Lima teknologi kritikal jadi tumpuan keupayaan tempatan hingga 2030

Malaysia mahu pembangunan teknologi tempatan bergerak melangkaui penggunaan produk asing dengan menumpukan pelaburan, bakat dan infrastruktur kepada lima bidang kritikal menjelang 2030.

Lima daripada sembilan pemacu teknologi di bawah Kerangka Kedaulatan Teknologi Negara dikenal pasti sebagai kritikal kepada kedaulatan Malaysia dan mempunyai potensi komersial yang kukuh. Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi menamakan sistem berkuasa kecerdasan buatan, teknologi penderia termasuk semikonduktor, keselamatan siber dan penyulitan, analitik data raya serta 5G dan 6G. Lima bidang itu akan menjadi tumpuan utama pelaburan dan pembangunan keupayaan tempatan sehingga 2030.

Pemilihan tersebut bukan bermakna hanya lima teknologi mempunyai nilai kepada negara. Empat pemacu lain dalam kerangka sama ialah rantaian blok, percetakan 3D termaju, neuroteknologi dan bioteknologi. Kementerian menyifatkan kesemua sembilan bidang berpotensi membawa perubahan merentas sektor, mengukuhkan daya tahan negara dan mewujudkan peluang ekonomi baharu. Perbezaannya ialah lima bidang pertama dinilai mempunyai gabungan kepentingan kedaulatan dan potensi komersial yang menjadikannya fokus utama semasa.

Bioteknologi diberikan kedudukan tersendiri kerana dianggap bidang kritikal yang memerlukan pelaburan awal sektor awam ketika potensi pulangan pasarannya masih rendah. Penjelasan ini menunjukkan nilai strategik tidak sentiasa sama dengan pulangan komersial segera. Sumber tidak menyatakan jumlah dana awal, agensi pelabur atau projek bioteknologi tertentu yang akan menerima sokongan. Oleh itu, status kritikal itu belum boleh dibaca sebagai pengumuman peruntukan kepada syarikat atau penyelidik tertentu.

Senarai teknologi akan dikemas kini melalui proses tinjauan masa hadapan yang tersusun. Antara pertimbangan ialah unjuran teknologi global, hala tuju penyelidikan saintifik, kadar pemfailan paten, pelan industri, kajian persekitaran, pandangan pakar dan keutamaan pembangunan negara semasa. Kerangka itu bersifat dinamik dan akan dinilai semula secara berkala. Teknologi masa hadapan seperti pengkomputeran kuantum dan tenaga pelakuran turut disebut sebagai bidang yang boleh dipertimbang kemudian.

Sembilan pemacu berkenaan akan dipadankan dengan lima bidang tumpuan negara: elektrik dan elektronik, bahan termaju, penjagaan kesihatan dan sains hayat, tenaga boleh baharu, serta pertanian dan makanan. Pemetaan itu bertujuan memastikan teknologi strategik diterjemah kepada penggunaan dalam sektor penting seperti keselamatan makanan, tenaga, kesihatan dan mineral kritikal. Laporan tidak menetapkan projek, jadual atau hasil khusus bagi setiap padanan, maka pelaksanaan perlu dinilai melalui pengumuman susulan.

Bagi AI, keutamaan kerajaan ialah memperkukuh keupayaan tempatan untuk membangun dan menyesuaikan teknologi, bukan sekadar menjadi pengguna atau pengilang teknologi milik asing. Laporan tinjauan yang dirujuk kementerian menunjukkan model AI yang disesuaikan kepada bahasa Melayu, konteks sektor tempatan dan istilah khusus boleh mengurangkan kebergantungan pada penyelesaian asing yang umum. Ini menghubungkan kedaulatan teknologi dengan bahasa, data dan pengetahuan sektor, bukan hanya pemilikan perkakasan.

Keupayaan itu memerlukan ekosistem data dan infrastruktur pengkomputeran yang lebih kukuh. Pembangunan bakat juga perlu bergerak melepasi penggunaan aplikasi AI kepada kemahiran membina model, mengurus data, menyediakan penyelesaian awan serta mengendalikan keselamatan dan tadbir urus AI. Kementerian menegaskan pembangunan mesti disokong oleh tadbir urus, keselamatan siber dan penggunaan data dipercayai supaya teknologi digunakan secara selamat, beretika dan bertanggungjawab.

Bagi universiti, pekerja teknologi dan syarikat di Kuala Lumpur, Selangor serta seluruh Malaysia, senarai ini memberi arah kemahiran dan ekosistem yang hendak dibina hingga 2030. Ia belum mengumumkan skim latihan, geran atau kontrak terbuka kepada orang ramai. Nilai praktikalnya ialah mengenal pasti bidang yang diberikan keutamaan nasional dan keupayaan yang ditekankan, termasuk model AI tempatan, pengurusan data dan keselamatan. Butiran peluang sebenar masih perlu menunggu program pelaksanaan daripada kementerian serta agensi berkaitan.