Kerjasama laut Malaysia–China dibincang, cadangan jerebu belum diperinci

Malaysia dan China mahu memperluas kerjasama marin serta meneroka pengurusan kebakaran hutan dan pembenihan awan, tetapi bentuk operasi dan jadualnya belum diumumkan.

Malaysia dan China membincangkan kerangka lebih luas bagi pengurusan sumber asli dan kelestarian alam sekitar, dengan tumpuan utama pada laut. Pertemuan di Kuala Lumpur menyentuh cadangan Perjanjian Kerjasama Alam Sekitar Marin serta inisiatif Ekonomi Biru. Status cadangan perlu disebut dengan tepat: sumber mengesahkan perbincangan dan persetujuan memperkukuh platform kerjasama, bukannya perjanjian muktamad yang sudah ditandatangani atau projek yang telah mula beroperasi.

Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam, Datuk Seri Arthur Joseph Kurup, mengetuai perbincangan ketika menerima kunjungan Timbalan Menteri Sumber Asli China merangkap Ketua Pentadbiran Lautan Negara, Sun Shuxian. Kementerian menyifatkan pertemuan itu sebagai sebahagian hubungan di bawah Perkongsian Strategik Komprehensif kedua-dua negara. Laporan tidak memberikan tempoh rundingan, nilai peruntukan atau senarai agensi pelaksana di luar wakil kementerian yang hadir.

Bidang marin yang disebut merangkumi penyelidikan, sains, teknologi, pertukaran kepakaran dan pengurusan ekosistem. Pegawai teknikal Malaysia dan China akan memperincikan perkara tersebut. Ini bermakna skopnya sudah dikenal pasti secara umum tetapi ukuran kerja, lokasi kajian, kaedah perkongsian data dan sasaran hasil masih belum diterbitkan. Istilah Ekonomi Biru juga digunakan tanpa senarai industri atau projek tertentu dalam kenyataan yang diperiksa.

Isu jerebu semasa membawa satu lagi cadangan. Arthur mencadangkan supaya kedua-dua negara meneroka kerjasama dalam pengurusan kebakaran hutan dan operasi pembenihan awan menggunakan kepakaran serta teknologi China. Cadangan meneroka tidak sama dengan keputusan menjalankan operasi. Tiada lokasi pembenihan awan, tarikh, keadaan cuaca minimum, agensi penyelaras atau kos disebut, maka pembaca tidak patut menganggap tindakan udara sudah dijadualkan di Kuala Lumpur, Selangor atau negeri lain.

Perbincangan turut melibatkan tadbir urus biodiversiti di luar perairan negara. Malaysia mengambil maklum tawaran China untuk menempatkan sekretariat Biodiversiti di Luar Bidang Kuasa Negara, atau BBNJ, di Xiamen. Sokongan Malaysia diterangkan sebagai terbuka tetapi bersyarat kepada panduan Kementerian Luar dan pertimbangan kepentingan negara pesisir di rantau ini. Pendirian itu belum menjadi sokongan tanpa syarat atau pengesahan lokasi sekretariat.

Pada bahagian perdagangan hijau, Malaysia menjemput China menyertai Pameran dan Persidangan Antarabangsa Teknologi Hijau dan Produk Eko Malaysia 2026. Pihak China memberikan respons positif dan menyatakan komitmen menggalakkan penyertaan rakan industri berkaitan. Respons tersebut menunjukkan minat untuk membawa penyertaan industri, tetapi sumber tidak menamakan syarikat, jumlah pempamer atau perjanjian komersial yang akan dimeterai semasa acara berkenaan.

Bagi orang ramai, ukuran kemajuan selepas pertemuan ini ialah dokumen dan pelaksanaan yang boleh dikenal pasti. Antaranya termasuk teks perjanjian marin jika dimuktamadkan, projek penyelidikan dengan lokasi dan hasil yang jelas, protokol perkongsian kepakaran, serta rancangan kebakaran hutan atau pembenihan awan yang mempunyai agensi dan jadual. Tanpa butiran itu, manfaat ekonomi dan alam sekitar yang disebut kementerian kekal sebagai matlamat jangka panjang dan belum boleh dihitung.

Kuala Lumpur menjadi tempat rundingan, manakala jerebu memberi kepentingan langsung kepada penduduk Lembah Klang dan kawasan Malaysia yang terjejas kualiti udara. Namun, pengumuman ini tidak menggantikan bacaan pencemaran semasa atau arahan kesihatan pihak berkuasa. Perkembangan yang boleh disahkan setakat 22 September ialah dua negara bersetuju memperincikan kerjasama marin dan Malaysia mengemukakan cadangan penerokaan teknologi bagi kebakaran hutan serta pembenihan awan. Sebarang kesan kepada kualiti udara hanya boleh dinilai selepas bentuk kerjasama, keadaan pelaksanaan dan data hasil diumumkan; pertemuan diplomatik itu sendiri belum menghasilkan ukuran perubahan alam sekitar.