Majikan digesa nilai risiko AI sebelum mengubah cara kerja

Automasi tidak hanya mengalihkan tugas manusia; ia juga mengubah jenis tekanan dan bahaya yang perlu dinilai, termasuk risiko digital serta psikososial yang sukar dilihat secara fizikal.

Majikan digesa menilai kesan terhadap keselamatan, kesihatan dan kesejahteraan pekerja setiap kali kecerdasan buatan, automasi atau cara kerja baharu diperkenalkan. Pengerusi Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Negara, Chong Chieng Jen, menjelaskan bahawa teknologi boleh menjadikan tempat kerja lebih selamat tetapi pada masa sama mengubah profil risiko. Penilaian itu perlu bergerak bersama penggunaan teknologi, bukan hanya dibuat selepas masalah muncul.

Risiko baharu yang disenaraikan meliputi interaksi manusia dengan mesin, pergantungan pada sistem automatik, ergonomik digital dan pemantauan pekerja. Beban kognitif, keletihan serta tekanan akibat perubahan cara kerja turut termasuk dalam skop perhatian. Senarai ini menunjukkan keselamatan pekerjaan tidak lagi terhad kepada kecederaan yang boleh dilihat. Sumber tidak memberikan kadar kejadian atau tahap risiko bagi setiap teknologi, industri atau jenis jawatan.

Perubahan turut menyentuh pekerja gig, mereka yang bergantung pada platform digital serta tenaga kerja fleksibel dan hibrid. Dalam aturan tersebut, sempadan antara masa bekerja dengan kehidupan peribadi boleh menjadi semakin kabur. Sebahagian pekerja juga tidak lagi berada dalam struktur tempat kerja tradisional. NIOSH melihat keadaan ini sebagai sebab pendekatan keselamatan dan kesihatan pekerjaan perlu disesuaikan dengan bentuk kerja yang sedang berubah.

Teknologi bukan semata-mata sumber bahaya. NIOSH turut menyebut penggunaan AI dalam pemantauan keletihan sebagai contoh alat yang boleh menjadi sebahagian penyelesaian. Potensi itu perlu dinilai bersama kesan lain seperti ergonomik, keselamatan psikososial dan kesejahteraan tenaga kerja. Laporan tidak menamakan produk, piawaian ketepatan atau kaedah mengurus data pemantauan, maka tiada sistem tertentu boleh dianggap telah disahkan untuk semua tempat kerja.

Risiko pekerjaan yang lama masih kekal. Perbincangan terdahulu sering tertumpu pada mesin, bahan kimia, bunyi, kemalangan dan kecederaan yang lebih mudah dikenal pasti. Kini, tekanan berkaitan kerja, keletihan melampau dan kesan teknologi menambah lapisan yang lebih sukar dikesan secara fizikal. Peralihan ini bukan bermaksud bahaya tradisional sudah berakhir; sebaliknya, majikan perlu melihat kedua-dua jenis risiko dalam keadaan operasi yang sama.

NIOSH turut melihat perubahan positif apabila perbincangan keselamatan pekerjaan bergerak daripada pematuhan sahaja kepada pencegahan dan kesejahteraan. Fokus pencegahan bermakna kesan sesuatu sistem perlu dinilai sebelum ia menjadi punca masalah kepada pekerja. Walau begitu, laporan 11 September tidak mengumumkan kewajipan undang-undang baharu, borang penilaian, garis panduan teknikal atau penalti khusus untuk penggunaan AI. Ia menyampaikan pendirian dan gesaan institusi keselamatan pekerjaan.

Isu tersebut akan dibincangkan dalam Persidangan dan Pameran Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan ke-26 pada 14 dan 15 September di Kuala Lumpur. COSH 2026 bertemakan Kesejahteraan di Tempat Kerja dan akan merangkumi AI, kesihatan mental, keselamatan psikososial, ergonomik, pendedahan bahan berbahaya serta tenaga kerja masa depan. Peserta yang disebut termasuk kerajaan, industri, pengamal keselamatan, penyelidik, badan profesional dan pakar tempatan serta antarabangsa.

Bagi majikan dan pekerja di Kuala Lumpur, Selangor serta Malaysia, mesej paling nyata ialah supaya perubahan operasi tidak dinilai berdasarkan produktiviti sahaja. Interaksi sistem, beban fikiran, postur kerja digital, keletihan dan had masa kerja perlu dilihat bersama manfaat automasi. COSH ialah persidangan dan pameran tahunan utama NIOSH, bukan pengumuman bahawa semua peserta akan menerima satu kaedah yang seragam. Ruang itu menyediakan pertukaran pengalaman, tetapi ukuran sebenar berada di tempat kerja: sama ada satu idea atau penyelesaian boleh diterjemahkan kepada pencegahan yang sesuai tanpa mengabaikan risiko fizikal sedia ada.