Malaysia pimpin usaha ASEAN kurangkan pergantungan ubat penting dari luar rantau

Akses kepada ubat penting mahu diperkukuh melalui keupayaan ASEAN sendiri, dengan Malaysia mengetuai inisiatif serantau ketika rantai bekalan global dianggap mudah terjejas.

Keselamatan bekalan ubat penting menjadi agenda serantau apabila Malaysia menggerakkan usaha ASEAN untuk membina keupayaan sendiri dan mengurangkan pergantungan pada rantai bekalan luar yang rapuh. Menteri Kesihatan Datuk Seri Dr Dzulkefly Ahmad menyatakan peranan itu melalui inisiatif ASEAN Drug Security and Self-Reliance atau ADSSR. Pengumuman ini menetapkan arah kerjasama, tetapi belum memperincikan ubat yang akan diberi keutamaan, jumlah stok yang diperlukan atau negara yang akan mengeluarkan setiap produk.

Malaysia membawa pendirian tersebut ke Mesyuarat Jawatankuasa Serantau bagi Pasifik Barat ke-77 di Manila pada 19 Oktober. Delegasi negara dipimpin Dzulkefly sepanjang mesyuarat dari 19 hingga 22 Oktober. Kepimpinan Malaysia dalam Mesyuarat Menteri-Menteri Kesihatan ASEAN ke-17 dan ADSSR dikemukakan sebagai bukti komitmen kepada keselamatan kesihatan serantau. Kerangka itu melihat akses ubat bukan isu sebuah negara sahaja kerana gangguan pengeluaran atau penghantaran di luar rantau boleh menjejaskan beberapa pasaran serentak.

Langkah paling hampir dalam jadual ialah perbincangan meja bulat menteri pada 20 Oktober mengenai Stok Simpanan Keperluan Kesihatan Serantau dan Mekanisme Perolehan Berkelompok. Stok simpanan dan pembelian bersama ialah dua perkara berbeza yang diletakkan dalam agenda sama: satu berkaitan kesiapsiagaan bekalan, manakala satu lagi berkaitan cara negara memperoleh keperluan secara kolektif. Sumber tidak menyatakan bahawa mekanisme itu sudah diluluskan atau memberikan tarikh ia akan mula digunakan.

Bagi pesakit Malaysia, nilai praktikal usaha ini akhirnya bergantung pada kesinambungan akses, bukannya nama program. Namun, laporan tidak menyebut jenama, dos, penyakit sasaran, harga atau saluran pengedaran. Tiada asas untuk menjanjikan ubat lebih murah atau bekalan tambahan dalam tempoh tertentu. Perkara yang disahkan ialah kerajaan mahu kapasiti serantau menjadi lebih kukuh supaya akses kepada ubat kritikal tidak terlalu bergantung pada rangkaian global yang boleh terganggu.

Agenda serantau itu berjalan bersama reformasi dalam sistem kesihatan Malaysia. Dzulkefly menerangkan penekanan pada pencegahan penyakit, pengesanan awal dan transformasi kesihatan digital. Saringan penyakit tidak berjangkit mahu dibawa lebih dekat kepada komuniti, manakala cukai gula dan pendekatan berasaskan tingkah laku digunakan untuk menggalakkan pilihan lebih sihat. Seni bina kesihatan digital pula disebut sebagai alat menyokong pengesanan awal. Setiap unsur menangani risiko sebelum pesakit memerlukan rawatan yang lebih rumit.

Inisiatif Kesihatan Paru-Paru Malaysia menjadi satu contoh pendekatan berterusan. Program itu menggabungkan saringan dan rawatan dalam penjagaan kesihatan primer bagi penyakit paru-paru berjangkit serta tidak berjangkit. Susunannya merangkumi saringan, diagnosis awal, rawatan dan susulan. Rangkaian itu penting kerana pengesanan tanpa rawatan lanjutan tidak melengkapkan penjagaan. Laporan bagaimanapun tidak memberikan jumlah klinik, pesakit atau peruntukan, maka skala pelaksanaannya tidak boleh ditambah melalui andaian.

Kerajaan turut mahu penyedia kesihatan, pertubuhan masyarakat sivil dan sektor swasta bekerjasama untuk menangani risiko bersama, meningkatkan kesedaran serta mencapai golongan yang kurang mendapat perkhidmatan. Di peringkat antarabangsa, Malaysia menyokong pembaharuan tadbir urus kesihatan ketika kewangan tidak menentu dan ketegangan geopolitik berterusan. Negara menyertai pasukan petugas bersama Jepun di bawah pengerusi bersama China bagi mendorong penyertaan lebih luas negara membangun dan negara pulau kecil membangun.

Hasil yang perlu dipantau selepas mesyuarat ialah sama ada perbincangan stok simpanan dan perolehan berkelompok menghasilkan tindakan yang boleh diukur. Dzulkefly juga dijadualkan bertemu kepimpinan Pertubuhan Kesihatan Sedunia dan membincangkan belanjawan program badan itu. Bagi Malaysia, ujian sebenar ADSSR ialah butiran pelaksanaan: keperluan yang disimpan, kapasiti yang dibina, aturan pembelian dan manfaat kepada komuniti. Sehingga butiran itu diumumkan, inisiatif ini ialah usaha memperkukuh daya tahan, bukan jaminan bekalan tertentu.