Mahkamah anugerahkan RM195,000 kepada 13 aktivis

Mahkamah Tinggi memerintahkan kerajaan dan polis membayar jumlah RM195,000 kepada 13 aktivis selepas memutuskan tangkapan dan tahanan mereka pada 2021 tidak sah.

Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur memerintahkan kerajaan dan polis membayar RM195,000 kepada 13 aktivis berhubung tangkapan mereka ketika acara nyalaan lilin di Dataran Merdeka pada 19 Ogos 2021. Hakim Datuk Anand Ponnudurai memberikan RM15,000 sebagai ganti rugi am kepada setiap plaintif selepas mendapati tangkapan dan tahanan susulan itu menyalahi undang-undang.

Acara tersebut diadakan ketika pandemik Covid-19 untuk mengenang mereka yang meninggal dunia akibat wabak itu. Tiga belas aktivis berkenaan kemudian ditahan dan dibawa ke Ibu Pejabat Polis Daerah Dang Wangi. Dalam penghakimannya pada Selasa, hakim menyimpulkan tahanan di balai itu merupakan pemenjaraan palsu yang berpunca secara langsung daripada tangkapan tidak sah.

Jumlah RM15,000 bagi setiap orang ditentukan dengan mengambil kira keseluruhan bukti, kecederaan yang dibuktikan, sifat dan tempoh tahanan serta ketiadaan faktor yang memburukkan keadaan. Mahkamah juga mengiktiraf kepentingan hak Perlembagaan yang dilanggar. Pengiraan 13 plaintif pada kadar itu menghasilkan jumlah keseluruhan RM195,000 yang diperintahkan.

Kes itu menamakan 27 defendan, termasuk 23 pegawai polis yang terlibat dalam operasi, Kementerian Dalam Negeri, Ketua Polis Negara, Polis Diraja Malaysia dan kerajaan. Plaintif memohon pengisytiharan bahawa mereka ditangkap secara tidak sah dan dipenjarakan secara palsu. Mahkamah akhirnya mendapati kerajaan bertanggungjawab secara vikarius terhadap tangkapan serta tahanan oleh IPD Dang Wangi.

Hakim turut memutuskan hak plaintif di bawah Perkara 5(1) dan 5(3) Perlembagaan Persekutuan telah dilanggar. Perkara 5(3) melindungi peluang munasabah orang yang ditangkap untuk berunding dan dibela peguam pilihannya. Jaminan itu, menurut penghakiman, bukan sekadar kewujudan formal wakil undang-undang tetapi akses yang bermakna dalam tempoh munasabah.

Mahkamah mendapati plaintif tidak diberi peluang munasabah berunding dengan peguam sebelum langkah penyiasatan penting dijalankan. Dapatan itu menjadi asas khusus bagi pelanggaran Perkara 5(3). Bagi orang awam di Kuala Lumpur, keputusan ini menerangkan bahawa lokasi tahanan atau tempoh yang singkat tidak meniadakan kewajipan pihak berkuasa mematuhi hak selepas tangkapan.

Walaupun plaintif berjaya dalam tuntutan utama, mahkamah menolak tuntutan ganti rugi teruk dan teladan. Tuntutan tort salah laku dalam jawatan awam juga ditolak. Perbezaan itu penting: keputusan tidak menerima semua remedi yang dimohon, sebaliknya mengehadkan award kepada ganti rugi am yang dianggap setimpal berdasarkan bukti dan keadaan tahanan.

Plaintif diwakili peguam Kee Hui Yee dan New Sin Yew, manakala Peguam Persekutuan Anis Najwa Nazari hadir untuk defendan. Laporan keputusan tidak menyatakan sama ada pihak kerajaan akan merayu. Langkah seterusnya yang perlu diperhatikan ialah sebarang notis rayuan atau pelaksanaan perintah pembayaran, tanpa menganggap keputusan Selasa sudah menjadi kata putus jika proses lanjut difailkan.

Konteks setempat laporan ini ialah kes berlaku di Dataran Merdeka dan IPD Dang Wangi, Kuala Lumpur, serta menjelaskan perlindungan Perkara 5 Perlembagaan kepada orang yang ditangkap di Malaysia. Penilaian susulan perlu berpandukan tiga fakta yang telah disahkan: jumlah ganti rugi RM195,000; terdapat 13 plaintif; dan setiap plaintif menerima RM15,000. Butiran itu memberi ukuran yang lebih tepat daripada andaian umum, sementara pengumuman atau keputusan rasmi seterusnya akan menentukan perubahan yang benar-benar sampai kepada pengguna, institusi dan komuniti terlibat.