Malaysia pimpin agenda pekerjaan hijau ASEAN 2026–2030, rekod kemahiran rentas sempadan diuji

Peranan baharu Malaysia dalam pekerjaan hijau ASEAN meletakkan latihan, pengiktirafan sijil dan rekod kemahiran digital sebagai ujian sama ada mobiliti pekerja serantau dapat dibina secara praktikal.

Malaysia diberi tanggungjawab memimpin Agenda Pekerjaan Hijau Serantau bagi tempoh 2026 hingga 2030 selepas Mesyuarat Menteri Buruh ASEAN Campur Tiga di Bangkok. Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim mengetengahkan peranan itu pada WorldSkills Shanghai 2026. Agenda tersebut bertujuan membantu tenaga kerja serantau bersedia untuk ekonomi yang lebih hijau. Sumber tidak menyenaraikan takrif pekerjaan hijau, jumlah pembiayaan atau sasaran latihan mengikut negara, jadi peranan memimpin belum boleh diterjemahkan kepada kuota pekerjaan tertentu.

Satu komponen yang sudah disebut ialah pengiktirafan sijil teknikal merentas sempadan. Malaysia turut merintis Pasport Kemahiran Digital ASEAN yang menghubungkan rekod latihan diperakui di rantau ini. Idea itu boleh memudahkan penyampaian rekod kemahiran, tetapi laporan tidak menerangkan negara peserta rintis, kelayakan yang dimasukkan, kaedah pengesahan atau tarikh penggunaan umum. Pelajar dan pekerja belum mempunyai asas untuk menganggap semua sijil mereka diterima secara automatik di negara lain.

Anwar menghubungkan agenda kemahiran dengan keupayaan menarik dan mengekalkan pelaburan. Hujah yang dibawa ialah modal memerlukan tenaga kerja yang mempunyai kebolehan sesuai untuk berkembang. Dalam konteks Malaysia, Strategi Semikonduktor Nasional digunakan sebagai contoh. Strategi itu menyasarkan pelaburan melebihi RM500 bilion menjelang 2030 serta latihan dan peningkatan kemahiran untuk 60,000 jurutera Malaysia. Kedua-duanya ialah sasaran masa hadapan, bukannya jumlah yang sudah dicapai melalui acara di Shanghai.

Angka 60,000 juga perlu dibaca dengan tepat. Sumber menyatakan jurutera akan dilatih dan ditingkatkan kemahirannya, tetapi tidak memberikan pecahan antara graduan baharu dengan pekerja sedia ada. Institusi latihan, tempoh kursus, bidang kejuruteraan dan syarat penyertaan tidak dihuraikan. Tanpa pecahan itu, pembaca tidak boleh menganggap 60,000 jawatan baharu akan diwujudkan atau setiap peserta dijamin pekerjaan. Sasaran kemahiran dan penciptaan jawatan ialah dua ukuran yang berbeza.

WorldSkills Shanghai menghimpunkan kira-kira 1,400 peserta muda berkemahiran dari lebih 65 negara dan wilayah dalam 64 kategori. Malaysia menghantar 22 peserta bagi 21 bidang kemahiran. Penyertaan itu menunjukkan keluasan pertandingan teknikal, tetapi laporan tidak menyenaraikan semua bidang yang disertai kontinjen Malaysia atau keputusan pertandingan. Acara tersebut menjadi pentas pengumuman arah kemahiran negara, sementara hasil peserta dan pelaksanaan agenda serantau memerlukan laporan susulan berasingan.

Lawatan kerja Perdana Menteri ke Shanghai dan Hangzhou turut merangkumi pertemuan perniagaan dengan AgiBot, Huawei, Alibaba Group, Geely dan ZTE Group. Senarai itu menunjukkan hubungan antara latihan dengan sektor teknologi dan industri yang ingin didekati Malaysia. Namun, sumber tidak melaporkan kontrak latihan, nilai pelaburan atau bilangan pekerjaan daripada pertemuan yang dijadualkan. Perbincangan perniagaan tidak boleh dicampur dengan sasaran semikonduktor seolah-olah semua nilai telah dipersetujui oleh syarikat tersebut.

Bagi pelajar dan pekerja di Kuala Lumpur, Selangor serta seluruh Malaysia, persoalan praktikal ialah bagaimana peranan serantau itu sampai kepada program tempatan. Mereka memerlukan senarai kursus diperakui, tatacara memasukkan rekod dalam pasport digital, bidang hijau yang diberi keutamaan dan negara yang mengiktiraf kelayakan. Tiada permohonan baharu atau jadual pendaftaran diumumkan dalam laporan ini. Tindakan sekarang ialah membezakan hala tuju dasar daripada peluang yang sudah boleh dipohon.

Kemajuan sehingga 2030 boleh dinilai melalui tiga lapisan. Pertama, ASEAN perlu memperincikan agenda pekerjaan hijau dan tanggungjawab Malaysia. Kedua, rintis pasport kemahiran perlu menunjukkan rekod latihan boleh disahkan merentas sempadan. Ketiga, sasaran pelaburan semikonduktor dan 60,000 jurutera memerlukan laporan pencapaian yang membezakan pelaburan diluluskan, pelaburan direalisasi serta peserta terlatih. Pengumuman 23 September menetapkan arah dan angka sasaran, tetapi hasil sebenar hanya dapat dinilai selepas mekanisme itu diterbitkan dan digunakan.