelidikan, pembangunan dan harta intelek. Tonggak lain meliputi tadbir urus serta keupayaan kecerdasan buatan, infrastruktur hijau dan penyepaduan prinsip alam sekitar, sosial dan tadbir urus, serta kerjasama sains, teknologi dan inovasi merentas ASEAN. Senarai ini memberikan kerangka kerja, tetapi laporan tidak memecahkan belanjawan atau petunjuk prestasi bagi setiap tonggak. Pelaksanaan sebenar masih perlu dibuktikan melalui program dan hasil yang boleh diukur.

Pertumbuhan infrastruktur digital menjadi latar penting. Pelaburan pusat data berskala besar telah masuk ke Johor, Cyberjaya, Kedah dan Kuala Lumpur. Kerajaan melihat perkembangan itu sebagai tanda keyakinan terhadap potensi digital negara. Namun menjadi lokasi pusat data tidak dengan sendirinya bermaksud Malaysia memiliki teknologi yang digunakan di dalamnya. Sebab itu penekanan diberikan kepada harta intelek, penyelidikan, pengkomersialan serta kemampuan syarikat tempatan mengambil bahagian dalam bidang khusus.

Skala usaha R&D boleh dilihat melalui angka perbelanjaan RM18.16 bilion pada 2022. Di bawah Rancangan Malaysia Ketiga Belas, sasaran ditetapkan untuk menaikkan perbelanjaan R&D kepada 2.5 peratus KDNK menjelang 2030. Sumber menyebut anggaran kira-kira RM63 bilion dengan andaian pertumbuhan purata KDNK tahunan 4.5 peratus. Anggaran itu bergantung pada andaian ekonomi dan bukan jumlah dana yang telah disalurkan. Sektor swasta dijangka memacu pertumbuhan dengan sokongan pembiayaan, insentif dan pelaburan bersama kerajaan.

Malaysia Digital Economy Corporation pula melihat keperluan beralih daripada susunan digital tradisional kepada ekosistem pusat data AI yang dibina khusus. Keperluannya termasuk dasar dan rangka kerja yang dapat menyeimbangkan pengkomputeran berprestasi tinggi, kuasa, penyejukan dan pertumbuhan ekonomi digital jangka panjang. Laporan tidak menetapkan piawaian penggunaan tenaga atau air bagi projek tertentu. Oleh itu, arah yang disahkan ialah membina dasar mampan, bukan dakwaan bahawa semua pusat data semasa sudah mencapai tahap kemampanan yang sama.

Bagi perusahaan kecil dan sederhana, nasihat yang diberikan lebih terarah: jangan cuba menguasai seluruh operasi pusat data, sebaliknya pilih satu bidang dan bina kepakaran. Lima ruang yang dinamakan ialah perkhidmatan pengkomputeran, sistem kuasa, penyaman udara, sistem keselamatan dan sistem teknologi maklumat. Pengkhususan diperlukan untuk memenuhi kelayakan bekerja dengan pengendali pusat data. Walau bagaimanapun, memilih satu bidang tidak menjamin kontrak; syarikat masih perlu mencapai tahap kepakaran dan keperluan pengendali yang tidak dihuraikan dalam laporan.

Bagi Kuala Lumpur, Selangor dan Cyberjaya, isu ini khusus kerana pelaburan infrastruktur digital sudah berlaku di kawasan berdekatan dan membentuk permintaan terhadap tenaga, penyejukan, keselamatan serta perkhidmatan teknologi. Peluang tempatan tidak terhad kepada membina bangunan, tetapi boleh merangkumi sistem dan pengetahuan yang bernilai tinggi. Pada masa sama, sumber tidak memberikan bilangan pekerjaan, nilai kontrak PMKS atau pecahan pelaburan mengikut lokasi. Pembaca perlu mengelakkan menukar hala tuju industri menjadi janji peluang yang belum disahkan.

Perbincangan ini dibawa pada CloudTech and Data Centre Conference 2026 yang berlangsung di Kuala Lumpur pada 12 dan 13 Ogos. Langkah seterusnya yang boleh dinilai ialah peningkatan sebenar perbelanjaan R&D, jumlah harta intelek yang dikomersialkan, penglibatan syarikat tempatan dan pelaksanaan rangka kerja AI serta infrastruktur hijau. Sasaran 2030 memberikan tempoh ukuran, sementara mesej kepada PMKS lebih segera: bina kepakaran khusus yang boleh diuji, bukan sekadar mengejar label pertumbuhan pusat data.