UM dan Tsinghua bina makmal AI bersama di Kuala Lumpur

Kuala Lumpur akan menjadi tapak makmal kecerdasan buatan bersama Universiti Malaya dan Universiti Tsinghua, dengan penyelidikan serta pembangunan bakat sebagai terasnya.

Universiti Malaya dan Universiti Tsinghua akan menubuhkan sebuah makmal penyelidikan kecerdasan buatan bersama di kampus UM, Kuala Lumpur. Platform itu dirancang untuk menghimpunkan penyelidik dan pakar daripada kedua-dua institusi bagi mengembangkan teknologi AI, melatih bakat penyelidikan peringkat tinggi dan mencari penyelesaian kepada cabaran masyarakat serta dunia. Pengumuman ini menetapkan arah kerjasama akademik, tetapi sumber tidak memberikan tarikh makmal mula beroperasi, jumlah pembiayaan atau senarai projek pertamanya.

Kedua-dua universiti membawa kedudukan institusi yang menonjol dalam kerjasama tersebut. Laporan menyatakan UM dan Tsinghua ialah universiti tertinggi di negara masing-masing menurut Times Higher Education World University Rankings 2027. Makmal khusus itu akan berada di universiti tertua Malaysia, sekali gus menempatkan kegiatan bersama berkenaan dalam ekosistem penyelidikan Kuala Lumpur. Kedudukan ranking memberi konteks kepada perkongsian, tetapi tidak menjadi ukuran automatik tentang hasil, paten atau peluang yang akan terhasil daripada makmal.

Skop makmal merangkumi tiga tujuan yang dinyatakan dengan jelas: mengembangkan teknologi AI yang sedang muncul, membina bakat penyelidikan bertaraf tinggi dan menghasilkan penyelesaian inovatif bagi masalah yang rumit. Walau bagaimanapun, laporan tidak mengecilkan skop itu kepada sektor seperti kesihatan, pengangkutan, pendidikan atau iklim. Ia juga tidak menyatakan jumlah penyelidik, kemudahan pengkomputeran atau bentuk perkongsian data. Oleh itu, pengumuman ini wajar dibaca sebagai pembentukan platform, bukan bukti projek tertentu sudah berjalan.

Perjanjian berkenaan dimeterai selepas kunjungan Setiausaha Jawatankuasa Parti Komunis China Universiti Tsinghua, Prof Qiu Yong, ke UM pada 2 Oktober. Naib Canselor UM, Prof Datuk Seri Dr Noor Azuan Abu Osman, mengaitkan kerjasama itu dengan hasrat universiti utama Asia memainkan peranan lebih besar dalam kepimpinan teknologi dan penciptaan ilmu. Laporan tidak menjelaskan tempoh perjanjian, struktur pentadbiran makmal atau cara hak harta intelek akan dibahagikan antara kedua-dua pihak.

Makmal AI hanyalah satu daripada tiga inisiatif utama dalam kerjasama ilmu tersebut. UM dan Tsinghua turut merancang simposium akademik tahunan, dengan edisi pertama akan dihoskan UM pada 2027. Selepas itu, acara berkenaan akan bergilir antara kedua-dua universiti. Simposium tersebut dijangka menghimpunkan sarjana, penyelidik dan pemimpin akademik untuk bertukar pandangan, mengenal pasti peluang penyelidikan baharu dan membentuk kerjasama pelbagai disiplin. Tarikh khusus serta kaedah penyertaan belum diumumkan dalam laporan.

Satu lagi bahagian kerjasama melangkaui sains dan teknologi. Kedua-dua institusi merancang penyelidikan bersama, pameran, pertukaran akademik dan kegiatan kreatif yang melibatkan seni kontemporari, artifak, warisan budaya serta reka bentuk. Kepelbagaian ini menunjukkan hubungan UM-Tsinghua tidak terhad kepada makmal AI. Namun, sumber tidak menyenaraikan fakulti, muzium, kumpulan pelajar atau rakan luar yang akan terlibat, dan tidak menyatakan sama ada program pertukaran akan dibuka kepada semua bidang pengajian.

Bagi pelajar dan penyelidik di Kuala Lumpur, lokasi makmal di UM merupakan manfaat setempat yang nyata kerana aktiviti utama akan berpusat di ibu negara. Pada masa yang sama, pengumuman belum menjamin tempat latihan, biasiswa, pekerjaan atau akses terbuka kepada kemudahan. Tiada syarat permohonan atau bilangan peserta diterbitkan. Mereka yang berminat perlu membezakan komitmen institusi untuk menubuhkan platform daripada peluang individu yang hanya boleh dinilai selepas panggilan projek, program latihan atau pengambilan penyelidik diumumkan.

Ukuran kemajuan selepas ini ialah tarikh pelancaran, bidang penyelidikan pertama, pasukan yang dilantik dan hasil simposium sulung pada 2027. Kerjasama itu mempunyai tiga jalur yang boleh dinilai secara berasingan: makmal AI, simposium akademik dan kegiatan budaya serta pertukaran. Buat masa ini, fakta yang disahkan ialah makmal akan ditempatkan di UM dan kedua-dua universiti akan menyediakan ruang kerjasama berterusan. Butiran kewangan, akses, sasaran hasil dan jadual projek masih belum terdapat dalam laporan yang diperiksa.